Qazirgi tańda Qurlyqtyq hokkeı lıgasynda (QHL) Azııanyń eki komandasy baq synaýda. Biri – Qazaqstannyń «Barys» komandasy, ekinshisi – Qytaıdyń «Kýnlýn Red Star» klýby. Eki ujymnyń da qurylǵan kezdegi negizgi maqsaty óz elinde hokkeı sportyn keńinen nasıhattap qana qoımaı, ulttyq quramany kúsheıtý jáne jastardy osy sportqa baýlý bolatyn. Ázirshe joba eki elde de ózin aqtap jatyr dep aıtýǵa negiz bar. Tipti eki klýbtyń QHL-da óner kórsetýi Azııa qurlyǵyndaǵy basqa elderge de oń áser etip jatqandaı.
Mysaly, О́zbekstanda hokkeı lıgasy 2013 jyldan beri jumys isteıdi. 2018 jyly osy elde «Hýmo» hokkeı klýby qurylyp, 2019 jyldan bastap negizgi quramy Joǵary hokkeı lıgasyna qatysa bastady. Al bıyldan bastap «Hýmo» klýbynyń farm-komandasy shaıbaly hokkeıden Qazaqstan ashyq chempıonatyna qatysqany barshaǵa belgili. Sonymen qatar ótken aıda qum ústinde tirshilik keshetin Birikken Arab Ámirlikteri de bizdiń chempıonatqa qatysýǵa ótinish bergen-di. Qazirgi ýaqytta bul usynysty Qazaqstan hokkeı federasııasy qarastyryp jatyr. Bálkim, aldaǵy maýsymda Ál-Aın qalasynyń komandasyn el birinshiliginen kórip qalýymyz ábden múmkin. Al kúni keshe qyrǵyz baýyrlar da kók muz ústindegi dodaǵa «at qosýǵa» nıetti ekenin bildirdi. Osydan-aq azııalyqtardyń hokkeıge degen qyzyǵýshylyǵynyń artqanyn baıqaýǵa bolady.
Qyrǵyz eliniń komandasy Qazaqstan chempıonatyna qatysýǵa ótinish bergeni týraly aqparat BAQ betinde jarııalanǵannan keıin sport jýrnalısi Nurǵazy Sasaev áleýmettik jelidegi paraqshasynda «osy sátti paıdalanyp, AHL (Azııa hokkeı lıgasy) ashý kerek» degen usynys bildirdi. Rasymen, eger Azııadaǵy kórshilerimizden taǵy osyndaı bir-eki usynys tússe, onda Azııa hokkeı lıgasy qurylǵany durys. Saryqurlyqtyń ózindik lıgasy ashylsa Qazaqstanǵa da, Azııa elderine de tıimdi bolar edi. Sebebi, Azııa hokkeı lıgasyn qura otyryp, mynadaı eki máseleni sheship alýǵa bolady.
Birinshi, kórshilerimiz Azııa hokkeı lıgasyna qosylyp, hokkeı sportyn damytýǵa zor múmkindik týady. Qazirgi tańda qys mezgili uzaqqa sozylmaıtyn (О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan) jáne komanda sany az elderge hokkeıden ishki chempıonat uıymdastyrǵanymen báribir tıimsiz. Sondaı-aq ár qala chempıonatqa qatysatyn bir komanda jasaqtap shyǵara almaıtyny taǵy bar. Al laıyqty qarsylas bolmaǵan soń, ishki jaǵdaıdy baǵamdaı berińiz. Tek bir-eki ǵana komanda jasaqtap shyǵaratyn elge, osy jaǵynan, Azııa hokkeı lıgasyn qurý tıimdi bolar edi.
Ekinshi, Qazaqstanda hokkeı sporty jolǵa qoıylǵan. Joǵaryda atap ótkendeı komandalarymyz ishki chempıonattan bólek, Reseıdiń Qurlyqtyq hokkeı lıgasy men Joǵary hokkeı lıgasynda tabysty óner kórsetýde. Bir áttegen-aıy «Barys» sapynda ózimizdiń jigitterdiń ornyna, Qazaqstan azamattyǵyn alyp, qoldan jasalǵan «qazaqtar» oınap júr. Bálkim Azııa hokkeı lıgasyn qura otyryp, sheteldik kelimsekterden azdap bolsyn qutylar ma edik, kim bilsin?!
Búginde «Barys» klýbynda oınaıtyn qazaq hokkeıshilerin sanaýǵa bir qoldyń saýsaǵy jetip jatyr. Onyń ishinde tek Álıhan Ásetov qana muzaıdynǵa jıi shyqpasa da, ara-tura boı kórsetip qoıady. Sebebi «Barystyń» eks-bas bapkeri belarýs Andreı Skabelka sheteldiń hokkeıshilermen oınaǵandy qup kóredi. Biraq qandasymyzdyń oıyny táp-táýir. Buryndary Talǵat Jaılaýov «Barys» sapynda óner kórsetetin. Qazir ol da joq.
Qazaq hokkeıin órge súıreıdi dep sengen dál osy legıonerlerdiń kesirinen qazir deńgeımiz ósýdiń ornyna tómen quldyrap jatyr. Alysqa barmaı-aq aqpan aıynda elordada ótken 2022 jylǵy qysqy Olımpııa oıyndaryna joldama beretin hokkeı týrnırine toqtalaıyq. Darren Dıs bastaǵan, Djessı Blekker qostaǵan ulttyq quramanyń «oǵlandary» alǵashqy eki matchta táýir oıyn kórsetip, Nıderlandy men Ýkraına quramalarynyń tas-talqanyn shyǵarǵan-dy. Al sońǵy sheshýshi oıynda Polsha hokkeıshilerinen 3:2 esebimen jeńilip, Olımpıadaǵa qatysý quqyǵynan birjola aıyryldyq. Osylaısha óz elimizde ótken týrnırde ózge eldiń hokkeıshileri arqasynda joldama ıelene almadyq.
Osydan keıin-aq sheteldikterge senim artpaı, rahmetimizdi aıtyp, óz elderine qaıtarǵanymyz jón shyǵar. Eger sheteldikterge senim artqannan múıiz shyqsa, baıaǵyda qaraǵaıdaı bolar edi. Sondyqtan Azııa hokkeı lıgasy qurylyp jatsa, «Barysty» legıonerlerden tazartyp, tek ózimizdiń qara domalaq jerlesterimizdi kóbirek oınatyp, solarǵa ınvestısııa quısaq durys bolar edi. Álıhan Ásetov sekildi qanshama talantty jigitterimizdiń baǵy ashylmaı, legıonerlerdiń tasasynda qalyp jatyr.
Tipti bolmasa, «Barys» legıonerlerimen birge QHL básekesine qatysa bersin, oǵan esh daýymyz joq. Tek Azııa hokkeı lıgasy qurylatyn bolsa, «Barystyń» ornyna ulttyq quramanyń namysyn qorǵaýǵa laıyq degen jergilikti jigitterden quralǵan komanda jasaqtap shyǵarsa, tipti keremet bolar edi.
Osy oraıda, oqyrmandar tarapynan «Saryqurlyqta Azııa hokkeı lıgasyn toltyratyn komanda shyǵa ma?» degen zańdy saýal týyndaýy múmkin. Búginde QHL-dan bólek Joǵary hokkeı lıgasynda (JHL) Azııanyń jeti birdeı komandasy baq synaıdy. Atap aıtar bolsaq, Qazaqstannan «Nomad», «Saryarqa», «Torpedo», Qytaıdyń KRS-BSÝ, ORDJI, «Seng Toý» jáne О́zbekstannyń «Hýmo» klýby óner kórsetedi. Eger Japonııa, Ońtústik Koreıa, Tájikstan jáne taǵy basqa elder de bir komandadan shyǵaratyn bolsa Azııa lıgasy qurylýǵa daıyn tur. Qajet bolsa, Qazaqstan chempıonatyndaǵy komandalardy da qosyp, eki lıga jasaýǵa ábden bolady.