Keshe Úrjar aýdanynyń Kóktal aýylynda eki aptadan beri sıyrlardyń belgisiz indetten qyrylyp jatqanyn, onyń sany 200-den asqanyn jazǵan edik. Osy jaǵdaıǵa baılanysty aýylda arnaıy komıssııa jumys istep, beımálim indetten ólgen iri qara sanyn anyqtap jatqanyn da habarlaǵanbyz. Biz keshe Kóktalda jumys istep jatqan komıssııa múshelerimen telefon arqyly sóılesip, mán-jaıdy bilgenimizde 10 sáýirden bastap ólgen mal sany 253-ti quraǵanyn jetkizdi. Onyń 123-i buzaý, 77-si sıyr, 53-i torpaq eken.
«О́zderińiz de baıqap otyrsyzdar, buzaýlardyń ólimi kóp tirkelgen. Tipti buzaýlardan silekeı de aqpaıtyn kórinedi. Keshe enesin emip turǵan buzaý búgin ólip qalady eken. Alaıda qazir jaǵdaı birshama turaqtaldy. 22 sáýirde bir ǵana mal ólimi tirkeldi» deıdi oblystyq Veterınarııa basqarmasynyń basshysy Ramıl Saǵandyqov.
Komıssııa ókilderiniń aıtýynsha, 22 sáýirden bastap aýylǵa ýaqytsha shekteý engizilipti. Belgisiz indetten ólgen iri qaranyń barlyǵy arnaıy orynǵa kómildi. Qazirgi ýaqytta aýylda mal dárigerleriniń brıgadasy jumys istep, aýyrǵan maldardy emdep jatyr eken. «Adamdar ári-beri júrmes úshin aýylǵa post qoıyldy. Kesheden bastap maly ólgen úılerdiń aýlalary men qora-qopsylaryna dezınfeksııa jasalyp jatyr. Kóktaldyń mańyndaǵy aýyldardyń malyn vaksınasııalaý jumystary bastaldy», deıdi «Úrjar-Vet» memlekettik kommýnaldyq kásipornynyń dırektory Áset Abaıbekov.
Aýyl turǵyndary belgisiz indet aýsyl bolýy múmkin dep boljaıdy. Al mal dárigerleri bul indet aýsyl, pasterellez nemese nodýlıarlyq dermatıt, ıaǵnı osy úsheýiniń biri bolýy múmkin dep otyr.
«Naqty dıagnoz zerthana nátıjesi shyqqan soń belgili bolady. Aýzynan silekeı aqqannyń bárin aýsyl deýge bolmaıdy. Bizdiń bir baıqaǵanymyz, aýyryp turǵan maldyń tamaǵy isinip ketken. Keńirdekteriniń ishi qyp-qyzyl. Qyzyp tur. Demala almaıdy. О́lgen iri qaranyń ókpeleri qyp-qyzyl bolyp kúıip ketken. Bul pasterellezdiń sımptomdaryna keletin sekildi», deıdi Veterınarııa basqarmasynyń basshysy.
Al belgisiz indet qaıdan taraǵan? Kóktal aýylynyń turǵyny Názıgúl Shalǵynbaeva keshegi gazette shyqqan maqalamyzda «Indet janymyzdaǵy «Aıan» sharýa qojalyǵynyń malynan tarady» degen bolatyn. «Úrjar-Vet» memlekettik kommýnaldyq kásipornynyń dırektory muny rastaǵanymen, oblystyq Veterınarııa basqarmasynyń basshysy: «Indet oshaǵy ázirge naqty belgisiz. О́ıtkeni aýyldaǵy maldar qalaı bolsa solaı júretindikten, bir-birimen qosylyp ketken. Sharýa qojalyqtary men aýyl turǵyndarynyń maldary bólek jaıylmaıdy, aralasyp júre beretin kórinedi. Biz osyny aýyl turǵyndaryna eskerttik, árkimniń óz malyna ıe bolýy kerektigin aıttyq», dedi.
Belgisiz indettiń jaıylýyna jáne ólgen maldary eger aýsyl bolmaı, pasterellez bolǵan jaǵdaıda ótemaqy tólenbeı qala ma dep alańdaǵan aýyl turǵyndary: «Eldi mekendi karantınge jaýyp, memleket ólgen maldarǵa ótemaqy tólesin», dep óz talaptaryn qoıǵan-dy. Keshe Kóktal turǵyndarynyń birimen úı telefony arqyly sóıleskenimizde aýyl halqynyń janyna batqan osy máseleni oblys ákimi Danıal Ahmetovtyń ózi baqylaýǵa alyp, maldary aýsyl bolmaǵan jaǵdaıda da turǵyndarǵa tıisti kómek kórsetiletinin jetkizipti.
«Oblys ákimi aýyl turǵyndaryna ózi telefon shalyp, sóılesip, «alańdamańyzdar» dep sabyrǵa shaqyrdy. Aýdan ákimi de jaǵdaıdy baqylap, tynym tappaı, osy istiń basy-qasynda júr. Aldygúni maldardy kómgen kezde de júrdi. Aýylymyzǵa aýdan, oblys ortalyqtarynan kisiler kelip, bolǵan jaıdy kózderimen kórgen soń kóńilimiz jaılanǵandaı boldy. Jaǵdaı retteledi dep senemiz», deıdi aýyl turǵyny Nurgúl Jazybaeva.
BET QATTALYP JATQANDA: Oblys ákimi Danıal Ahmetov óziniń Facebook-tegi paraqshasynda Kóktal aýylyndaǵy maly shyǵynǵa ushyraǵan turǵyndarǵa iri qaranyń basyna 260 myń teńgeden, 1 jasar torpaqqa 150 myń teńgeden, bıylǵy buzaýlarǵa 50 myń teńgeden ótemaqy beriletinin jazdy.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Úrjar aýdany