Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ótken senbide informburo.kz saıtyna suhbat berdi. Áńgime barysynda elimizdegi ózekti máseleler qamtyldy. Atap aıtsaq, Prezıdent ulttyq biregeılik, beıbit jıyndar, qazaq tiliniń keleshegi týraly oı qozǵady. Osy oraıda, oqyrmanǵa Memleket basshysynyń suhbatyn yqshamdap usynýdy jón kórdik.
Prezıdent Q.Toqaev óz sózinde aqparattyq keńistikte oryn alyp jatqan jaıttardy únemi tyńǵylyqty baqylaıtynyn málimdedi. Memleket basshysynyń sózine qaraǵanda, qoǵamdy tolǵandyrǵan suraqtarǵa qatysty óz ustanymyn túsindirýdi qajet dep sheshken.
О́z suhbatynda Prezıdent Jambyl oblysyna jumys saparymen baratynyn, Qordaı aýdanynyń qazaqtar men dúngender turatyn aýyldarynyń turǵyndarymen kezdesýdi josparlap otyrǵanyn aıta kelip: «Biz ultaralyq, etnosaralyq qarym-qatynas máselesindegi amaldarymyzdy qaıta oı eleginen ótkizýge tıisti ekenimiz sózsiz. Qazaqstan dostyq pen kelisim aýmaǵy boldy jáne bolyp ta qala beredi. Bizdiń uranymyz – ár alýandyqtaǵy birlik», dedi.
Prezıdent elimizdegi etnosaralyq kelisim túsinigin qaıta qarap, Qazaqstan aýmaǵyn mekendegen búkil etnos ókilderi bir týdyń astyna jıylýynyń ózektiligin túsindirdi.
«Osy jerde turyp jatqan halyq, etnostyq toptar shyndyǵyna kelgende bir ult sanalady. Shetelde bizdi «qazaqtar» dep biledi. О́ıtkeni bizdiń memleketimizdiń ataýy dál osy sózben astasyp jatyr. Árıne Qazaqstanda turaqty turatyn árbir etnostyń ózindik ereksheligine nuqsan keltirý jaıynda sóz de bolmaýy tıis. Olardyń barlyǵy ózderiniń tilderin oqyp, qoldanýǵa, mádenıetterin damytyp, ádet-ǵuryptaryn saqtaýǵa quqylary bar jáne solaı bolyp qala beredi. Buǵan qosa, qazaq tili de jedel damýy qajet. Qazaq tili bolashaqta shyn mánindegi ultaralyq baılanys tiline aınalýy kerek», dedi Memleket basshysy.
Qazirgi tańda elde beıbit jıyndarǵa qatysty zań jobasy jan-jaqty talqylanyp jatqany belgili. Prezıdenttiń tapsyrmasymen júzege asyp jatqan bul bastama sarapshylar tarapynan joǵary baǵalandy. Áıtse de zań jobasyn tyńǵylyqty zerdelegen zańgerler keıbir erejelerdi synǵa aldy. Q.Toqaev osyǵan baılanysty óz ustanymyn bildirdi.
«Beıbit jıyndar ótkizý azamattarymyzdyń Konstıtýsııamen kepildik berilgen quqyǵy jáne jergilikti bılik bólgen, buǵan qosa qaladan tysqary emes jerlerde ótkize alady. Konstıtýsııalyq qurylymdy buzýǵa baǵyttalǵan kez kelgen umtylys, sonymen qatar ekstremıstik zorlyq-zombylyq kórinisteri zańnamaǵa sáıkes toqtatylady. Bul elimiz azamattarynyń basym bóliginiń múddesi úshin jasalady. Buǵan qosa, beıbit jıyndardy ótkizýdiń tek habarlandyrý tártibin engizý túbegeıli mańyzdy dep sanaımyn», dedi Prezıdent.
Memleket basshysy áńgime barysynda beıbit jıyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin mıtıngke qatysýshylardyń josparlanyp otyrǵan sanyn habarlaýy qajettigin jetkizdi. Bul olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin barynsha mańyzdy. Sol arqyly uıymdastyrýshylar da, jergilikti bılik te qoǵamdyq tártipti saqtaýǵa jaýapkershilik almaq. Alaıda zań jobasyndaǵy beıbit jıyndarǵa qatysýshylardyń sanyn 250 adam dep shekteý engizýdi jónsiz dep sanaıtynyna ekpin berdi.
Keıingi kezde qoǵamda qyzý talqyǵa túsip jatqan taqyryp – belsendi Dýlat Aǵadildiń tergeý ızolıatorynda qaza tabýy. Buǵan qatysty birqatar óńirde narazylyq aksııasy ótken-di. Q.Toqaev atalǵan máseleden habardar ekenin, elimizdiń ár azamaty ustanǵan kózqarasyna qaramastan quqyǵy qorǵalatynyn atap kórsetti.
«Qoǵamdyq úlken rezonansqa baılanysty bul ispen tyńǵylyqty tanysyp shyqtym. О́kinishke qaraı belsendi Aǵadil júrek derti saldarynan qaıtys bolǵanyn nyq senimmen qýattaı alamyn. Basqasha sendirýge tyrysý – demek shyndyqqa qarsy shyǵý. Qaza tapqan azamat kim bolsa da, qandaı kózqarasty ustansa da ol eń aldymen adam. Adam ómiri biregeı ári baǵa jetpeıdi. Bárimiz de Alla taǵalanyń jazmyshyna moıynsunamyz. Imandy bolsyn», dedi Prezıdent.
Sondaı-aq Q.Toqaev suhbatynda Muhtar Jákishevke qatysty da pikir bildirdi. Memleket basshysy bul máseleniń sot quzyretine kiretinine toqtalyp, M.Jákishevtiń densaýlyǵyna baılanysty shartty túrde merziminen buryn bosatý týraly birneshe ret júgingeninen habardar ekenin atap ótti. 3 naýryzda birinshi ınstansııadaǵy sot otyrysy ótedi. Q.Toqaev sot sheshimi ádil bolatynyna senim bildirdi.
Budan bólek, Prezıdent qazirgi tańda álemdi dúr silkintken koronavırýsqa qatysty da pikir bildirdi. Memleket basshysynyń sózine qaraǵanda, jaǵdaıdy baqylaýda ustaýǵa kúsh salynyp jatyr. Alaıda eshkim, tipti damyǵan memleketter de vırýstyń enýine qarsy qorǵanysqa tolyq kepildik bere almaıdy. Osyny eske salǵan Q.Toqaev der ýaqytynda qabyldanǵan sharalar oń nátıjesin berip otyrǵanyn jetkizdi.
«Úkimetke azamattardyń densaýlyǵyn qorǵaý úshin eń batyl, jan-jaqty sharalar qabyldaý tapsyryldy. Koronavırýs álem boıynsha óte joǵary jyldamdyqpen taralyp jatyr. Muny da eskerý qajet. Eger tendensııa osy qalpynda qalsa, onda kóp adam qatysatyn sharalardy, onyń ishinde halyqaralyq forýmdardy basqa ýaqytqa aýystyrýǵa nemese bas tartýǵa týra keledi. Tarıh indettiń bılik pen azamattardyń batyl áreketterinen «qaýiptenetinin» kórsetip otyr. Orta ǵasyrda oba ózine adamdar qarsy turǵannan keıin qalalardan keıin shegindi. Al ol kezde tıisti dári-dármek te bolmaǵan edi. Menińshe, adamzat bilimimen jáne tehnologııasymen osynaý páleden qorǵana alady», dedi Prezıdent.
Esterińizde bolsa, ótken aıda EAEO elderinen ákelingen avtomashınalardy tirkeý máselesi týyndaǵan edi. Q.Toqaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda osyny sheshýge qatysty birqatar tapsyrma berdi. Áli kúnge ózektiligin joımaǵan problemaǵa toqtalǵan Memleket basshysy Armenııadan ákelingen avtomashınalardy paıdalanýdyń tetikteri qarastyrylatynyn aıtty.
«Meniń tapsyrmammen Bas prokýratýra osy ahýalǵa quqyqtyq baǵalaý júrgizdi. Birqatar memlekettik qurylymnyń qyzmetine narazylyq bar. Buǵan qosa, jekelegen tulǵalar zańnamany buza otyryp jáne adamdardy aldap, zańsyz bıznes quryp alǵan. Armenııadan mashına ákelý barysyndaǵy alaıaqtyq áreket faktileri boıynsha tergeý júrgizilip jatyr. EAEO boıynsha keıbir seriktesterimizben de ózara is-qımylda birqatar másele bar. Biz olarmen birge aldaǵy ýaqytta mundaı problemalardyń qaıtalanýyna jol bermeý úshin jumys júrgizip jatyrmyz. Úkimetke qazaqstandyq kólik ıeleriniń múddelerin eskere otyryp, Armenııadan ákelingen avtomashınalardy paıdalanýdy retke keltirý boıynsha qosymsha uıymdastyrýshylyq sharalardy ázirleý tapsyryldy», dedi Q.Toqaev.
Memleket basshysy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń qyzmetine baǵa berip, keńestiń memlekettik júıeni reformalaý boıynsha paıdaly usynystardy túrlendirýge úles qosqanyn atap kórsetti.
«Saıası reformalardyń birinshi toptamasynyń zań shyǵarmashylyq prosesi bastalyp ketti. Ekonomıkalyq salada aýqymdy is atqarylyp jatyr. Osy jyldyń sońyna deıin Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń qatysýymen reformalardyń kelesi toptamasy ázirlenedi. Memlekettik qyzmetshilerdi jumyldyrý arqyly qaýyrt jumys júrgizilip jatyr. Keńeske memleketimizdiń qurylysyna óz úlesin qosýdy qalaıtyn jańa adamdar kirgisi keledi. Olar – tanymal zańgerler men belsendiler. Sondyqtan taıaý ýaqytta men buǵan deıin habarlaǵan aýys-túıis jarııa etiledi», dedi Prezıdent.
Qoryta aıtqanda, Memleket basshysy Q.Toqaev osy suhbaty arqyly qoǵamdaǵy ózekti máselelerge beıjaı qaramaıtynyn, eldiń múddesi árdaıym joǵary turatynyn taǵy bir ańǵartty. Prezıdenttiń aıtýynsha, memlekettiń búkil ıgiligi halyqtyń turmys-tirshiligin jaqsartýǵa baǵyttalmaq.