Qurylys qarqyndy

Qatty shýdan shoshynyp qalǵan baldyrǵandar oblys-qala ákimdikteri­niń esebi­nen saýyqtyrý lagerlerine jiberildi. Solardyń bir legi Otyrar aýdany ákimdigi tarapynan Túlkibas aýdany, Kelte Mashat aýylyndaǵy «Otyrar» jazǵy saýyqtyrý lagerinde demalýda.  Arystyqtar úılerine jaıǵasyp bolǵansha balalary jazǵy demalysty qamsyz ótkizbek. Osylaısha Arys ózeni jaǵa­syn­daǵy shaǵyn shaharǵa qaıta tynyshtyq or­naı bastady.

Arys turǵyndarynyń kez kelgenimen tildese qalsańyz, qorqynysh ýyn sepken ar­senaldy adam aıaǵy baspaıtyn alysqa apa­ryp tastasa degendi aıtady. Árıne, bul túıt­kildi máseleni Prezıdent tapsyrmasynan soń Qorǵanys mınıstrligi myqtap qolǵa aldy.

Kúni keshe Arystaǵy saparymyzda 45 gra­dýs ystyqta oq-dáriden qalany tazartyp júrgen saperlermen tildesýdiń sáti tústi. 

– Arysqa kelgenimizge aptadan asty. Otardaǵy áskerı bazadan shuǵyl osynda aldyrdy. Úıdegilermen tildesip te úlgere almadyq. Qatty ystyq saldarynan qaınap ketken sýmen shól basýǵa týra kelip júr. Ázirge «soqpa» jep júrmiz, – dedi kúnge totyqqan jas sarbaz. 

– Snarıadtar tazalanyp boldy ma? 

– Árıne, tazalanyp boldy. Saperler ómirde bir-aq ret qatelesedi. Sondyqtan jarylmaı, tutanbaı qalǵan jarylǵyshtardy kún-tún demeı asa sergektikpen kezektesip zalalsyzdandyrdyq. El ishinde «Arystyń asty tolǵan arsenal. Iri tıptegi snarıadtar bar» degen alypqashpa áńgime kóp. Meniń aıtarym, memleket osynshama turǵynnyń ómirimen oınaı qoımas. Qalaǵa halyqty qaıta kirgizdi, barlyǵyn qalpyna keltirip jatyr, – dedi ol.

Kúni keshe áskerıler turǵyn úıdiń aýlasyndaǵy on metr tereńdikke enip ketken 2 qulash snarıadty qazyp alyp shyq­qan. Endigi maqsattary osylardy qaıta  jarylmaıtyndaı etý bolmaq. 

О́tkendegideı emes, qala ishinde ómir qaı­naı túsken. О́mirge, tý­ǵ­an ólkege degen sezim olardy osynda qaı­ta alyp keldi. Bolashaqtaryn osy qalamen baılanystyratyn jurt tań bozynan qara keshke deıin tyrbanýda. Oǵan aǵaıyn degende iship otyrǵan asyn berýge shaq otandastardyń kómegi qosyldy. Osy qarqynmen jumys jalǵasa berse, Arys alda árlene túseri anyq. 

Arysqa aǵylǵan kómekti kórgen sa­ıyn oblys pen qalalar izgilik jasaýdan jarysyp jatqandaı sezimge bóle­ne­siń. Japa shekken aǵaıynnyń ortasynda bolǵysy kelgen eriktilerdiń qatary da kún ótken saıyn artyp keledi. Olar alys-jaqynnan kelgen turmystyq tutyný men azyq-túlik, qurylys zattaryn ret-retimen arys­­tyqtarǵa úlestirip jatyr. Tipti júı­­kesi syr bergen keıbir aǵaıynnan urys estip qalsa da, renjimeı kúle jaýap beredi. Sebebi qıyn kúnde qandasyna kómek qolyn sozýdy mindetim dep sanaıdy kóbisi

Bul – qara orman halyqtyń arystyq­tarǵa jasaǵan jaqsylyǵy. Al Úkimet tarapynan aýqymdy jobalar qolǵa alynyp, tur­ǵyn­dardyń ár tańy jaqsy jańa­lyqtarmen jalǵasyp jatyr. 

Keshe ǵana Arys qalasynda oblys ákiminiń tapsyrmasymen kásipkerlerge arnalǵan «Qamqor» baǵdarlamasy iske qosyldy. 5 mln teńgege deıin beriletin 1 paıyzdyq jeńildetilgen kepilsiz nesıeniń ýaqyty – 4 jyldy quramaq.

Arystaǵy kásipkerlerdiń máselesin sheshý úshin «Atameken» kásipkerler palatasynan 25 qyzmetker kelip, 17 sektorǵa bólinip qyzmet atqarýda. Olar 10 kún boıy tótenshe jaǵdaı saldarynan zardap shekken kásipkerlik nysandaryn baǵalap, tıisti somasyn eseptep shyǵady.

Jalpy, Arys qalasynda 346 kásipker­lik nysan tirkelgen, sonyń ishinde jarylys kezinde 258 nysanǵa zaqym kelgen. 253 nysanǵa jóndeý jumystary júrgizilse, 5 nysan tolyqtaı qaıta salynatyn bolady. Oǵan bıýdjet esebinen tıisti qarajat bólinýde.

О́zderine qajetti keńes alǵan 2 kásip­kerge 10 mln teńge nesıe beriletin boldy. Sondaı-aq kásibin dóńgeletip otyrǵan­dar 2020 jyldyń 1 qańtaryna deıin salyqtan bosatylmaq. Jeńildetilgen nesıe berý úshin jergilikti bıýdjetten 200 mln teńge qarjy bólinip otyr. «Damý» qorynan qosymsha 300 mln teńge qarastyrylady.

Búgingi tańda qoımaǵa 510 tonna tur­mystyq zattar, azyq-túlik, kıim-keshek ózge de zattar jınalsa, sonyń 400-den as­ta­my gý­ma­nıtarlyq kómek retinde ha­lyq­­qa tara­tyldy.

Budan bólek «Túrkistan» áleýmettik damý korporatıvtik qoryna Arys halqyna arnap 1 mlrd 200 myń teńgeden astam qarjy jınaldy. Sondaı-aq gýmanıtarlyq kómek qoımalaryna onlaın veb-kameralar ornatyldy. Qoımadan tikeleı kórsetilimdi www.barlau.kz/company/tx/ saıtynan kórýge bolady.

Oblystyq tótenshe jaǵdaı departa­mentiniń bastyǵy Nurǵalı Júnisov qazirgi tańda Arystaǵy ahýaldyń turaqtalǵanyn aıtty. Qorǵanys mınıstrliginiń ókili, polkovnık Ermııan Bııatov: 

– Qalada snarıadtan tazartý jumystary oıdaǵydaı júrip jatyr. Arnaıy úsh top úılerdi aralap, qala turǵyndarynan oq-dáriler bólshekteriniń tabylýy jóninde saýalnama júrgizdi. Ázirge 142 úıdiń turǵyndaryna oq-dári tapqan jaǵdaıda ne isteý kerektigi týraly túsindirý jumys­tary júrgizildi, – dedi. 

Sondaı-aq jalǵan málimet jarııalaǵan úsh azamat jaýapqa tartylǵan. Bul jaıynda aıtqan Túrkistan oblysy polısııa departamenti ákimshilik polısııa basqarmasynyń basshysy Almashan Tastam­bekov halyqtan ótirik aqparat taratpaýdy, eldi dúrliktirmeýdi ótindi.

Arys qalasyndaǵy tótenshe jaǵdaıdyń saldaryn joıý baǵytynda atqarylǵan jumystar jáne aldaǵy josparlar jóninde keńeıtilgen brıfıngte oblys ákiminiń orynbasary Joldymurat Amanbaev eki apta kóleminde Arys qalasynyń árbir turǵynyna 100 myń teńge berile bastaıtynyn málimdedi. 

– О́zderińiz biletindeı, Arys qalasyna Premer-Mınıstr Asqar Mamın bastaǵan delegasııa kelip ketti.  Arnaıy májilis ótkizdi. Osy jıynda 44781 turǵynǵa 100 myń teńgeden berý jóninde sheshim qabyldandy. Kishkentaı sábıden bas­tap zeınetkerlerge deıin atalǵan aqsha beriledi. Bul maqsatty oryndaý úshin 4 mıllıard 478 mln 100 myń teńge qajet. Onyń 1 mıllıardy oblystyq bıýdjetten bólinedi. Ol arnaıy sessııada qaralady.  2 mıllıardy respýblıkalyq bıýdjetten, qalǵan qarajat «Túrkistan» korporatıvtik qoryna túsken aqshadan jumsalady. Oblys ákimi О́mirzaq Shókeevtiń tapsyr­masymen qorǵa túsken  qarjy túgeldeı Arys turǵyndaryna jumsalady. Qala­daǵy arnaıy málimetter bazasy arqyly 44781 adamdy anyqtap, qarajatyn aýdaramyz. Bul jumystardy 2 aptada aıaqtap úlge­remiz dep oılaımyn. Eshqandaı qujat jınaý­dyń, ákimdikke kelip shý shyǵarýdyń, ábi­gerge túsýdiń qajeti joq. Árbir turǵyn anyq­talyp, tıisti qarajatty alady. Al balalarynyń aqshasy kelisim boıynsha ákesiniń nemese anasynyń esepshotyna aýdarylatyn bolady, – dedi oblys ákiminiń orynbasary J.Amanbaev. 

Túrkistan oblystyq jumyspen qamtý­dy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarla­malar basqarmasy basshysynyń orynbasa­ry Turar Qudaıbergenov zeınetaqy, ataý­ly áleýmettik kómek jáne ózge de tıisti tólem­der tártipke saı ýaqtyly berilip jat­qanyn málimdedi. 

– Qarjyǵa qatysty esh másele joq. Zeı­netk­er­lerimiz, ataýly áleýmettik kó­mek ala­tyn tur­ǵyndarymyzdyń ádet­tegi­deı «Qazposhta» jáne tıisti bank arqyly aq­sha­laryn alýyna bolady. Son­daı-aq eki myń­daı zeınetkerimizdi ardagerler úı­lerine, múmkindigi shekteýli 140-taı tur­ǵyn­dy ońaltý ortalyǵyna jiberýdi jo­s­par­lap otyrmyz, – dedi oblys ákiminiń orynbasary.