Til máselesi mektep kóleminde ǵana sheshilmeıdi, ol barlyq deńgeıde qolǵa alynatyn is ekendigi de kópten aıtylyp keledi. Ásirese Úkimet tarapynan oǵan jasalatyn qoldaý óte zor bolýy kerek. Alaıda, Mádenıet jáne sport mınıstri A.Raıymqulova hanym jýyrda jurttyń ashý-yzasyn týǵyzǵan málimdeme jasaǵany da esimizde. Ondaǵan jyldar boıy tilimizdi baıytyp, kirigip ketken kóptegen ádemi termınderdi mınıstr hanymnyń qaıtadan shetel tilinde ataý kerek degeni tipti oryndy bolmady. Sonyń ishinde paıyz, synyp, meıramhana, muraǵat, teńgerim, áleýet jáne t.b. bar. Árıne keıbir termınderdiń qazaqsha aýdarylymy utymdy shyqpaı jatady. Keıbireýleri qaıtalama da bolyp ketedi. Mysaly, «potensıal» degendi «áleýet» dep aldyq ta, «sılovye strýktýry» degendi de keıde «áleýetti kúshter» dep aýdaratyndar bar. Sonda «potensıaldy» aýdarǵan «áleýet» túpki maǵynasy aýytqymaǵanymen, azdap ózgerip ketedi. Biraq «sılovye strýktýry» degenniń orys tilinen sózbe-sóz aýdarylǵan «kúshtik qurylymdar» degen taǵy bir nusqasy bar. Alaıda, osyndaılardan shoshynýdyń da keregi joq. О́ıtkeni olar sınonım sózder bolyp qoldanyla berse, eshqandaı zııany joq. Biz bir ǵana «mıkroraıon» degendi «móltek aýdan», «shaǵyn aýdan», «mıkroaýdan» dep birneshe sınonımderin jasap aldyq, biraq sodan búlingen eshnárse joq, kerisinshe tildik qordyń baı ekendigi kórinedi.
Sóz jasaýshylardyń bári jańa zamandaǵy sózdik qorymyzdy 5 myńdaı sózge baıytqan Islám Jarylǵapov bola almaıdy. Ol kisiniń týdyrǵan myńdaǵan sózderin qazaq qana emes, ısi túrki elderi qoldanady. Keıbir túpnusqalyq maǵynasynan asyp túsken sózderdi eske túsirgende marqumnyń rýhyna rıza bolyp qalasyń. Mysaly, orystyń «úsigen» (morojenoe) dep at bergen taǵamyn «balmuzdaq» dep, ony qaıta aýdarǵanda «sladkıı kak med, holodnyı kak led» degen maǵyna beretinin estigende orys mamandarynyń ózi tańǵalǵan eken.
Sóz jasam keıde bilmestikten, tipti tildi shala biletinderdiń shatpaǵynan da týyp qalady. Mysaly, «blokırovat» degen sózdi bir bilgish «buǵattaý» dep ataǵan edi, sol aqyry sińip ketti. Munyń «buǵalyqtaý» degen sózden týyndaǵanyn kózi qaraqty jannyń bári biledi. Eger túbir qajetsinsek, ol tym bolmasa «buqtyrý» bolýy kerek edi, biraq baǵy bar eken, «buǵattaý» sińip ketti. Endi ony qoldanystan shyǵarý kerek dep áýre bolýdyń da qajeti joq.Memlekettik tildiń qulashyn keńge jaıýyna ultymyzdyń barlyq zııaly jandary óz deńgeılerinde janashyrlyqpen atsalysyp júr. Solardyń biri Májilis depýtaty Darhan Myńbaı da jýyrda Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdiqalyqovaǵa osy máselege qatysty depýtattyq saýal joldady. Onda depýtat «endigi jerde memlekettik til boıynsha sózdiń emes, naqty da tyńǵylyqty isterdiń kezegi kelgeni aqıqat» deı kelip, «til máselesin úılestirýmen shuǵyldanatyn jalǵyz ókiletti memlekettik organnyń ataýy «Til komıteti» emes, «Til saıasaty komıteti» bolýy nelikten? Ultty jáne etnostardy uıytatyn qurylymǵa «saıasat» sózin qosýdaǵy maqsat ne, qaǵıdat qaısy? «Saıasatty» badyraıtyp jazý qanshalyqty mańyzdy? Álde memlekettik til tek saıasattan bastalyp, saıasatpen órile me?» degen qatań suraqtar qoıdy. Sonymen birge depýtat osy qurylym memlekettik tildi sıfrly tehnologııaǵa kóshirý isi boıynsha asa qajetti kompıýterlik biryńǵaı baǵdarlamalardy ázirlep jáne olardy búkil elimiz boıynsha jappaı, aqysyz taratý jaǵyn oılastyrýy kerektigin usynady. Olar – memlekettik tilde saýatty jazýǵa múmkindik beretin, emle erejesine qatysty qatelerdi izdep tabatyn kompıýterlik baǵdarlama jáne ekinshiden, daýys taspasyn (aýdıo) mátinge aınaldyratyn arnaıy dybystyq konverter bolǵany jón. Memlekettik til úshin aýadaı qajet osy eki baǵdarlama da qazaq tiliniń qoldanbaly-praktıkalyq damý belesin aıqyndar edi, deıdi depýtat.
Bul da týǵan tilimizdiń tolǵaqty máseleleriniń biri ekendigi sózsiz.