BÝNDESTAG BAS MÚFTIDI UIYP TYŃDADY

Bas múftı, sheıh Ábsattar qajy Derbisáli hazret Ger­manııa­nyń Qazaqstandaǵy jyly aıasyn­da osy eldiń “Germanııa-Qazaq­stan qoǵamy” men “Jańa shyǵys ortalyǵynyń” shaqyrýy­men Ber­lınde bolyp, Germanııa astana­synyń zııaly qaýymymen kezdesý ótkizdi. Oǵan Germanııa parla­menti­niń depýtattary, oqý oryn­darynyń professorlary, dıplo­matııalyq korpýs ókilderi men ýnıversıtet oqytýshylary jáne stýdentter qatysty. Keshti “Jańa shyǵys ortalyǵynyń” tóraıymy, doktor Dına Vılkov­skıı júrgi­zip otyrdy. Ol Bas múftıge qarbalas jumystaryna qaramas­tan, shaqyrýdy qup alyp kelgeni úshin rahmetin aıtyp, keshti rızashylyq bildirýmen ashty. Sheıh Ábsattar qajy Derbi­sáli hazret “Qazaqstandaǵy ıslam dini: órkendeýi men damýy” atty baıandama jasady. Bas múftı jal­py Qazaq eliniń rýhanı, mádenı, ǵylymı tarıhyna sholý jasaı kele, Qazaqstannyń dini, dili, keshegisi men búginine toqtaldy. Elimizdiń salt-dástúri, ótkeni men keleshegi de asyl dinimiz jáne onyń mádenıetimen bite qaınasyp jatqandyǵy, qazaq halqynyń ózindik ádebıeti men mádenıeti bar órkenıetti el ekendigin qadap aıtty. Qazaq jerinen búkil álemge áıgili Ábý Nasyr ál-Farabı, Qaýam ad-Dın ál-Itqanı ál-Farabı at-Túrkistanı, Husam ad-Dın Syǵnaqı, Muhammad Haıdar Dýlatı sekildi máshhúr ǵalymdar shyqqandyǵyn aıta otyryp, olar­dyń shyǵarmashylyǵyna toq­tal­dy. Jınalǵan qaýym súısi­ne tyń­daǵan baıandama bir jarym saǵatqa sozyldy. Kezdesýde kóptegen sura­q­tarǵa tolyqqandy jaýaptar berildi. Jınalǵan jurtshylyqty eli­miz­diń tynys-tirshiliginen, rýha­nı-mádenı ómirinen molyraq sýsyndatý maqsatynda Qazaqstan musylmandary dinı basqar­masynyń tapsyrysymen “Qazaq­fılm” kınostýdııasy túsirgen “Islam – ata baba dinimiz” atty derekti fılm de kórsetildi. Bas múftı, sheıh Ábsattar qajy Derbisáli hazret ataqty Reıhstagta Germanııa Býndestagy­nyń (Parlamentiniń) depýtattary, “Germanııa – Ortalyq Azııa” parlament tobynyń músheleri men top tóraıymy doktor Dagmar Enkelmannmen kezdesti. Ortaq áńgimege álemdegi tynyshtyq, dinder men ulystararalyq túsinis­tik pen dostyq, syılastyq jaıy ózek boldy. Dinbasy elimizdegi 26 ulttan turatyn musylmandar men ózge de ulttar ókilderiniń Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń salıqaly saıasatynyń arqasynda tatý-tátti ómir súrip jatqandyǵyn, yntymaq pen birlik arqasynda Qazaq­stan­nyń musylman elderi arasynan sýyrylyp shyǵyp EQYU sekildi úlken uıymǵa tóraǵa bolyp otyrǵany, keler 2011 jyly IKU-ǵa da basshylyq jasaıtynyn tilge tıek etti. Dagmar hanym Germanııada hrıstıandarmen qatar soltústik-afrıkalyq jáne túrkııalyq musyl­mandar turatynyn, ózderi­niń de Germanııa halqy arasyn­daǵy dostyq pen syılastyqqa úlken mán beretinin eske aldy. Osy máselege baılanysty ekijaq­ty pikir alysyldy. Dagmar En­kel­mann Qazaqstanda Elbasy men din ókilderiniń din men ulttar arasyndaǵy eshqandaı da alaýyz­dyqqa jol bermeıtini, munyń óte durys ekeni, ári qaraı da solaı bola berýge tilektestigin jetkizdi. Kezdesý sondaı-aq dinı-rýha­nııat, mádenıet salalary boıyn­sha da aýqymdy únqatysýmen jalǵasty. Sheıh Ábsattar qajy Derbi­sáli hazret reıhstagta Uly Otan soǵysynyń izderin kórip, mundaı álem halqyna úlken qaıǵy-qasiret ákelgen soǵystyń ekinshi ret qaıtalanbaýyn tilep, duǵa jasady. Bas múftı ulttar men ulys­tar­aralyq qatynasqa dindi jamy­lyp syzat túsirýge jáne din men saıasatty aralastyrýǵa jol berýge bolmaıtynyn qaperge aldy. Kez-kelgen dinaralyq dúrdarazdyqqa alyp baratyn is-áreketke qashan­da toıtarys berilip otyrylýy kerektigin eskertti. Ushyrasýda Qazaqstannyń Bas múftıi elimizde zymııan pıǵyl­daryn iske asyryp júrgen jat sheteldik dinı sektalardyń Ger­manııada bar-joǵyn surady. Dag­mar hanym olardyń Germa­nııa­da da ózderin dinbiz dep sanap júr­gen­dikterimen nemis eli olardy sekta dep sanaıtynyn, olarǵa jol berile bermeıtindigin tilge tıek etti. Dinbasy juma namazyn Germanııa musylmandarymen birge Berlındegi ortalyq “Shahıdter” meshitinde oqydy. Ol meshit janyndaǵy “Shahıdter” qabir­stanynda jerlengen qazaq eliniń sańlaǵy, iri qoǵam qaıratkeri Mustafa Shoqaı arýaǵyna Quran aıattaryn baǵyshtady. Bas múftı Germanııanyń Syrt­qy ister mınıstrligine de zııarat jasap, onda syrtqy ister vedomstvosynyń Ortalyq Azııa jáne Kavkaz elderi bóliminiń bastyǵy Iohann Regenbreht myr­zamen eki jaqty kezdesý ótkiz­di. Onda eki eldiń qarym- qatynas­tary áńgime arqaýyna aınaldy. “Elimizdegi ulttar men ulystar dinge nemese ultqa bólinip birimen biri janjaldasyp kórgen emes. Birlik pen yntymaq Qazaqstan­nyń eń basty baılyǵy ári myz­ǵymas tuǵyry”, – dedi din­basy óz sózinde. Bas múftı Iohann myrzaǵa Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń sońǵy on jylda atqarǵan jemisti qyzmeti, sondaı aq asyl dinimizdiń musyl­mandar arasyndaǵy damý barysy jaıly áńgimeledi. “Dinı tózim­dilik – Elbasymyzdyń basty saıa­satynyń biri. Oǵan dálel retin­de elor­damyz Astanada ótken Dúnıe­júzi dástúrli din lıderleri­niń úsh sezin aıtýǵa bolady. О́zińizge belgili, bıyl Qazaqstan EQYU-ǵa tóraǵalyq etip otyr”, – deı kele, ol ústimizdegi jyldyń 29-30 maýsymynda Astanada ótetin “EQYU-daǵy dinı tózim­dilik” atty halyqaralyq kon­fe­ren­sııaǵa Iohann myrzany shaqyrdy. Ushyrasý sońynda sheıh Ábsattar qajy Derbisáli hazret I.Regenbrehtke “Qazaqstan musyl­­mandary dinı basqarmasy” atty qazaq, orys jáne aǵylshyn til­derin­de jaryq kórgen kitabyn syılady. Qazaqstannyń Germanııadaǵy tótenshe jáne ókiletti elshisi Nurlan Onjanov myrza Bas múf­tı qurmetine dastarqan jaıyp, el jańalyqtaryna qanyqty. Nemis eli astanasynda ótken ushyrasýlarǵa Germanııadaǵy Qazaqstan elshiliginiń qyzmet­ker­leri: keńesshi Serikjan Álıhanov pen 3-hatshy Qaırat Asqarǵalıev, sondaı-aq QMDB-nyń halyqara­lyq baılanystar jáne hattama bóliminiń meńgerýshisi Nurjan Mahanov qatysty. “Egemen-aqparat”. Sýrette: Býndestagtaǵy Ortalyq Azııa boıynsha tobynyń jetekshisi Dagmar Enkelmann hanymnyń Bas múftıge óz eliniń Parlamenti atynan syılyq tapsyrý kezi.