Múıiz monsha

Tamsandyrǵan taý. Ýyljyǵan ýyz dúnıe. Saqı syıǵa qaǵanaǵy qarq adam­dar... Oralhan Bókeıdiń tilimen aıtqanda: «Altaıdyń atqa minip turǵan kezi». «Jaqsyny kórmekke». Asyq kó­ńildiń Altaı asqaryn betashary bolyp jatqan jas kelindeı tamashalaýy tegin emes. Tabanymyz tuńǵysh tıgen edi. Tamyljyǵan tabıǵat tartýyna táý et­ken týmalary Oraǵańnyń (O.Bókeı), Qal-aǵańnyń (Q.Ysqaq), Álaǵańnyń (Á.As­qarov), Dıdaǵańnyń (D.Áshimhan), Asaǵań­nyń (A.Altaı) shyǵarmalaryn jastana oqyǵan, kórkem ádebıet arqyly Altaımen anda bolǵan albyrt shaǵymyz eske túsip keledi. Mıyǵymyzdan kúlemiz. Jarq etip jaqparlardan, shatqaldardan, shyń basynan, qalyń qaraǵaıdan tanys ta beıtanys keıipkerler shyǵa keletin sııaqty... Dúrııa ormandy dúr silkintip, «Qaıdasyń, qasqa qulynymdaǵy» Qarshyǵa qyl arqandy quryǵyn bezep, shańyraq múıiz buǵyny qýyp bara jatqan sekildi. Álde qaraǵaıǵa qaıystyra baılap, arbıǵan asha múıizdi aralap jatyr ma eken?..

О́r Altaıdyń óz álemi bar

Tamsandyrǵan taý. Ýyljyǵan ýyz dúnıe. Saqı syıǵa qaǵanaǵy qarq adam­dar... Oralhan Bókeıdiń tilimen aıtqanda: «Altaıdyń atqa minip turǵan kezi». «Jaqsyny kórmekke». Asyq kó­ńildiń Altaı asqaryn betashary bolyp jatqan jas kelindeı tamashalaýy tegin emes. Tabanymyz tuńǵysh tıgen edi. Tamyljyǵan tabıǵat tartýyna táý et­ken týmalary Oraǵańnyń (O.Bókeı), Qal-aǵańnyń (Q.Ysqaq), Álaǵańnyń (Á.As­qarov), Dıdaǵańnyń (D.Áshimhan), Asaǵań­nyń (A.Altaı) shyǵarmalaryn jastana oqyǵan, kórkem ádebıet arqyly Altaımen anda bolǵan albyrt shaǵymyz eske túsip keledi. Mıyǵymyzdan kúlemiz. Jarq etip jaqparlardan, shatqaldardan, shyń basynan, qalyń qaraǵaıdan tanys ta beıtanys keıipkerler shyǵa keletin sııaqty... Dúrııa ormandy dúr silkintip, «Qaıdasyń, qasqa qulynymdaǵy» Qarshyǵa qyl arqandy quryǵyn bezep, shańyraq múıiz buǵyny qýyp bara jatqan sekildi. Álde qaraǵaıǵa qaıystyra baılap, arbıǵan asha múıizdi aralap jatyr ma eken?..

– Jetip qaldyq, – dedi bizdi Katonqaraǵaı aýdanynyń ortalyǵy Úlken Narynnan ertip shyqqan Belqaraǵaı aýylynyń ákimi. «Kórmegenge kóseý tań». Gúlsári orta ıektep kele jatqan oıymyzdy jıyp aldyq. Altaı alqymyna engenimiz álginde edi, uzamaı toqtaǵanymyzǵa náýmez bolyp qaldyq.

Keshqurym aýyl aǵasy Dáýren Qalıbekov bizdi «Nurbulaq» shıpajaıyna alyp keldi.

– Izdegenińdi osy aradan tabasyń, – dedi.

Maral sharýashylyqtary

Izdegenimiz – múıiz monshasy edi. «Nur­bulaqty» túý qıyrdan betke alatyndar osy monshaǵa keledi. Kúndiz aýyl sharýashylyǵy bóliminiń bastyǵy Raqymǵalı Baıǵaraevpen áńgimeleskenbiz. Maralymen málim mekenniń mán-jaıyn túsinip qalǵan­daımyz.

Jýyrda jýrnalıster Aýyl sharýashyly­ǵy mınıstrinen: «Maralshylarǵa respýblı­ka­­lyq bıýdjetten qoldaý bola ma?» dep su­­­­­raǵan. «Biz Qazaqstannyń halqyn maral eti­­­men toıǵyza almaımyz», dep jaýap qat­qan bolatyn mınıstr. Onyń da bir jóni bar shyǵar...

Búginde Katonqaraǵaı aýdanynda 6 myńǵa jýyq maral ósiriledi. Oblys bıýdjetinen maral sharýashylyǵyna sýbsıdııa bóline bastaǵanyna tórt jyl bolypty. Jyl saıyn katonqaraǵaılyqtar maralǵa 29-32 mln. teńge aralyǵynda sýbsıdııa alyp keledi. Nátıjesinde, óńirde maral basynyń tómen qul­dyraýy toqtady. Keńes ókimeti kezinde Ka­­tonda 20 myńnan astam maral ósiriletin. Ma­ral basy kemýiniń sebebi bar: janýardy etke soıma