Jambyl oblysynda balyq sharýashylyǵyn damytý máselesi áli mańyzdy kúıinde qalyp otyr. Kezinde balyq ósirýmen aty shyqqan aımaqtyń dańqyn qaıta jańǵyrtý jolynda búginde birqatar jumystar atqarylýda. Osy maqsatta Jambyl aýdanynyń «Sandel» sharýa qojalyǵynyń balyq tálimbaǵy aýmaǵynda semınar-keńes ótti. Jıyn barysynda salanyń jaǵdaıy týraly jan-jaqty talqylandy. Semınar-keńeske Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev, elimizdiń ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń ókilderi, balyq sharýashylyǵy salasyndaǵy ǵylymı-zertteý ortalyqtarynyń ókilderi men oblystyń ár túkpirinen balyq jemin óndiretin kompanııa mamandary qatysty.
Atalǵan «Sandel» sharýa qojalyǵy akvamádenıetpen 2005 jyldan beri aınalysyp keledi. Inkýbasııalyq sehta kásiporyn 100 mıllıon dana dernásil men 10 mıllıon dana shabaq óndiredi. Sharýashylyq basshysy Dılmýrat Hýsaın-Ahýnov eki jyl ishinde dernásil óndirisin 150 mıllıon danaǵa deıin jáne bir jyl ishinde shabaq óndirisin 15 mıllıon danaǵa deıin ulǵaıtý kózdelýde ekenin aıtty. Munda búginde balyq tálimbaqtaryn qalpyna keltirý sharalary qolǵa alynýda eken. Ol boıynsha toǵandar sany artyp, ınkýbasııalyq seh jańǵyrtylady. Sonymen qatar, qurama jem zaýyty salynady. Basqosýda Berdibek Saparbaev aımaqtaǵy balyq sharýashylyǵyn damytýdyń mańyzy zor ekendigin, biraq, ókinishke qaraı, ekonomıkanyń bul salasyna tıisti nazar aýdarylmaıtynyn, keıingi ýaqytta ol damýyn toqtatyp qana qoımaı, quldyrap bara jatqanyn da atap ótti. Qazirgi tańda oblys boıynsha jylyna 1000 tonna balyq óndirilse, al Keńes kezinde bul kórsetkish shamamen 5000 tonnany quraǵan. Sol sebepti ol óńirdegi ımportqa táýeldi salanyń biri bolyp qalýda.
Bir kezderi Jambyl oblysy iri balyq óndirýshi óńirlerdiń biri bolǵany belgili. Al, búginde Balqash kólinen shamamen 700 tonna balyq aýlanyp, aýylsharýashylyq kásiporyndarymen taǵy 300 tonna alynady eken. Alaıda, bul óte az bolǵandyqtan, balyq sharýashylyǵy qaıta ekonomıkanyń mańyzdy salalarynyń birine aınalýy tıistigi de aıtyldy. «Memleket alǵa damyp keledi. Mal azyqtaryn sýbsıdııalaýǵa aqsha bólinýde. Biraq máseleler áli de bar. Oblysta balyq ósirýmen tek 60 sharýashylyq aınalysýda desek, olardyń beseýi ǵana iri qurylym bolyp sanalady. Taýarly balyq óndirisiniń kólemin arttyrý kerek. 2021 jyly bul turǵydaǵy ósimdi 2400 tonnaǵa, 2022 jyly 3000 tonnaǵa, 2025 jyly 3500 tonnaǵa deıin jetkizý qajet», dedi Berdibek Saparbaev.
О́tken jyldan bastap aýylsharýashylyq qurylymdaryna sońǵy 10 jylda alǵash ret mal azyǵy úshin sýbsıdııa tólene bastady. Máselen, byltyr sharýalarǵa shamamen 8 mıllıon teńgege sýbsıdııa tólengen bolsa, bıyl qarjylandyrý kólemi 10 mıllıon teńgege jetpek. Bul rette Berdibek Saparbaev jaýapty vedomstvolarǵa balyq sharýashylǵy salasyn damytý jobasyn ázirleýdi tapsyrdy. Sonymen qatar, tehnologııany damytý jáne agrarshylardyń bilimi men praktıkalyq tájirıbesin arttyrý máseleleri de qarastyryldy. Semınar barysynda salany damytýdaǵy kezdesip otyrǵan ózekti máseleler jáne olardy sheshý joldary jan-jaqty talqylandy. Qatysýshylar ózderin tolǵandyrǵan suraqtaryn joldap, usynystaryn bildirdi. Negizinen jıynyǵa qatysýshylardyń deni sý tapshylyǵyna qatysty shaǵymdanyp, ózender men kólderdiń túbin tereńdetý jumystaryn júrgizýdi talap etti. Sondaı-aq, olar balyq aýlaý merzimderin ózgertý qajettigin jetkizdi.
Jambyl oblysy