Rýhanııatymyzdyń qara shańyraǵy júz jyldyq tarıhy bar Ulttyq kitaphanadaǵy jer asty muraǵatynyń ǵasyrlyq tarıhy bar. 1946-1990 jyldardaǵy sırek kezdesetin kitaptar men qoljazbalar qorynda ǵasyrlar qoınaýynan jetken basylymdar saqtalǵan.
Olardyń qatarynda Erazm Rotterdamskııdiń (1523 j.) kitabyn erekshe atap ketýge bolady. Kitaptyń latyn tilindegi birinshi basylymy (Leıden, 1523 j.) Parıjde 1509 jyly jaryq kórgendigin atap ótti. Atalmysh satıralyq shyǵarma keıbir adamnyń arsyzdyǵyn áshkereleıdi. Kitaptyń otyz jylǵa jýyq merzimde 40 ret basylǵany suranystyń joǵary bolǵandyǵyn kórsetedi. Al II Dúnıejúzilik soǵys jyldarynda toqtap qalýyna baılanysty sırek kitaptar men qoljazbalar qorynyń jumysy 1946 jylǵy naýryz aıynan qaıta jandanyp, shyǵys qoljazbalaryna tolyq sıpattama jasalyndy. Osy kezeńde Shyǵys qoljazbalaryna 180 anyqtama daıarlanyp, HVI-HVIII ǵǵ. qoljazbalar anyqtalǵan.
1946 jyly sırek kitaptar men qoljazbalardyń qoryn túgendeý, kitaptarmen jáne katalogtarmen tolyq salystyrý jumystary aıaqtaldy. Sol jyly 47 dana sırek kitap satyp alyndy. Olardyń eń qundylary – «Zlatye ostatkı drevnostı» (1783 j), A. Benıgsen «Legendy ı skazkı Sentralnoı Azıı» (1786 j) shyǵarmalary, onyń keıbireýlerine qoltańbalar qoıylǵan. 1947 jyly jalpy kitap saqtaý ornynan 771 dana sırek kitap iriktelip, 279 ǵylymı sıpattama jasalǵan.
Sırek kitaptar men qoljazbalar qorynyń sol kezdegi mindetteriniń biri – 1917 jylǵa deıin qazaq tilinde shyqqan kitaptardy jalpy saqtaý ornynda irikteý men óńdeý boldy. Bul qor 50-jyldardyń bas kezine qaraı Qazaqstan týraly málimet beretin shetel ádebıetterin jáne olardyń saqtaý ornyn anyqtaýmen aınalysty. Sonymen 1950 jylǵa qaraı túgendeý kitaptary boıynsha esepke alynǵany: kitaptar men jýrnaldar – 6534 dana; gazetter – 61 tigindi; albomdar – 42 dana. Sonyń ishinde orys jáne slavıan tilderindegi kitaptar men jýrnaldar – 4367 dana; batyseýropalyq tilderde – 2167 dana. Qoljazbalar orys jáne slavıan tilderinde – 264; qazaq tilinde – 41; shyǵys tilderinde – 275; batyseýropalyq tilderde – 2167 dana; sırek kitaptar men qoljazbalar qoryndaǵy gazetter: qazaq jáne shyǵys tilderinde – 52 dana; orys tilinde – 57 tigindi.
Búginde bólim mıkroformalardy oqıtyn apparattar jáne kompıýterlik tehnıkalarmen jabdyqtalǵan. Onda saqtalǵan barlyq birlikter ulttyq jáne álemdik tarıhı-mádenı muralar tizimine engen.
ALMATY