Bıyl jazǵa qaraı «Halyqtyń densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Kodeks qabyldanatyny belgili. Eger osy kúnge deıin atalmysh Kodekske 800-ge tarta usynys kelip túskenin jáne 24 otyrys ótkenin eskersek, bul memleketimizdegi asa mańyzdy qujat ekendigi dáıektele túspek. Atalmysh usynystyń qazirge 600-ge jýyǵy qabyldanyp, 200-i pysyqtalyp, talqylaý prosesi jalǵasyn taýyp otyr. Dóńgelek ústel túrinde jıynda vaksınasııa, transplantologııa, kámeletke tolmaǵandardyń reprodýktıvtik densaýlyǵyn saqtaý, jastardyń jynystyq tárbıesi máselelerin qamtý máselesi qyzý talqyǵa tústi.
Sonymen Almatyda búgingi kezekti talqylaýǵa Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov, Almaty ákiminiń orynbasary Erjan Babaqumarov, QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Záýresh Amanjolova, QR Balalar quqyǵyn qorǵaý jónindegi ýákil Arýjan Saın, úkimettik emes sektordyń, kásipodaqtardyń, medısınalyq uıymdardyń músheleri, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy sarapshylar, qoǵam belsendileri jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysty.
Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Erjan Babaqumarov memleket densaýlyq saqtaý salasyna erekshe nazar aýdaryp otyrǵanyn atap ótti. Al spıkerler qazir qoǵamda qyzý talqylanyp jatqan jańa kodekske engizilgen ózgerister týraly baıandama jasady.
QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, atalmysh zań jobasy boıynsha jumys tobynyń basshysy Záýresh Amanjolova transplantologııaǵa qatysty jumys tobynyń pozısııasyn habarlady.
Kodeks jobasynda qaıtys bolǵan adamnyń aǵzasynan organdar men tkanderdi alý jónindegi kelisimdi adam tiri kezinde ózi sheshetindigi qarastyrylǵan.
Qaıtys bolǵan donor kóziniń tirisinde óz aǵzasynan organdar men tkanderdi alýǵa kelisim bermese, onda medısına uıymdary transplantasııaǵa jol bermeıdi.
Eger qaıtys bolǵan jan kóziniń tirisinde aǵzasynan organdardy alýǵa kelisim bermegen jaǵdaıda onyń áıeli (kúıeýi), olar joq bolsa, jaqyn týystarynyń bireýi onyń múddesin qorǵaýǵa quqyly.
«Transplantasııa qajet. Muny medısına jetistigi kórsetip otyr. Kez kelgen el sııaqty biz transplantologııada naqty nátıjelerge qol jetkizdik. Ol úshin maqtana alamyz. Bizde osy salada ota jasaıtyn talantty dárigerler bar. Biraq, sońǵy jyldary donorlyq azaıyp, kórsetkish tómendedi. Búgingi kúni bizdiń elimizde 3200-den astam adam transplantologııaǵa muqtaj, olardyń 70 paıyzyna búırek kerek. Bulardyń 250-ge jýyǵy balalar. Eń bastysy, bizdiń múmkindigimiz bar», – dedi Záýresh Amanjolova. Ol Qazaqstanda búgingi kúni balalar transplantologııasynyń joq ekenin aıtty.
Jumys tobynyń basshysy qazaqstandyqtar organdarynyń shetelge satylmaıtynyn basa kórsetti.
Aıta keterligi, Záýresh Amanjolova qazirgi kezde barlyq máselelerdiń taldaý kezeńinde turǵanyn jetkizdi. Osy másele boıynsha 1000-ǵa jýyq hat túsken. Balalar quqy jónindegi ýákil Arýjan Saın organdar transplantasııasynyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Munda áńgime azamattardyń, balalardyń ómiri men densaýlyǵy týraly aıtylyp otyr. Azamattar tiri kezinde ózderiniń nıetterin bildirýge quqyly. Eger ondaı hat qaldyrmasa, onda aprıorı kelisimin beredi, organdary qalady», degen Arýjan Saın jáne kópshilikti kelisim prezýmpsııasyn saqtaýǵa shaqyrdy.
ALMATY