Berekesi men birligi jarasqan Shámshi aýylynda bolyp pa edińiz? Onyń eseli eńbekke jumǵan judyryqtaı jumylǵan eńbekqor turǵyndaryn kórip pe edińiz? Oǵan aıaq basqan adamdardyń biri retinde aıtarymyz – munda birlik pen tatý tátti tirlik jáne bul topyraqty meken etkenderdiń bir-birine degen qurmeti men syılastyǵy bar. О́zara yntymaq qalyptasqan jerde yrys ta, tabys ta mol bolmaq. Shámshi aýyly mine, osyndaı tabysy tasyǵan rýhy joǵary, eńsesi bıik aýyldardyń qatarynan oıyp turyp oryn alady desek shyndyqtan alshaq ketpeımiz.
Qazaq valsiniń koroli atanyp, esimi el esinde jattalyp qalǵan Shámshi Qaldaıaqov aýyly keshe qandaı edi, búgin qandaı?! Aıyrmashylyq jer men kókteı. Búgingi kúni buǵan deıingi Shámshi aýylyna aparatyn joldyń eki jaq qaptalynda qaraýsyz qalyp aramshóp basqan alqaptardyń ornyn baptalǵan jer men topyraq almastyrǵan. Jańbyrlatqysh qondyrǵylar keń jazyqtyqta bolashaq ónimdi ylǵalmen qanyqtyrýda. Taqtaıda tegis jol sizdi oblys ortalyǵynan Shámshi aýylyna jarty saǵattyń o jaq, bu jaǵynda jetkize alady.
Búginde elimizdiń kóptegen aýyldaryna ınvestorlardyń at basyn bura bermeıtini aıtylyp ta, jazylyp ta júr. Bul jóninde de halqymyzdyń asa talantty ulynyń atyndaǵy aýyldyń bási men baǵy bıik tur dep senimmen aıta alamyz. О́ıtkeni oǵan Aqtóbe aımaǵyndaǵy eń iri agro qurylymnyń biri «AkTep» JShS-nyń kelýi aýyldyń qaıta túleýine oń áserin tıgizipti. Aıtalyq qolynda jetkilikti qarajaty bar turǵyndar ǵana jeke turǵyn úı qurylysyn salýǵa bekem bel baılaı alady. Munda olardyń qatary júzdep sanalatynyna kóz jetkizdik. Aıtalyq Jeltaý aýyldyq okrýginiń ákimi Azamat Yrzaǵulovtyń aıtýynsha tek sońǵy jyldary Shámshi aýylynda jeke turǵyn úı qurylysyn salý úshin barlyq ınjenerlik-kommýnıkasııalyq jeliler tartylǵan bes júzge tarta jer telimi bólingen.
Shámshi aýylynyń turǵyndary ortalyqtandyrylǵan aýyz sý qubyry men kógildir otynnyń jáne úzdiksiz jylý-energııa qýattarynyń ıgiligin kórip otyr. Sondaı-aq joǵarǵy jyldamdyqtaǵy ınternet jelisi turǵyndardyń búgingi zamanǵy aqparat aıdyndaryn erkin barlaýyna múmkindik týǵyzǵan. Sóıtip eki myńnan astam turǵyny bar aýyl jyldan jylǵa kórkeıip, gúldenip keledi. Taǵy bir jaǵymdy jáıt – Shámshi aýylynda masyldyq kózqarasqa túbirinen balta shabylǵan deýge bolady. Munda turǵyndar tarapynan jumys joq, jumys taba almaı júrmiz degen áńgimelerdi múldem estimeısiz. Onyń esesine eńbek etýge degen nıet pen qushtarlyq aýany kóbirek ańǵarylady.
Okrýgte tek bir ǵana sharýa qojalyqtarynyń sany jetpiske taıalyp júrgeni – eńbekqorlyq pen tabandylyqtyń basty bir belgisi bolmaq. Onyń ústine joǵaryda aıtylyp ótkendeı «AkTep» sekildi iri ınvestordyń aýyldy óz qamqorlyǵyna alýy jańa jumys oryndarynyń kóbirek ashylýyna da negiz qalapty. Bizdiń búgingi basty maqsatymyz – kim de kim jumys jasaǵysy kelse, nemese óz kásibin ashýǵa sheshim qabyldasa – oǵan barlyq qajetti jaǵdaıdy týǵyzý úshin ham-qareket jasaý, sońǵy ýaqytta qala turǵyndarynyń aýylǵa kelip jer alyp eńbek etýge degen umtylysy ósip keledi. Sóz joq munyń ózi jaǵymdy jáıt, oń qubylys. Solardyń kópshiligi jastar ekeni de súısinderedi. Qoldan kelgenshe biz olarǵa da jaǵdaı týǵyzýdy qajet dep sanaımyz deıdi okrýg ákimi A.Yraǵulov.
Jýrnalıstik is-sapar barysynda taǵy bir kóńilge túıgen jáıt bul topyraqqa tek oblys ortalyǵynan ǵana emes, sonymen birge Nur-Sultan men Almaty qalalarynan qonys aýdarǵandar da bar ekenin bildik. Solardyń biri Nur-Sultan qalasyndaǵy tórt bólmeli jan-jaqty jabdyqtalǵan páterin satyp okrýg aýmaǵyna fermerlik sharýashylyqpen aınalysý úshin arnaıy kelgen azamat Abat О́tegenov eken. Ol bul qadamyna esh ókinbeıtinin, kerisinshe aldaǵy ómiri men kásibi úshin qajetti sheshim alǵanyn aıtyp berdi. Men osy topyraqta dúnıege keldim. Balalyq -jasóspirim shaǵym osynda ótip orta mektepti aıaqtadym. Elge kelip – eńbek etýdi maqsat etip osy josparymdy júzege asyrý úshin sútti baǵyttaǵy eshki ósirýge bel býdym. Ári budan alynatyn ónimderdiń óńdeý isin qolǵa alyp arnaıy seh ashtym. Onyń qyzmetin ǵylymı-óndiristik turǵydan jolǵa qoıý maqsatynda aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵynyń kómegine súıenip qos tehnolog mamandy qyzmetke qabyldadym deıdi ol. Búgingi kúni elordadaǵy qalypty tirligin aýylǵa aıyrbastaǵan azamat ázir ónimderdi oblys ortalyǵyndaǵy bazarlarǵa kóterme baǵa boıynsha ótkizý tártibin jolǵa qoıypty.
Qazirgi kezde aýyl jastary qalaǵa ketip jatyr degen áńgimeler jıi estilip qalady. Shyndyǵy da osy ekeni haq. Al Jeltaý aýyldyq okrýginde kerisinshe aýyl turǵyndary jas otbasylardyń esebinen tolyǵyp keledi. Okrýg ákiminiń málimdeýinshe ár jyl saıyn onyń aýmaǵynda eki júzden astam náreste dúnıege keledi eken. Aıtalyq jas otbasylar qataryndaǵy Qusaıynovtar otbasy Shámshi aýylyna budan on bir jyl buryn qonys aýdarypty. Erli-zaıyptylardyń úsh balasy bar.
- Shámshi aýylynda jastardyń qaladan qonys aýdaryp eńbek etýine barlyq jaǵdaılar jasalǵan. Mundaǵy ómir súrý deńgeıi qaladan bir de bir kem emes ekenine kózimiz áldeqashan jetti. Aýylda ómir súrip eńbek etý – jan rahaty, júıkeni tynyshtandyrý tetigi ekenin sezindik dep aǵynan jaryldy. Qusaıynovtar otbasynyń altyn qazyǵy Elvıra hanym.
Aýyl turǵyndary kórnekti kompozıtor Shámshi Qaldaıaqovtyń esimin maqtan tutyp ár jyd saıyn on besinshi tamyzda, ıaǵnı onyń týǵan kúninde eske alý sharalaryn ótkizýdi dástúrge aınaldyrypty. Al bıyl onyń týǵanyna toqsan jyl tolýyna oraı Shámshiniń ómiri men ónerine qatysty jańa baǵrdarlama ázirlenip turǵyndar nazaryna usynylmaq. Osy oraıda sál sheginis jasar bolsaq Aqtóbe oblystyq ákimdigi men maslıhatynyń 2007 jylǵy 11 shildedegi sheshimine sáıkes Qarǵaly aýdanyndaǵy Aleksandrovskıı aýyly Shámshi Qaldaıaqovtyń atyna berilgen. Budan bólek esimi el aýzynda jattalyp qalǵan kórnekti kompozıtordyń esimin qasterleý jáne máńgi este qaldyrý jónindegi máselede mesenattyq qoldaýdyń qajettiligi de basy ashyq másele.
Bul turǵynda turǵyndar Shámshiniń esimin ıelengen aýylda onyń eskertkish-músinin turǵyzýǵa jáne aýyl aýmaǵyn abattandyrýǵa qarjylaı qoldaý kórsetken azamat Qaıyrǵalı Arystanǵalıevtiń tyńdyrǵan isine dán rıza ekenin aıtýǵa tıispiz. О́ıtkeni «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn» demeı me halqymyz.
Túıip aıtqanda Shámshi aýyly ult óneriniń tarıhyna altyn árippen jazylyp qalǵan Shámshi Qaldaıaqovtyń esimin dáriptep, salamatty ómir saltyn ornyqtyra bilgen órkendi de ónegeli aýyldyń biri. О́mir súrýdiń basty máni – eńbekte, el men jerdiń odan ári ósip órkendeýi úshin laıyqty eńbek ete bilýde desek – bul jóninde de Shámshi aýylynyń mártebesi bıik turǵany kúmánsiz. Onyń keıbir mysaldary joǵaryda jazyldy da, ilkimdi is pen rýhanı kemeldikke kýá bolamyn deseńiz Shámshi aýylyna kelińiz aǵaıyn!
AQTО́BE oblysy
Qarǵaly aýdany
Shámshi aýyly