Azyq-túlik taýarlary baǵasynyń jyldyq ósimi 10,7%-ǵa deıin jyldamdady. Bul týraly Úkimet otyrysynda Ulttyq bank tóraǵasy Erbolat Dosaev aıtty, - dep habarlaıdy Egemen.kz
"Bıyl mamyr aıynda jyldyq ınflıasııa 2020 jylǵa arnalǵan 4-6% nysanaly dálizden joǵary qalyptasyp, 6,7% boldy. Azyq-túlik taýarlary baǵasynyń jyldyq ósimi 10,7%-ǵa deıin jyldamdady. Bul 2016 jylǵy qazannan bastap eń joǵary kórsetkish", - dedi Ulttyq bank tóraǵasy.
Onyń aıtýynsha, aılyq ósim joǵary bolyp qalǵanymen, jekelegen azyq-túlik ónimderi baǵasynyń ósý qarqyny turaqtalǵan. Azyq-túlikke jatpaıtyn taýar baǵasynyń jyldyq ósimi janar-jaǵarmaı baǵasynyń (benzın men dızel otyny 0,7%-ǵa) tómendeýinen 5,3%-ǵa deıin báseńdegen.
"Aqyly qyzmettiń jyldyq ınflıasııasy bir aıda tótenshe jaǵdaıda retteletin kommýnaldyq qyzmet tarıfteriniń ýaqytsha azaıýynan 3,5%-dan 3,0%-ǵa deıin tómendedi. Bıyl mamyrda tarıfter 3%-ǵa, jyldyq kórsetý boıynsha 1,9%-ǵa tómendedi. Bizdiń baǵalaýymyz boıynsha, bıyl jyldyq ınflıasııa 4-6%-dyq nysanaly dálizden joǵary qalyptasady. Al Brent markaly munaıdyń bir barreli úshin 35-40 AQSh dollaryn kózdeıtin bazalyq ssenarııge sáıkes 8,0-8,5% bolady. 2021 jyly aıyrbastaý baǵamynyń ishki baǵalarǵa aýysý nátıjesiniń aıaqtalýyna jáne ishki ekonomıkadaǵy jaǵdaıdyń turaqtanýyna qaraı jyldyq ınflıasııa nysanaly dálizdiń joǵary shegine birtindep báseńdeıdi", - dedi Erbolat Dosaev.
Ulttyq ekonomıka mınıstri Rýslan Dálenov qańtar-mamyrdaǵy elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń qorytyndylary týraly baıandady.
Jedel derekter boıynsha jalpy ishki ónim 1,7%-ǵa tómendedi. Taýarlar óndirisi 4,8%-ǵa ósti. Sonymen birge kórsetiletin qyzmetter 6,2%-ǵa qysqardy. Jyldyq ınflıasııa 6,7%-dy qurady. Bul ótken aıdyń deńgeıinen tómen.
R. Dálenov esepti kezeńde baıqalǵan oń trendterdi atady.
"О́ndiristik sektorda ósý jalǵasýda. Qyzmetter sektory mamyrdan bastap serpindi qalpyna kelýde. Sonymen birge saýda balansynyń saldosy joǵary ósýdi kórsetti.О́ndiristik sektor boıynsha qurylysta – 5,9%-ke, ken óndirýde 5,2%, óńdeý ónerkásibinde 4,9% jáne aýyl sharýashylyǵynda 2,2%-ke ósý baıqalady", — dedi mınıstr.
Sonymen birge, onyń aıtýynsha, qazirgi tańda qyzmet sektorlarynda, sonyń ishinde kólik qyzmetterinde 14,1%, saýdada – 12,3%, jyljymaıtyn múlikpen jasalatyn operasııalarda – 4,8% jáne ákimshilik qyzmetterdi kórsetýde – 3,8% tómendeý baıqalady. Bul rette, baılanys qyzmetteri qańtar-mamyrda 9,2%-ke artty.
Shekteý karantın sharalarynyń jeńildeýi aıasynda, mamyrdan bastap qyzmetter sektory boıynsha jekelegen salalardyń qalpyna kelýi baıqalady.
Atap aıtqanda, saýda 28,3%-ke, onyń ishinde bólshek saýda – 34,2%-ke, kóterme saýda – 26,1%-ke ósti. Kólik qyzmetteri – 20,7%-ke, onyń ishinde jolaýshylar aınalymy – 41,5%-ke, júk aınalymy – 5,7%-ke artty. Al tamaqtaný boıynsha qyzmetter 10,8%-ke ósti. Osylaısha, mamyrda qyzmetter salasynda ósýdiń serpindi qalpyna kelýi tirkeldi.
R. Dálenov atap ótkendeı, ekonomıkalyq belsendilikti odan ári qalpyna keltirý maqsatynda osy jyldyń 20 mamyrynda 2020 jylǵa arnalǵan keshendi jospar qabyldandy.
"Keshendi jospar qoldanbaly sıpattaǵy naqty sharalardy qamtıdy. Bul — О́nerkásipti damytý qoryn qurý. О́ńdeýshi kásiporyndarǵa 3% jeńildetilgen mólshermen kredıt berý kózdelip otyr", — dedi mınıstr.
Ulttyq Bank baǵdarlamasy men "Bıznestiń jol kartasy" sheńbirinde shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý boıynsha qyzmet túrleri keńeıtilýde. Nesıeleý rásimderi jeńildetiledi. Sondaı-aq, "Bıznestiń jol kartasy – 2025" memlekettik baǵdarlamasynda bıznes úshin mıkrokredıtterdi sýbsıdııalaýdy qarastyratyn jańa «Mıkrokredıtteý» baǵyty iske qosylady.
Osy sharalardyń barlyǵy syrtqy syn-qaterlerdiń teris saldaryn azaıtýǵa baǵyttalǵan. Sondaı-aq, Keshendi jospar ekonomıka salalaryndaǵy jedel máselelerdi sheshýge, ishki óndiris pen kásipkerlikti qoldaýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, ekonomıkalyq belsendilikti qalpyna keltirýge yqpal etetin bolady.
Jalpy, keshendi jospardy júzege asyrýǵa búgingi kúni 49 zańnamalyq aktige túzetýler engizý josparlanýda.
Qańtar-sáýirde syrtqy saýda aınalymy $28,2 mlrd qurady. Eksport $18,4 mlrd, ımport $9,8 mlrd qurady.
"О́nerkásip óndirisi 4,8%-ke ulǵaıdy. О́sý óńirlerdiń kóbinde baıqalady. Eń joǵary ósýdi Atyraý jáne Qostanaı oblystary kórsetti. 4 óńirde tómendeý tirkeldi. Bul Qyzylorda, Aqtóbe, Mańǵystaý oblystary jáne Shymkent qalasy", — dedi R. Dálenov.
О́ńdeý ónerkásibinde óndiris ósýde. О́sý 4,9%-ti qurady. Farmasevtıka, mashına jasaý, qurylys materıaldaryn óndirý jáne jeńil ónerkásip ósýdiń joǵary qarqyndaryn kórsetti.
Investısııalar boıynsha 15 óńir ósý kórsetti. Túrkistan oblysynda ınvestısııa 2 esege jýyq, Aqmola oblysynda – úshten birge ósti. 2 óńirde tómendeý tirkeldi. Bul Qyzylorda jáne Atyraý oblystary. Jalpy, negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń ósýi 0,1%-ti qurady.
Qurylys 5,9%-ke ulǵaıdy. 15 óńirde ósý baıqalady. Qurylys jumystarynyń eń joǵary ósýi Túrkistan jáne Qaraǵandy oblystarynda tirkeldi. Qurylystaǵy ósý otandyq qurylys materıaldary óndirisine oń áser etti. Olardy óndirý 12,3%-ke ulǵaıdy.
Sondaı-aq R. Dálenov 6 ekonomıkalyq kórsetkish boıynsha jalpy jaǵdaıdy atap ótti. Olar – óńdeý, aýyl sharýashylyǵy, qurylys, turǵyn úılerdi paıdalanýǵa berý, ınvestısııalar jáne ınflıasııa.
"О́ńirlerdiń kóbinde jaqsy dınamıka baıqalady. Barlyq 6 kórsetkish boıynsha 4 óńirde ósý baıqalady. 5 kórsetkish boıynsha – 6 óńirde, 4 kórsetkish boıynsha – 4 óńirde. Mańǵystaý oblysy 2 kórsetkish boıynsha jaqsy nátıje kórsetti", — dedi mınıstr.
Qorytyndylaı kele, R. Dálenov qarjylandyrý jáne kredıt berý boıynsha qabyldanǵan sharalardy eskere otyryp, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar kelesi aspektilerge shoǵyrlaný qajet ekenin atap ótti.
2020 jylǵa arnalǵan ekonomıkalyq ósýdi qalpyna keltirý jónindegi keshendi jospardy ýaqytyly jáne tıimdi iske asyrýdy qamtamasyz etý;
Eńbek naryǵynda turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin "Jumyspen qamtýdyń jol kartasy" baǵdarlamasy sheńberinde jobalardy iske asyrý.
"Bıznestiń jol kartasy-2025" memlekettik baǵdarlamasy, "Qarapaıym zattar ekonomıkasy" jáne Shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine jeńildetilgen kredıt berý baǵdarlamalary sheńberinde kásipkerlerdi qoldaý quraldaryn tıimdi iske asyrýdy qamtamasyz etý.
Jańa ekonomıkalyq jaǵdaı kezinde ınvestısııalyq jobalardyń ózektendirilgen pýly sheńberinde ınvestısııalar tartýǵa jańa tásilderdi qoldaný.
Kórsetiletin qyzmetter salasyndaǵy serpindi ósýdi qalpyna keltirý úshin jaǵdaılar jasaý.
"Joǵaryda atalǵan sharalardy iske asyrý ekonomıkalyq belsendilikti jedel qalpyna keltirýge múmkindik beredi", — dep túıindedi mınıstr.