It kóılek

Jaratqan taǵy da keremet syı jasap, nemereli boldyq.

Sharanany qyryq kún boıy «kóz tıedi», «suq ótedi» dep kóldeneń kózden tasalap, et pen súıegi qataıǵanda «qyrqynan shyǵaryp ber» dep yrym qylyp, anamyzdyń aldyna alyp keldik. Shóberesiniń qaryn shashyn aldyrtyp, zer tabaqqa «kúni kú­misteı jarqyryp tursyn» dep kúmis bilezik saldyrtyp, 40 qasyq sýǵa «30 omyrtqań, 40 qa­byrǵań jyldam qatsyn» dep shomyldyryp nemeremizdi ózi­mizge ustatty. Qos kúmis bile­zikti anamyzdyń bilegine sal­dyq. Náresteniń «On saýsaǵy maıysqan sheber, ónerli bolsyn» dep tyrnaǵyn da aldyryp, apalarym alyp bergen kıimderimen jańalap kıindirdik. «Bópemizdi qazir qyrqynan shyǵarady» dep, dástúrden tátti dámetip júrgen balalardy qýantpaq nıetpen úlken kelin balanyń ıt kóılegine neshe túrli táttiler salyp dalaǵa shyqty. Maqsaty – ıt kóılekti kórshiniń biriniń ıtiniń moıynyna baılamaq. Balalarǵa ıtti qýasyńdar dep túsindirilgen. Aýyl úıdi aınala qashqan ıtti qýyp jetken balalar qaryq bolady dep qııaldap, aldaǵy qyzyqqa bolmaı jatyp úlkender máz. Baıaǵyda dop qýyp ketken balalyqtaryn solaı janarlarynda qaıta bir jańǵyrtyp almaq.

Úı-úıdiń qorasyn aralap, esik aldynda úrýge erinip, kereneý kerilip jatatyn jýas ıtterdiń bárin ıt atatyndar «qańǵybas ıt» dep atyp tastaǵan. Atylmaı qalǵandardyń bári bıik dýaldyń ar jaǵyndaǵy shynjyrda tursa da shynjyrbalaqtanyp arnaıy tabaqtan sybaǵaly tamaq ishetin qabaǵandar. Janyna tabaǵyna as salatyndardan basqany jolatpaıdy.

Jańaǵy dyrdý kóńil sý sepkendeı basyldy. Kishigirim bas­tyr­madaı úıshikte ersili-qar­syly esire julqynyp, alasuryp turǵandar ıt kóılekti baılatpaq túgili, barǵandy butarlap tas­taýǵa daıyn.

Amal joq, ıesine ótinish aıta júrip, dastarqanymyzdan áke­lip áýeli taıynshadaı tajaldy toıdyryp alyp baryp «ıt kóılekti» baılaǵan yrym jasa­dyq. Sosyn táttilerdi óz qoly­myzben aýlaqtaý baryp tarattyq.

Meniń oıyma sonaý kezdegi «It kóılek» baılaǵan alypsoqty aýyl ishin aınaldyra qýyp jet­ken boıda jerge jyǵyp, bar bala ústine minip ýmajdap, kóılekti sheship alyp, sol «jeti qazynanyń» ús­tinde otyryp-aq táttilerdi tý-talaqaı bólip alatynymyz oraldy. Sharananyń ýyz ıisi ańqyǵan, maısińdi «ıt kóı­lekti» áldebir jeńgemiz yrym­dap qoınyna tyǵyp alyp bara jatatyn.

Al myna ıesinen basqa kez kelgendi julyp jeýge julqynyp, ergenekten syǵalasań azý tisteri saqyldap turǵan, keıbiri tipti aqsha tabýǵa mamandanǵan tuqym-teberigi belgisiz ıtterdiń zamanynda jaqsy dástúrlerimiz de kómeskilenip bara jatqandaı.

Tilegen BEKARYSTANOV

Qyzylorda