Medısınalyq mekeme qalalyq jeke menshik klınıkalardyń birinde jumys isteıtin bolady. Jańadan ashylǵan ortalyq naýqastardy kvota boıynsha jáne aldaǵy mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesi aıasynda da qabyldaýdy josparlap otyr.
Búginde elimizde qant dıabetine shaldyqqan 300 myńnan astam adam tirkeýde bar. Olardyń ishinde 30 myńǵa jýyǵy Almaty qalasynyń turǵyndary eken. Al, jańadan ashylǵan dıabet ortalyǵynyń stasıonary 30 orynǵa shaqtalǵan. Munda aı saıyn júz naýqasty qabyldap, jalpy jyl sońyna deıin myńnan astam adamdy emdeý josparlanyp otyr. Jańa jyldan bastap mekemede mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesi de iske qosylmaq.
«Bizdiń elimizde 350 000 adam qant dıabetimen aýyrady, sondyqtan onyń aldyn alý men emdeýdi uıymdastyrýǵa tyrysamyz. Bul ortalyq qant dıabetiniń aldyn alýdy maqsat etedi. Sonymen qatar asqynýyna da tosqaýyl qoımasa bolmaıdy. Naýqastardy qandaı da bir sebeppen basqa emhanalar qabyldamasa, olar bizdiń klınıkaǵa qaralýlaryna múmkindikteri bar. Dıabet aýrýyna shaldyqqandar múgedek esebinde dese de bolady jáne olar mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesiniń arqasynda áldeqaıda tezirek kómek ala alady», – dedi medısınalyq klınıkanyń basshysy Janaı Aqanov
Qant dıabeti aýrýy qazirgi tańda áleýmettik máselege de aınalyp otyr. Kún sanap, dıabet aýrýyna shaldyǵatyndar sany kóbeıýde, al dárigerler bul aýrýdyń emdelý joly uzaqqa sozylatynyn aıtady. Tipti, aýrýdyń saldarynan naýqas múgedektikke ushyrasa, memleket tarapynan qarjylaı da kómek kórsetiledi eken. Dese de, dárigerler atalmysh aýrýdyń aldyn alýǵa tyrysady.
Naýqastardyń kóbisi ózderiniń bul aýrýǵa shaldyqqandyǵy týraly bile bermeıdi. Tek, qan taldaýy nátıjıesinde ǵana kezdeısoq jáne óte kesh bilip jatady. Qazirgi tańda bul aýrýdyń emi «ınsýllın» dárisi bolyp otyr. Al, qala dárihanalarynda atalmysh dáriniń baǵasy sharyqtap turǵany naýqastardy qatty qynjyltady. 19 jyl boıy osy aýrýmen kúresip kele jatqan Tımýr Galeev ashylǵan ortalyqtyń dári-dármekti tegin berýde kómegi mol deıdi.
Ortalyqta qant dıabetin emdeýmen qatar, keshendi emdeý jumystary da júzege asyrylmaq. Dıabetologpen birge naýqasty nevropatolog, kardıolog, otolıarıngolog, ÝDZ mamandary da qadaǵalaıdy. Aıta ketelik, ortalyq qarashanyń 15-i kúni alǵashqy emdelýshilerdi qabyldaý jumysyn bastamaq. Jyl sońyna deıin «qant dıabeti» dıagnozymen aýyratyn 50-ge jýyq adamdy kvota boıynsha emdeý jumystary josparlanyp otyr.