Halyqaralyq ǵalymdar toby álemdegi halyqtyń ósimin boljady. Demografııalyq dúmpýdiń shyńy 2064 jylǵa týra keledi, al 2100 jylǵa qaraı 8,8 mıllıardqa deıin tómendeıdi, dep jazady Egemen.kz Lancet jýrnalynda jarııalanǵan maqalaǵa silteme jasap.
HHII ǵasyrdyń basyna qaraı halyqtyń sany BUU boljamyna qaraǵanda eki mıllıardqa az. "Qazirgi zamanǵy kontrasepsııa quraldaryna jáne qyzdar men áıelderdiń bilim alýǵa qoljetimdiliginiń artýy bala týý kórsetkishiniń barlyq jerde turaqty tómendeýine alyp keledi", — dep esepteıdi ǵalymdar.
2100 jylǵa qaraı Úndistan, Nıgerııa, Qytaı, AQSh jáne Pákistan eń kóp halyq sany bar alǵashqy bestikti quraıdy. Vashıngton ýnıversıtetiniń medısına mektebi janyndaǵy Kórsetkishter men densaýlyqty baǵalaý ınstıtýtynyń (IHME) zertteýshileri 2100 jylǵa qaraı 195 eldiń 183-i ortasha týý koeffısıentine jetetinin eseptep shyǵardy.
Bul kórsetkish áıel ómir boıy týǵan balalardyń ortasha sanyn bildiredi. Boljam boıynsha, týý koeffısıenti bir áıelge 2,1 quraıdy. Bul degenimiz ımmıgrasııa artpasa, bul elderde halyq azaıady.
Budan basqa, 20-dan astam elde, Japonııa, Taıland, Italııa jáne Ispanııany qosa alǵanda, 2100 jylǵa qaraı halyq sany 50 paıyzdan kóp azaıady. Bul rette Qytaı halqy 48 paıyzǵa qysqarady.
Zertteýshiler jahandyq jas erekshelikterine baılanysty úlken ózgeristerdiń bolatynyn da boljady. 2100 jyly álemde 65 jastan asqan 2,37 mıllıard adam jáne 20 jasqa deıingi 1,7 mıllıard adam bolady. "Júz jyl boıy halyqtyń jahandyq ósýi álem halqy úshin eń yqtımal traektorııa emes", — deıdi IHME dırektory doktor Krıstofer Mıýrreı.
Buǵan deıin Birikken Ulttar Uıymy (BUU) júz jyldyqtyń sońyna qaraı Jerde shamamen 11 mıllıard adam turatyny týraly boljam jasady. Bul rette Úndistan 2027 jylǵa qaraı halyq sany boıynsha Qytaıdy basyp ozady.