Ulttyq bank tóraǵasy Erbolat Dosaev Bas retteýshi banktiń aldaǵy kóktemde Nur-Sultanǵa kóshetinin aıtyp, «kóshedi, kóshpeıdi» degen máselege núkte qoıdy.
Almatyda ne ózgeredi?
Apta basynan beri qazaqstandyq BAQ-tyń ekonomıkalyq blogynyń segmenti úshin osy taqyryptyń bási basym bolyp tur. Sebebi qazaqstandyq BAQ-nyń ekonomıkalyq segmenti ótken aptadan beri osy máseleni talqylap jatyr. Ulttyq bankte bazalyq mólsherlemesi týraly bıylǵy sońǵy brıfıng Almatyǵa jaǵymdy jańalyq ákelmedi. Sebebi Tóraǵa Erbolat Dosaev Bas retteýshi banktiń aldaǵy kóktemde Nur-Sultanǵa kóshetinin aıtyp, «kóshedi, kóshpeıdi» degen máselege núkte qoıdy.
Esterińizde bolsa, Almaty ákimi Baqytjan Saǵyntaev qarasha aıynda ótken qarjygerler konferensııasynda mundaı sheshimge qarsy ekenin málimdedi. Sebebi Almatyda Qazaqstannyń iri salyq tóleýshi kompanııalarynyń úshten biri, 30-dan astam transulttyq kompanııalar, banktiń bas keńsesiniń 86%, birlesken jáne 43% iri halyqaralyq uıymdar ornalasqan. Almaty - ekonomıkasy 36 mıllıard AQSh dollaryn quraıtyn Ortalyq Azııadaǵy eń damyǵan megapolıs,
«Almaty - qyzmet kórsetý qalasy, sondyqtan Ulttyq bankti kóshirý sheshimi óte mańyzdy» - dedi Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaev.
Sheshim qabyldandy, talqylaýǵa jatpaıdy
Brıfıngte Erbolat Dosaev jýrnalısterge kóshý týraly sheshim qabyldanǵanyn jáne ony talqylaýǵa bolmaıtynyn aıtty. «Ulttyq bank Nur-Sultanǵa kóshedi, óıtkeni úı daıyn, aldymen jalǵa beriledi, sodan keıin biz óz ǵımaratymyzdy salamyz. Bul 2020 jyldyń kókteminde bolady dep boljaımyz. Tıisti sheshim bar. Ulttyq banktiń ókildigi Almatyda qalady», - dedi Dosaev myrza
Shynynda da, osy ýaqytqa deıin retteýshiniń ókilettikteri birneshe ret bólinip, qaıta qosyldy.
«Túrli pikirtalas boldy. Almaty - elimizdiń qarjy ortalyǵy. Barlyq qarjy ınstıtýttary osynda qalady. Ulttyq Bank Qarjylyq qadaǵalaý agenttigimen de, qarjylyq qoǵamdastyqpen de baılanys ornatý úshin qalada turaqty ókildigin ashýǵa nıetti », - dep ýáde berdi E. Dosaev.
Kelesi jyldyń 1 qańtarynan bastap retteý mandaty UB-dan jańa táýelsiz organ - Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine beriledi.
Bul uıym Ulttyq banktiń bas keńsesiniń qazirgi ǵımaratynda ornalasady. Budan basqa, Almatyda bankaralyq esep aıyrysýlar ortalyǵy, Depozıtterge kepildik berý qory, Qazaqstan qor bırjasy, Ortalyq depozıtarıı, Memlekettik nesıelik bıýro qalady.
Jaqynda HVQ ókilderi 2020 jyly Ortalyq Azııa, Kavkaz jáne Mońǵolııanyń toǵyz eline aımaqtyq tehnıkalyq kómek kórsetý ortalyǵy jumys isteı bastaıdy dep málimdegen bolatyn. Endi 5 jyldan keıin qalada Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqqa qatysýshy elderdiń ortaq qarjy naryǵyn retteýdiń ulttyqtan joǵary organy bolady.
Jańa uıym ıntegrasııalanǵan qarjy naryǵyna qatysýshylardy retteýdiń biryńǵaı tásilin usynady.
«Qadaǵalaýshy naryqty retteýmen aınalysady. Ultaralyq retteý máseleleri óte ózekti, óıtkeni oǵan barlyq elderdiń kelisimi qajet», - degen bolatyn Qarjygerler qaýymdastyǵynyń jetekshisi Elena Bahmýtova.
KISI ǵylymı qyzmetkeri V. Dodonov ıntegrasııalyq yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyty banktik jáne saqtandyrý qyzmetteri salasyndaǵy, sondaı-aq baǵaly qaǵazdar naryǵyndaǵy zańnamany úılestirýdi qamtamasyz etetin ortaq qarjy naryǵyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵanyn aıtady. Ulttyq banktiń Almatyda ornalasýy qalaǵa qarjylyq kelissózder ortalyǵyna aınalýǵa múmkindik berip kelgen edi. Biraq buryn basym bolyp kelgen baǵyttardyń bási basym bolmaı qalǵany belgili.
«Jaqynda ıntegrasııalyq ıdeıalar ekinshi orynǵa ysyrylyp qalady. Biraq Almatyda qadaǵalaýshy organnyń qurylýy yntymaqtastyqqa serpin beredi. Múmkin, bul ózara esep aıyrysýlarda ulttyq valıýtalardy paıdalanýdyń keńeıýine áser etýi múmkin», dedi V. Dodonov.
Ulttyq bank basshysy Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderinde ortalyq bankterdiń barlyǵy derlik astanalarda ornalasqanyn aıtty.
«Ulttyq banktiń Nur-Sultanǵa kóshýi nomenklatýra emes, ortalyq bankter úshin jıi kezdesetin qubylys », - dedi Qazaqstan Ulttyq Bankiniń ókilderi.
Shyndyǵynda, Germanııa Federatıvtik Respýblıkasy men Avstralııa Odaǵy memlekettik apparaty ortalyq bankterdi kóshirýge óz erkimen sheshim qabyldamapty. Jaǵdaı soǵan májbúrledi. Mysaly, Sıdneı kontınenttiń qarjylyq ortalyǵy bolyp sanalady, óıtkeni onda avstralııalyq baǵaly qaǵazdar bırjasy (ASX), sondaı-aq 90 banktiń bas keńsesi jáne eldegi iri kompanııalardyń jartysynan kóbi ornalasqan. Germanııada Frankfýrt «banktik qala» retinde tanymal. Germanııanyń on iri bankiniń beseýiniń shtab-páteri, sonyń ishinde «Úlken úshtik» - Deutsche Bank, Commerzbank jáne DZ Bank. Eýroaımaqtyń aqsha-nesıe saıasaty men qarjylyq baqylaýyna jaýap beretin Eýropalyq ortalyq bank Germanııanyń Federaldy bankiniń janynda qalanyń iskerı bóliginde ornalasqan.
Nemis baǵaly qaǵazdar naryǵy aınalymynyń 90% -dan astamy qalanyń saýda alańy arqyly ótedi.
2020 jylǵa arnalǵan boljamdary
Qazaqstannyń ekonomıkalyq áleminde Ulttyq Banktiń boljamdary eń qatań jáne ádette eń senimdi bolyp sanalady. Sondyqtan, jyldyń sońǵy brıfınginde jýrnalıster qadaǵalaýshy organ basshysynyń úmitteri týraly kóptegen suraqtar qoıdy. Tóraǵa jaýap retinde álemdik munaı naryǵy qubylmaly bolýy múmkin, biraq negizgi yqpal suranys pen usynys araqatynasyna, sáıkesinshe kómirsýtek qoryna áser etetindigin aıtty.
Ulttyq Bank AQSh-taǵy munaı óndirýdiń tómen qarqyndary, sondaı-aq OPEK + kelisiminiń odan ári jumys isteýi baǵanyń ósýine yqpal etedi dep kútedi.
Retteýshiniń málimetinshe, jyldyq ınflıasııa 2019 jyldyń sońynda 5,5-5,7%, 2020 jyldyń sońynda 5-5,5% bolady.
«Bul boljam 2019-2020 jyldarǵa arnalǵan 4-6% maqsatty dálizge tolyq sáıkes keledi. Qysqa merzimde, b.a. kelesi alty aıda biz azyq-túlikke jatpaıtyn ınflıasııanyń boljamyn edáýir tómendettik. Tómendeý tórtinshi toqsanda bastaldy jáne bolashaqta da jalǵasady», - dedi Ulttyq bank basshysy.
Ulttyq Bank AQSh-taǵy munaı óndirýdiń tómen qarqyndary, sondaı-aq OPEK + kelisiminiń odan ári jumys isteýi baǵanyń ósýine yqpal etedi dep kútedi. Retteýshiniń málimetinshe, jyldyq ınflıasııa 2019 jyldyń sońynda 5,5-5,7%, 2020 jyldyń sońynda 5-5,5% bolady.
Ulttyq Bank azyq-túlik taýarlarynyń, janar-jaǵar maı materıaldarynyń jáne rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń jekelegen túrleriniń qymbattaýyna baılanysty ınflıasııalyq táýekelderdi moıyndaıdy.
«Alaıda, osy faktorlardyń ýaqytsha sıpatyna baılanysty olardyń orta merzimdi perspektıvada ınflıasııalyq prosesterge áseri joıylady. Men ınflıasııaǵa syrtqy faktorlardyń oń áserin atap ótemin. Iаǵnı, ımport ınflıasııasy. Reseıdegi ınflıasııa tez baıaýlaýda, Qytaı men EO elderinde ınflıasııa qalypty deńgeıden tómen, maqsatty mánnen tómen» - deıdi Erbolat Dosaev.
AQSh Federaldy rezerviniń, Reseıdiń Ortalyq bankiniń jáne EOB-niń aqsha jaǵdaılary jumsartyldy, muny paıyzdyq mólsherlemelerdi tómendetý saıasatynan kórýge bolady. Bul damyǵan elderdiń paıdasyna kapıtal aǵynynyń táýekelin azaıtady jáne damyp kele jatqan naryqtary bar elderdiń, onyń ishinde Qazaqstan valıýtalaryna qysymyn tómendetedi
AQR
Oliver Wyman Limited kompanıasy 14 iri bankti qamtıtyn Aktıvterdiń sapasyna sholý (AQR) prosesin jalǵastyrýda. Baǵalaý nátıjeleri boıynsha eldiń bank sektoryndaǵy jaǵdaı týraly tolyq jáne jan-jaqty túsinik qalyptasady.
«Eger biz nysanadan shyqpasaq, ony jyldyń sońyna deıin aıaqtaýdy josparlap otyrmyz», dep túsindirdi Dosaev myrza.
Alaıda kelesi mańyzdy bólim alda tur.
Kelesi jyldyń qańtar-aqpan aılarynda aktıvterdiń sapasyn baǵalaýdan ótken árbir ekinshi deńgeıli bankpen aldaǵy 2-3 jylǵa arnalǵan jeke damý josparlaryna qol qoıylady. Ulttyq bank tórǵasy qajet bolǵan jaǵdaıda, baǵdarlama barysynda anyqtalǵan problemalardy sheshý úshin mańyzdy sharalardy ázirleý jáne úzdik halyqaralyq standarttarǵa sáıkes bankterdiń qoldanystaǵy bıznes-prosesterin odan ári jetildirý josparlanǵanyn atap ótti.