Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Birikken Arab Ámirlikterine resmı saparynyń ekinshi kúngi baǵdarlamasy aıasynda birqatar kezdesý ótkizip, Dýbaı «EKSPO-2020» kórmesine oraı salynyp jatqan Qazaqstan pavılonymen tanysty.
Qazaqstan Prezıdenti keshe Birikken Arab Ámirlikteriniń Vıse-prezıdenti, Premer-Mınıstri, Dýbaı bıleýshisi sheıh Muhammed ben Rashıd ál Maktýmmen kezdesti.
Áńgimelesý barysynda eki eldiń óńirlik jáne jahandyq deńgeıdegi seriktestik máseleleri talqylandy. Memleket basshysy Dýbaıdyń álemdegi iri qarjy jáne týrıstik ortalyqtardyń birine aınalýyna yqpal etken reformalarǵa joǵary baǵa berdi.
Taraptar sıfrly ekonomıka, elektrondy kommersııa, zamanaýı ınfraqurylym, jasandy ıntellekt, qarjylyq qyzmet kórsetý isi, ınvestısııa, týrızm ındýstrııasy, qurylys pen kólik salalaryndaǵy yntymaqtastyqtyń perspektıvalaryn qarastyrdy.
Memleket basshysy Qazaqstannyń Birikken Arab Ámirlikterimen aradaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty nyǵaıtýdyń mańyzdylyǵyn atap ótip, birlesken bıznes-jobalardyń iske asyrylýyna tyń serpin berýge nıetti ekenin jetkizdi.
«Bizdiń elimiz týrızmniń jahandyq tarıhpen baılanysty qyzmetterin ilgeriletýge daıyn. Mysal retinde Altyn Ordany alýǵa bolady. Osyǵan oraı ishki týrızmdi damytýdaǵy, ony saıahatshylar úshin tartymdy baǵyt etýdegi Ámirlikterdiń týrıstik bıznesti júrgizý tájirıbesi bizge óte mańyzdy», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sheıh Muhammed ál Maktým Ámirlikterdiń ekonomıkanyń ártúrli sektorlaryn damytý jónindegi tájirıbeleri men bilimderin Qazaqstanmen bólisýge daıyn ekenine toqtaldy. Sonymen qatar ol Qasym-Jomart Toqaevqa Dýbaıdyń «EKSPO-2020» dúnıejúzilik kórmesine daıyndyq barysy týraly aıtty.
Osy oraıda aıta keteıik, Q.Toqaev Dýbaıǵa kelerdiń aldynda Ábý-Dabı qalasynda taǵy bir mańyzdy kezdesý ótkizdi. Atap aıtqanda, Qazaqstan Prezıdenti Ábý Dabı Ámirligin bıleýshi áýlettiń ókili, Birikken Arab Ámirlikterindegi iri bıznes ókili, «Etihad Towers» kópfýnksıonaldy kesheniniń ıesi, «First Abu Dhabi Bank» aksıoneri sheıh Sýrýr ben Muhammed ál Nahaıanmen kezdesti.
Kezdesýde Memleket basshysy Birikken Arab Ámirlikteri Qazaqstannyń Taıaý Shyǵystaǵy senimdi seriktesteriniń biri ekenin, sapar barysynda Ábý Dabıdiń taq murageri, sheıh Muhammed ben Zaıd ál Nahaıanmen ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa ýaǵdalasqanyn atap ótti.
Sheıh Sýrýr ben Muhammed ál Nahaıan Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevqa óziniń «West Hydrocarbons Commercial Investment LLC» kompanııasynyń Batys Qazaqstan oblysynda munaı óńdeý zaýytyn salyp jatqanyn aıtty. Aldaǵy ýaqytta da bizdiń elimizben birlesip jumys isteýge, jańa jobalarǵa ınvestısııa salýǵa nıet bildirdi.
Iri bıznes ókilderimen kezdesý Dýbaıda da jalǵasty. Memleket basshysy Dýbaı ınvestısııalyq korporasııasynyń atqarýshy dırektory Muhammed ash-Shaıbanımen kezdesti.
Kezdesý barysynda qarjy salasyndaǵy ózara yntymaqtastyqqa jáne «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń odan ári damý perspektıvasyna qatysty máseleler talqylandy.
Sonymen qatar Dýbaı ınvestısııalyq korporasııasynyń Qazaqstandaǵy jekeshelendirý baǵdarlamasyna jáne «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy bırjasynyń jumysyna belsendi qatysý múmkindikteri qarastyryldy.
Qasym-Jomart Toqaev Muhammed ash-Shaıbanıge Qazaqstan aktıvterine ınvestısııa salýǵa jáne satyp alýǵa qyzyǵýshylyq bildirgen jaǵdaıda, bizdiń memlekettik qurylymdardyń ınvestorlar úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa daıyn ekenin aıtty.
Memleket basshysy sapar aıasynda Dýbaıdyń Halyqaralyq qarjy ortalyǵyn (DIFC) aralap kórdi.
Dýbaıdyń Halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń basqarma tóraǵasy Arıf Amırı Qasym-Jomart Toqaevqa arnaıy ekonomıkalyq aımaq jumysynyń prınsıpteri, qajetti zańdyq, kommersııalyq jáne basqa da ınfraqurylymdarmen qamtamasyz etý arqyly bıznes pen qarjy ınstıtýttary úshin tartymdy jaǵdaı jasaý jóninde aıtty.
Búginde Ortalyqta zańdy túrde 2300-ge jýyq kompanııa tirkelgen. 2024 jylǵa qaraı olardyń Dýbaı Ámirliginiń ishki jalpy ónimine qosatyn úlesi shamamen 15 paıyz bolmaq.
Memleket basshysy «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy men Dýbaıdyń Halyqaralyq qarjy ortalyǵy arasynda tyǵyz yqpaldastyq ornatýdyń, Dýbaıdyń tabysty tájirıbesin «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń jumysyna paıdalanýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Sondaı-aq Memleket basshysy Dýbaıda ótetin «EKSPO-2020» kórmesine daıyndyq barysymen tanysyp, dúbirli jıynǵa arnap salynatyn Qazaqstan pavılonynyń qurylysyn aralap kórdi. Jahandyq is-shara 2020 jyldyń 20 qazany men 2021 jyldyń 10 sáýiri aralyǵynda «Aqyl-oıdy ushtastyrý – bolashaqty qalyptastyrý» degen taqyryppen ótedi.
«EKSPO-2020» kórmesin damytý jónindegi basqarýshy dırektor Ahmed ál Hatıbtiń aıtýynsha, kórmege 20 mıllıonnan astam adam keledi dep josparlanǵan. «EKSPO-2017» Ulttyq kompanııasy Halyqaralyq qatynastar departamentiniń dırektory Nurbek Ergeshbaevtyń sózine qaraǵanda, Dýbaıda ótetin «EKSPO-2020» kórmesindegi Qazaqstan pavılonyna 3400 sharshy metr jer bólingen.
«Jeltoqsan aıynda qurylys jumystary bastaldy. Ony «EKSPO-2020» uıymdastyrý komıtetiniń bekitken kestesine saı júrgizemiz. Tamyzda qurylys tolyq aıaqtalýy tıis. Bizdiń pavılonymyzda úsh aımaq bolady. Birinshisinde Qazaqstan týraly, týrıstik áleýetimiz jóninde ınteraktıvti derekter ornalastyrylady. Sondaı-aq Nur-Sultan qalasy jóninde taǵy bir aımaq bolady. Úshinshi aımaqta elimizdiń ekonomıkalyq múmkindikteri, ınvestısııalyq áleýetimiz týraly málimetter beriledi. Bıylǵy «EKSPO-2020» kórmesin mıllıondaǵan týrıst tamashalaıdy dep josparlanǵan. Bul múmkindikti jan-jaqty paıdalanýymyz qajet», dedi N.Ergeshbaev.
Qazaqstan pavılony Birikken Arab Ámirlikteriniń negizgi pavılonyna jaqyn jerdegi «Múmkindikter» dep atalatyn klasterde ornalasady. Ulttyq ekspozısııa birneshe bólikke bólingen. Onda óńirimizdiń álemde alatyn orny, elimizdiń týrıstik áleýeti, tarıhy, mádenıeti jáne astanasy týraly aqparat beriledi. Sonymen qatar kórmege kelýshiler Qazaqstannyń ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq múmkindikteri jóninde málimet ala alady. Interaktıvti shoýdyń sońynda pavılon qonaqtaryna jasandy ıntellektiniń adamzat bolashaǵyna áseri týraly aıtylady.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan» – Ábý-Dabı, Dýbaı (Birikken Arab Ámirlikteri)