Respýblıkamyzda mal sharýashylyǵy jetekshi salalardyń biri ekeni belgili. Sondyqtan búginde etti eksportqa shyǵarý jáne onyń áleýetin arttyrý isine kóbirek kóńil bólingeni jón. Mundaı kózqaras qazirgi Reseı, Belarýs jáne Qazaqstan memleketteri arasyndaǵy Keden odaǵy talaptaryna da tolyq sáıkes keledi. Alaıda, osy is tym birjaqtylaý ketip bara jatqan joq pa degen oıǵa da berilip qalamyz.
Respýblıkamyzda mal sharýashylyǵy jetekshi salalardyń biri ekeni belgili. Sondyqtan búginde etti eksportqa shyǵarý jáne onyń áleýetin arttyrý isine kóbirek kóńil bólingeni jón. Mundaı kózqaras qazirgi Reseı, Belarýs jáne Qazaqstan memleketteri arasyndaǵy Keden odaǵy talaptaryna da tolyq sáıkes keledi. Alaıda, osy is tym birjaqtylaý ketip bara jatqan joq pa degen oıǵa da berilip qalamyz.
О́ıtkeni, sońǵy kezde elimizdiń batystaǵy shekaralas aımaqtaryn joǵaryda atalǵan memleketterden jetkizilgen qazaqstandyq baǵamen salystyrǵanda birshama arzan ári sapasy da kóńildi kónshite bermeıtin ımporttyq et jaýlap alǵandaı kúı keshesiz. Kórer kózge onyń taýarlyq túri tańdaı qaqtyrǵandaı. Bir et, bir maı degendeı, tym sheldi kórinedi. Semiz kórinetin et kimniń kózin qaryqtyrmaıdy. Ony satyp alýǵa kim qyzyqpaıdy. Al osy Reseıden kelgen etti bazardan satyp alyp kelip, asyp jesek, ózimizde ósirilgen maldyń etiniń dámi men sapasyna jaqyndap bara almaıtynyn da birden baıqaısyz.
Biz, sonymen bir mezgilde, qazaqstandyq et óndirýshilerdiń Reseı-Belarýs saýda júıelerine jetkizilýi jónindegi máselelerge nazar aýdaryp kórdik pe? Kórmegen sııaqtymyz. Reseıge otandyq et jáne onyń ónimderin jiberýdiń jarqyn mysaldary bar ma? Bul saýalǵa da kibirtiktep, toqtalyp qalatynymyz anyq. Ol jaqtan shirkin Qazaqstannan kelgen ettiń dámin aıtsańshy dep oǵan tamsanýshylardyń únderi nege estilmeıdi? Bul sózder estilýi úshin ne isteýimiz kerek? Iá, búginde qazaqstandyq ettiń ózindik qunyn tómendetip ári sapasyn arttyra otyryp ony kórshiles memleketterge shyǵarý isi kesheýildetýdi qajet etpeıdi.
Mundaı sapaly da arzan et óndirýdiń basty joldarynyń biri – jaıylymdyq mal sharýashylyǵyn órkendetý. Bul másele Elbasynyń aldyńǵy jylǵy joldaýlarynyń birine ózek bolǵany da aıan. Ekinshiden, ózge elderge sapaly et usynatyn otandyq qurylymdardyń qyzmetin jańa satyǵa kóterý isine de úlken mán beretin ýaqyt jetkeni kámil. Ras, bul baǵytta «QazAgro» ulttyq holdıngi memleket-jekemenshik áriptestigine negizdelgen qarym-qatynastardy jetildirýge baǵyttalǵan sharalardy qolǵa alǵany quptarlyq másele. Sondaı-aq, bıylǵy jazda atalǵan qurylym jetekshileri reseılik ımporttaýshy ókildermen kezdesip, qazaqstandyq et óndirýshilerdiń Máskeý saýda júıelerine enýi jónindegi máselelerdi talqylaǵany da umytyla qoıǵan joq. Osy kezdesýde elimizdegi et óziniń qunarly sıpattary men dámdik qasıetteri arqasynda Reseıdiń máskeýlik naryǵyna premıým-klass ónimi retinde jaıǵasa alatyny da aıtylǵan edi.
Árıne, onyń tek sóz júzinde qalyp qoımaǵany úlken mereı. Bul tujyrymymyzǵa ótken qyrkúıek aıynyń aıaǵynda qazaqstandyq óndirýshi men reseılik saýda ındýstrııasy arasynda jasalǵan kelisimshart kýá. Onyń kólemi bıylǵy jyldyń aıaǵyna deıin Oraldan Máskeý qalasyna 500 tonna et jóneltýge laıyqtalǵan. Urysta turys joq degendeı, qazan aıynyń basynda oblystaǵy «Crown batys» JShS-niń mal bordaqylaý alańynan qazaqstandyq ettiń alǵashqy partııasy Reseıge jóneltildi. Atalǵan ónim tońazytylǵan jáne borshalanǵan túrde vakýýmdyq oramda kórshi elge jol tartqanyna aıǵaq bola alamyz.
Taǵy bir aıtarymyz, máskeýlikter men batysqazaqstandyq et óndirýshiler arasyndaǵy kelisimsharttyń shekteýli merzimi joq. «Crown batys» JShS-niń bas dırektory Evgenıı Alıevtiń aıtýynsha, alǵashqyda reseılik maldárigerlik baqylaý jáne logıstıkalyq-tehnıkalyq qyzmetter tarapynan keıbir túıtkilder oryn alǵanymen qazir onyń bári rettelipti. Oraldan Máskeýge jóneltilgen ettiń alǵashqy partııasynyń baǵasy asa joǵary emes, 170 Reseı rýbliniń tóńireginde ǵana. Alaıda, bul baǵa kásiporynnyń shyǵynsyz jumys isteýine kedergisin keltirmepti. Bizdiń birinshi mindetimiz – kórshilerge jetkiziletin ettiń sapasy men turaqtylyǵyn qamtamasyz etý, oǵan reseılikterdiń kózin jetkizý. Tek sodan keıin ǵana baǵany kóterý joldaryn oılastyrý, deıdi qazaqstandyq kompanııa basshysy.
Bul, árıne, óte jaqsy mysal. Alaıda, Keden odaǵy sheńberindegi memleketterge ózara tıimdi baǵamen et óndirý elimizde jappaı úrdiske aınalyp kete qoımaǵany da jasyryn emes. Aldaǵy kezde osy bos keńistiktiń ornyn toltyrý úshin irgeli qadamdar jasalyp, jalǵasyn tapsa ıgi.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan».
Batys Qazaqstan oblysy.