Adamzat balasy Jer sharyn qanshalyqty lastap, tabıǵatqa taǵylyq kórsetýdi tym údetip jibergendigi koronavırýs pandemııasy kezinde aıqyn belgili boldy. Endi ekologııany qalpyna keltirý úshin ne isteýimiz qajet? Bar dúnıeni búldirmeı qalaı saqtap qalamyz? Tórtkúl dúnıeni tegis tolǵandyryp otyrǵan máseleniń mánisi de osy.
Qıyndyqtan shyǵar jol – balamaly energııa kózin óndirý. Bul talas týdyrmaıtyn aqıqat. Búginde elimizde alǵashqy qadamdar jasalyp, oń sharýalar qolǵa alynýda. Máselen, Arshaly aýdanynyń Qostomar aýylynda Ortalyq Azııadaǵy eń iri jel elektr stansasynyń qurylysy júrip jatyr. Saryarqanyń saıyn dalasynda úzdiksiz soǵyp turatyn samal jeldiń qýatymen óndirilgen energııa 10 myńnan astam shańyraqty tolyq qamtýǵa jetedi eken.
Osy baǵyttaǵy ońdy jobalardy júzege asyrý úshin Qazaqstannyń Damý banki qarjylyq operator retinde qoldaý kórsetýde. Banktiń nesıelendirýimen «Gryeen Energy» kompanııasy uzaq merzimge nesıe alyp, jel elektr stansasyn salýǵa qajetti osy zamanǵy qural-jabdyqtardy jetkizip, qurylys jumystaryn júrgizýde. Mundaı stansalardyń jel qýatyn elektr energııasyna aınaldyratynyn árkim de biledi. Al qorshaǵan ortany taza ustaýǵa septigin she? Máselen, jylý elektr stansalarymen salystyrǵanda, tıimdiligi áldeqaıda artyq. Nysan qoldanysqa engizilgen soń jyl saıyn atmosferadaǵy zııandy gazdardyń kólemin 230 myń tonnaǵa deıin tómendetedi. Eń basty aıyrmashylyǵy osy.
– Búgingi tańda ekinshi keshende qurylys-montaj jumystary júrgizilýde. Onyń árqaısysynyń qýaty 3,3 Mvt bolady, – deıdi seriktestiktiń bas ınjeneri Vladıslav Garbovskıı, – 15 jel elektr stansasy salynady. Qazir 10 kılovattyq stansa salýly tur. Oǵan qosa, qoıma, garaj, dıspetcherlik basqarý pýlti tárizdi nysandardyń qurylysy tolyq aıaqtaldy. О́ndirilgen elektr energııasy «KEGOC» aksıonerlik qoǵamynyń elektr jelileri arqyly elimizdiń barlyq aýmaǵyna taratylady.
Nesin aıtasyz, arzan, onyń ústine tól tabıǵatymyzǵa eshbir zalal keltirmeıtin ıgilik. Tótennen kelgen pandemııa ǵana qol baılap tur. Áýel bastaǵy jospar boıynsha endigi bitip te qalady eken. Tótenshe jaǵdaı jarııalanyp, qurylys jumysynda kedergi bolǵan soń ýádeli merzimnen alty aı keshigip baryp iske qosylýy ábden múmkin. Jańa nysannyń qanshalyqty tıimdi ekenin joǵaryda bir aýyz sózben aıttyq. Oǵan qosa eldegi atmosferaǵa ýly gazdardyń bólinýin barynsha azaıtý jónindegi halyqaralyq qaýymdastyq aldyndaǵy mindettemeni oryndaýǵa da sebepshi. Ári tolyq qýatyna kóshken kezde shamamen jylyna 2 mlrd teńge kóleminde salyq tóleıdi.
Qazir 20 shaqyrymǵa jýyq jol qurylysy júrgizilgen. Jel týrbınalaryna arnalǵan 15 taǵan tartylypty. Bul jumystyń barlyǵy jeldi aımaqta júzege asyrylýda. Qurylys jumysyna 300-den astam adam qatyssa, keıin jıyrmaǵa jýyq maman qyzmet atqaratyn bolady. Bar qýaty 50 Mvt-ty nysannyń birinshi kezeńi ótken jyldyń tamyz aıynda qoldanysqa engizilgen.
Aqmola oblysy