3 jeltoqsanda Saýda kásiporyndary qaýymdastyǵy, Tikeleı satýlar qaýymdastyǵy, Shaǵyn jáne orta bıznesti qorǵaý jónindegi kásipodaqtardyń táýelsiz odaǵy, Qazaqstannyń táýelsiz avtobıznes odaǵy, «Ýchet.kz» kompanııalar toby prezıdentke saýdamen aınalysatyndar úshin patentterdi qaldyrý jáne patent úshin kassalyq apparattardy paıdalaný normasyn basqa merzimge aýystyrý týraly ótinish bildirgen bolatyn. Kásipkerler «bızneske ótpeli kezeń qajet» degen pikirinen áli kúnge deıin tanbaı otyr.
Osyǵan baılanysty Respýblıkalyq kásipkerlerge kómek kórsetý ortalyǵynyń dırektory Dmıtrıı Kazansev almatylyq jýrnalısterdiń basyn qosyp, 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap saýda salasynda patent boıynsha jumys isteıtin kásipkerler salyq salý rejımin aýystyrý týraly pikirin bildirdi. Onyń túsindirýinshe, kásipker muny ózi istemeıtin bolsa, onda ony salyq salýdyń jalpyǵa belgilengen rejımine avtomatty túrde aýystyrady. Bul rette kásipker bir jyl ishinde salyq salý rejımin basqasyna aýystyra almaıdy. «Salyq kodeksindegi ózgeristerge 2017 jyldyń sońynda qol qoıylyp, kezeń-kezeńimen kúshine endi. Opponentter aldynda pikirińizdi qorǵaýǵa ýaqyt jetkilikti boldy. Bul kerek zań, ol saýdanyń 80%-yn kóleńkeden shyǵarýǵa múmkindik beredi» deıdi D. Kazansev.
Qazaqstanda shamamen 500 myń saýda kásiporny bar. Olardyń barlyǵy túsetin tabysty boljap, salyqty aldyn ala tóledi. Mysaly, bir toqsanda JK 300 myń teńge tabady, tıisinshe, 2% salyq tóleıdi. Teorııalyq turǵydan, 3 aı ótkende kásipker óz esebin túzetýi tıis. Soma ne kóp ne az bolýy múmkin.
«Patent bolǵaly beri eshkim muny jasamady. Sondyqtan, saýdada tabystyń jasyrylatyndyǵyn bári jaqsy túsinedi. Toqsandyq tabys árdaıym birkelki bola almaıdy. Patent pen jeńildetilgen rejım arasyndaǵy salyq boıynsha aıyrmashylyq 1%, ıaǵnı patentte 2% aldyn- ala tólenedi, al jeńildetilgen rejımde 3 paıyz fakti boıynsha tólenedi. Demek kásipker jarty jyl ishinde salyqqa bólingen aqshany aınaldyra alady. Al 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap kásipkerler 3 jyl boıy osy negizgi salyqty tólemeıtinine baılanysty, bul másele boıynsha aıyrmashylyq aıtarlyqtaı bolmaıdy» deıdi P. Kazansev.
Sondaı-aq 2020 jyldan bastap patentpen isteıtinderde, ıaǵnı qolma-qol aqshamen jumys isteıtinderde kassalyq apparat bolýǵa tıis. Bul tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý degen sóz. Qaýymdastyqtar kásipkerler buǵan 39 mlrd teńge jumsaýy tıis dep sanaıdy.
Bul sannyń qaıdan shyqqandyǵy belgisiz.
«Qazir tegin kassalyq apparattar bar, 30 000 teńgeligi bar, sonymen qatar kassalyq apparatty satyp alý úshin memleket kásipkerge 60 000 teńgege deıin óteıdi, ıaǵnı kásipkerlerdi kassalyq apparattarǵa óz esebinen aýdarady» deıdi P. Kazansev.
Sondaı-aq P. Kazansev POS-termınaly týraly da pikirin bildire ketti. «Bireýlerge bankter olardy paıdalanýǵa beredi, POS – termınaldardyń 20 000 teńge kólemindegi analogtary bar. Al kelesi jyldan bastap aqsha aýdarymdary POS - termınaldarǵa teńesedi, ıaǵnı olarǵa qarjy jumsaýdyń qajeti joq. Qazir tipti kásipkerlerge jeke tulǵalar arasyndaǵy aýdarymdardy paıdalanýǵa ruqsat etildi, tek chektiń bolýy shart» deıdi P. Kazansev.
ALMATY