• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Abaı 01 Qyrkúıek, 2020

Uly oıshyl álemin Tákenshe paıymdaý

970 ret
kórsetildi

Abaıtanýǵa kóp jylyn arnap, indete zerttegen kórnekti jazýshy, synshy Táken Álimqulov 1972 jyly «Jazýshy» baspasynan «Jumbaq jan» atty ádebı syn kitabyn shyǵarǵan edi. Elimiz zııaly qaýymy arasynda erekshe qubylys bolǵan bul qundy eńbek 1993 jyly Abaıdyń 150 jyldyǵyna oraı qaıta basyldy.

Dáýir arqyly Abaıdy ashamyz ba,

Abaı arqyly dáýirdi ashamyz ba?

Táken Álimqulovtyń Abaı ilimine myqtap den qoıýy erteden bastalǵan. Elýinshi jyldardyń basynda Máskeýdegi Ádebıet ınstıtýtynda oqyp júrgen kezinde «Jumbaq jannyń» alǵashqy nus­qasyn «Abaı» degen atpen uly aqyn­nyń qaıtys bolǵanyna 50 jyl tolý qarsańynda 1958 jyly Qazaq memlekettik kórkem ádebıet baspasynan shaǵyn kitap etip shyǵardy. Máskeýdiń «Sovetskıı pısatel» baspasynan «Abaı Kýnanbaev» atty kitaby da basyldy. Odan keıin de respýblıkalyq jáne oblystyq baspa­sóz betterinde Abaı týraly zertteý maqa­lalary úzbeı jarııalanyp turdy. Sol kezeńde jaryq kórgen «Abaı», «Abaı Qu­nanbaev. Jemisti jolda», Máskeýden shyqqan «Poezııa kazahskogo naroda», «Antologııa kazahskoı poezıı», «Abaı Kýnanbaev. O proshlom ı nastoıashem» atty jınaqtarǵa zertteý maqalalary endi. «Shejireli sahara» atty prozalyq kitabynda Abaı týraly «Mańdaıdyń sory» atty kórkem áńgimesi de bar. 1970 jyly Máskeýdegi Jazýshylar oda­ǵynyń qazaq bólimshesinde qyzmet etip júrgende «Abaı Qunanbaev týraly kitabymdy tolyq bitirý úshin» dep eki aı merzimge issaparǵa shyǵýǵa ruqsat suraıdy. Semeı men Ońtús­tik Qazaqstan oblystaryna baryp, Abaı aqynnyń kózi tiri jaqyndarymen, aqyn murasyn saqtaǵan jandarmen kezdesip, qundy málimettermen qanyǵady. Odan keıin de óle-ólgenshe Abaı murasyna qaı­ta-qaıta soǵyp, indete zerttep, aýyq-aýyq maqalalar jazyp, qaıta oralyp otyr­ǵan. Táken Álimqulovtyń sońǵy shyqqan shy­­ǵar­malar jınaǵyna «Jumbaq jan» engizildi.

1972 jyly jaryq kórgen «Jumbaq jan» kitabyna «Abaı Qunanbaev týraly derekti hıkaıa» dep aıdar taqqan eken. Táken Álimqulovtyń kóp jyl boıy jınap-tergen eńbeginiń jemisi – qazaqtyń uly oıshyl aqyny, sanatkeri Abaı Qu­nanbaev týraly tarıhı derekterdi toǵystyra, eksheı otyryp, jazýshy qunarly, kórkem prozanyń tolǵanysty tyń túrine qulash urady. Barynsha sazdy, beıneli túrde serpindi de, lepti, yrǵaqty jazylǵan bul kitap Abaı týraly túsindirmeniń, tebirenistiń ishki sezimimen, áserligimen kókeıge qona ketedi. Kitaptyń «Jumbaq jan» atalýynda sheshilgen jumbaqtyń syry, sheshiler máseleniń nusqalary jatyr. Kitaptyń «Abaı haqynda qalam tartpaǵan aǵa jazýshy joq, oǵan óleń arnamaǵan aqyn kem. Arnaýly zertteýshiler óz aldyna. Bul dástúr keleshekte de tolastamaq emes. Abaı murasy jaıynda másele qozǵaýda kóp­shiliktiń ıgiligin kózdeý bar... Qazaqtyń ysylǵan klassıkasy Abaıdan bastalsa, oǵan kúni búginge deıin birde-bir aqyn tirkelmese, Abaı týraly eńbek jazýdyń jaýapkershiligi ózinen-ózi túsinikti. Asqar taýdyń túbi tunshyqtyrady. Onyń bıigin ańǵarý úshin alystan qaraýǵa kerek. Kóz jazyp qalýǵa jáne bolmaıdy. Bul jaǵynan kelgende múshel merekeler qonaqtaǵan jolaýshyny tolǵandyrarlyq belesterge bara-bar... Abaı – azamat, qaıratker, sanatker, oıshyl aqyn. Ol óz zamanynyń perzenti, tustasy, aǵasy, atasy. Ol óz dáýiriniń kúreskeri, aqylgóıi. Osynyń barshasyn toptastyrǵanda «Abaı» degen kemeńger tulǵa týady. Bul tulǵany qalaısha anyqtaý, qalaısha músindeý kerek? Dáýir arqyly Abaıdy ashamyz ba, ıakı bolmasa, Abaı arqyly dáýirdi ashamyz ba? Ádebıet zertteý tásili jaǵynan kelgende munyń máni aıryqsha. Psıhologııany anyqtaıtyn ǵylym bar beıimdi adamdy talant tobyna telise, birneshe beıimniń basyn qosqan kisini danyshpan dep tanıdy. Abaı Qunanbaev osynyń sońǵysyna jatady. Ol keıde tókpe, keıde búkpe. Keıde syrshyl, keıde sýretshil, keıde ińkár, keıde toryqqysh. Keıde ásershil, keıde baıqampaz. Keıde oıshyl, keıde aqylgóı. Osynyń bári onyń baıyrǵy bolmysynyń, tabıǵı darynynyń ústine onyń muratynyń, múddesiniń keńdiginen týǵan qasıetter edi. Aǵymdaǵy baspasózdi, menshikti náshirııaty joq qazaq saharasynda óleń-jyr, hıssa-dastan óte-móte ótimdi edi. Sondyqtan Abaı poezııaǵa tótenshe júkter artýǵa májbúr boldy. Ábden to­lysqan shaǵynda týǵan qara sózderin bylaı qoıa tursaq, Abaı fálsapasy, estetıkasy, turmystyq tolǵanystary onyń poezııasynda, jurtqa tez taraıtyn ushqyr janrda jatyr» dep oı túıedi Tákendeı suńǵyla jazýshy.

«Júregińniń túbine tereń boıla, Men bir jumbaq adammyn, ony da oıla» degen Abaı óleńiniń qos shýmaǵy teńizshiniń tarlanyna jetkizbeıtin muhıttyń tuńǵıyq túbindeı. Bul tuńǵıyqta bir kúnde, bir jylda sheshiletin qupııa jatqan joq, ǵasyrlar sheshetin, bálkim, sheshe jatatyn jumbaq jatyr. Abaı Qunanbaev syndy uly aqyndardyń maǵynasy tereń murasy bir kezeńniń, bir dáýirdiń enshisinde qalmaıdy. Oǵan aýyspaly urpaqtar óz kózqarasyn bildirip, óz baǵasyn bere jatady. Mazmundy ómirbaıannyń, mánisti tvorchestvonyń qyry men syry dáýirlerdiń basynda ashyla túsedi. Qyry qyrýar, syry qıyn Abaı óz tusynda ǵana jumbaq bolmaı, osy zamanǵa da sybaǵa qaldyryp ketken. «Men bir jumbaq adammyn, ony da oıla» degende keleshek dáýirlerge, jańa býyn túlekterge muń shaǵyp, syr meńzegen, túpsiz tuspal qaldyrǵan. О́z zamanynan ozǵan oıshyl jan bolashaq qaýymǵa úlken úmit artqanda tildiń tańbasyn, júrektiń tereńdigin artyq sanaǵan. Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıininiń ońaı tabylmaıtynyn shynshyl da, syrshyl beınelep jetkize bilgen. Abaı – taýdaı tulǵa. Abaı – saharadaı shejire. Abaı – segiz qyrly, bir syrly sýretker. О́z ómiriniń jalǵasyn tozbas tomardan taba bilgen baıyrǵy genıı. О́mir jolyna, ádebı murasyna qansha úńilsek jatyrqamaıtyn shıpaly jumbaq. «Shynyn aıtpaı, syryn aıtatyn» sumdyq sypaıy. Jalǵyz jibektiń júzdegen túıini Abaıdan tabylady. Sheber qol, sezimtal júrek, mıly parasat tańdaıtyn túıinder – sansyz urpaqtyń úlesi» dep jazady Táken Álimqulov.

Uly Abaıdyń ómirsheń murasyn zert­teýshilerdiń jazýy boıynshy aqyn kózi tirisinde óleńderin jınastyr­mas­tan qa­ǵazǵa jazyp, jastarǵa taratyp berip otyr­­ǵan. О́nerge qushtar jas­tar Abaı óleń­derin tez jattap alǵan. Osy­laısha Abaı óleńderi qazaq saharasynda aýyzdan-aýyzǵa tarap otyrǵan.

 

«Jurtym-aı, uqsańshy sen sózdiń ishin»

«Abaı on tórt jasynan bastap óleń jazǵanmen, sol óleńderin qunttamaǵan, jınastyryp, saqtamaǵan. Berirekte, jasy qyryqtan asqan kezinde jazǵan óleńderin alty-jeti jyl boıyna bas­qa adamnyń atymen taratqan. Abaı mu­rasynyń ár taraýy derbes eńbekterge tatıdy. Osy muranyń eń tereńi, eń baǵalysy, eń baıandysy – syrshyl lırıkasy. Buǵan azamattyq saryn, kóńil sazy, tabıǵat tolǵaýy, mahabbat jyry jatady. «Jurtym-aı, uqsańshy sen sózdiń ishin» dep keletin shymyr joldardan bastalatyn Abaı saryny, Abaı sazy, Abaı lebi adam janyn áldıleıtin al­ýan-alýan áýenderge ulasqanda, osynyń barshasynyń ústinen qaraıtyn bıik parasat turady. Bul jaǵynan kelgende Abaı nemistiń Getesin, orystyń Pýshkınin eske túsiredi. Uly aqynnyń álemdi kórýi aıshyqty, dúnıe tanýy tereń, túsinigi tuńǵıyq kelmek. Buǵan aqynnyń oralymdyǵy qosylmaq. Oı-pikirdiń, sana-sezimniń uzaq jasaýynda bolmystyń qunary jatady. Uly Abaı ómir syryna qanyqtyǵyn, qıly pıǵylǵa, minez-qulyqqa suńǵyla synshyldyǵyn, súıinish-kúıinishin bylaı qoıǵanda, týǵan tabıǵatty kóre, seze, sezine bilýinde qan­shama qudiretti náziktik jytyr.

 «Jaýǵan kúnmen jańǵyryp,

 Jer kógerip kúsh alar.

 Aqqan jasqa qańǵyryp,

 Bas aýyryp, ish janar» degen shýmaq óleńde qanshama tabıǵat kórinisine astas­qan kóńil-kúı jatyr» deseńizshi dep jazady Táken Álimqulov.

Qolyna qalam ustaǵan qazaq balasy til ustartýda Abaıǵa soqpaı ótpegen, keleshekte de óte almaıdy. Osynyń sebebi nede? Jiti baqsaq, Abaı ádebıettiń tór­kini halyqta ekenin, ózinen burynǵy aqyn­­dardan da jaqsy bilgen. Sol sebepti aqyn shyǵarmalarynda beı-bereket oram­darǵa, syrty sulý syldyr sózderge bar­maı, oıly, oralymdy, jandy sóz jasa­ǵan. Poezııa syryn «qýatty oıdan bas qu­rap, erkelenip shyǵar sóz» dep túıgen.

Abaı ómir súrgen kezeń – shym-shyty­ryq dáýir. Uly aqyn túnekten sańylaý izdep, «aqyryn júrip, anyq basyp», bo­la­shaqqa ótkel bolatyn soqpaǵyn taba bildi. Ol kezeńde ár aqynnyń ár aǵymǵa túsýinde belgili tabıǵılyq jatady. Al Abaı bolsa eskiniń soqpaǵyna túspeı tó­teden jol tartty. Kúlli halyqtyń qa­­myn jegen buqarashyl, shynshyl áde­bıettiń týyn kóterdi. Onyń saıyn saharada bedeliniń ólsheýsiz ósýiniń negizgi sebepteriniń biri osy boldy. Osyny sezgen keıbir kitabı aqyndar Árip Táńirbergenov pen Sháditóre Jahangeruldary Abaıdyń ulylyǵyn moıyndap, halyqtyń muraty men muńyna jýyq shyǵarmalar jazdy. Táken Álimqulov kezinde jerlesi Shádi­tóreniń jazba murasyn el ishinen jıystyryp, zerttegen bolatyn.

Abaıdyń ómirbaıany, ósken ortasy, elmen, belgili toptarmen aralas-quralasy el aýzynda saqtalǵan ańyz-laqap arqyly jetti. Baspasózden tańba tapqan tarıhı derekter, arhıvtik materıaldar mardymsyz boldy. Abaı zamanynyń shym-shytyryq shárkezdigi beıtarap taldaýdan qaǵajý qalǵan shaqtar óz aldyna. Abaı syndy aıryqsha darynnyń, shynshyl, syrshyl sýretkerdiń qoǵam ataýlydan alatyn áse­­ri, baǵdarlaıtyn baıqaýy, túıetin tú­­ıini, bylaısha aıtqanda, jaqsyǵa janasýmen, jamannan jerýmen shektelmeı­di. Áleýmettik kózqaras pen sýretkerlik shyn­shyldyqtyń arasyndaǵy qaıshylyq óz aldyna. Halqynyń ósip-órkendeýin, úlgili el bolýyn armandaǵan Abaı qaı­sar qaıratkerdiń qatarynda názik te áser­shil aqyn, qıyn bolmys. Onyń ishki álemi ózi aıtpasa, ózin tanýǵa kelgende neshe­me qaıshylyqtarǵa urynady. Bul óte-móte uly sýretkerge tán qasıet. Gete men Omar Haııamnyń, Pýshkın men Mıs­­kevıchtiń, prozada Onere de Balzak pen Lev Tolstoıdyń tájirıbesi osynyń aıǵaǵy. Osy turǵydan alǵanda abaıtaný problemasy talapkerdiń enshisine tıemel emes, tózimi men eńbekqorlyǵyna, darynyna tıemel. Bul júıedegi shashy­rańqylyqty, atap aıtqanda, Abaıdy ańyzǵa aınaldyrýshylardyń, ony zert­teý­shilerdiń, aqyn týraly eńbek jazý­shy­lardyń minez-qulqy, bilim-dárejesi, daryn qyry, talǵam mólsheri túrli-túrli ekenin, demek, olar uly adam tóńireginde ózderin kórsetpeı tura almaıtynyn qossaq, manaǵy jumbaqqa qaıta soqpasqa laj joq. Ony kim sheshti, qalaı sheshti? Sheshti me, joq, tek joramalmen tyndy ma, mine, gáp osynda.

 

О́lse, óler tabıǵat, adam ólmes

О́mirinde Abaıdyń tiri beınesin kór­megen, sońyna qaldyrǵan óshpes mu­ra­symen sýsyndap, ulylyǵyna tánti bol­ǵan Tákendeı tereń oıshyl azamat ǵu­lama aqynnyń árbir óleń shýmaǵynan astar, áli kúnge, bálkim, bolashaqta da she­shimin tappaıtyn, sheksiz oı muhıtynyń shyńyraýynan qazyna izdeıdi. О́ziniń sezimtal jan-dúnıesin, oı-túısigin Abaı jaratylysymen úndestirip, sodan uqsas­tyq tabady. Táken aqyndy shuqshıyp zert­tep, jumbaq álemge boı uryp, ózi de bir­tindep jumbaq janǵa aınaldy.

«Iri daryn, zor sanatker Abaıdyń... ómiriniń sońǵy jyldarynda nege ol taǵ­dyrdan ólim tiledi?» dep jazady Táken «Jum­baq janda». – «Júregim oıbaı, soq­pa endi» dep nege zarlaıdy? Nede bolsa, onyń ómirden qoryqpaǵany, qashpaǵany ras. «О́lse, óler tabıǵat, adam ólmes, Ol biraq, qaıtyp kelip, oı­nap-kúlmes» degende, ol eń áýeli ózin meńzegen, halqynyń keleshegine jalǵastyryp boljaǵan. Sodan qýanysh tapqan. Abaıdyń short synyp, mort otyryp qalýyna sonaý Ospannyń, odan bergi Ábdirahmannyń, eń sońǵy Maǵaýııanyń ólimi sebep boldy degen boljaý men úshin ılanymsyz. «Qalyń elim qazaǵym, qaı­ran jurtym» dep ómirine qam jegen aqyn Ospannyń óliminde «Bergishim-oı!» dep daýys salǵan aǵaıyndy «Alǵyshym-aı!» dep qaza ústinde ájýalaǵan synshy Abaı baýyr men balanyń qasiretin kóterse kerek-ti. Ras, jalpaq jurttyń ańyzy Ma­ǵaýııa ólgende Abaı: «Qyryq kúnnen qalmaı artyńnan bararmyn, qaraǵym!» depti desedi. Abaıdyń qyryq kúnnen keıin dúnıeden kóshkeni de ras. Biraq, bul faktiniń bir ózi Abaı óliminiń túpki sebebin asha almaıdy. Qasiretti, qýanyshty shaqtarda pendeniń kóńil-kúıi shuǵyl óz­germek, basyna oı oralmaq. «О́lip tyna­myn!» degenderdiń ólmegenin talaı kór­genbiz. Abaı qyryq kúndi meńzegen jerinen shyqsa, buny fálsafa tilinde kezdeısoqtyq deıdi. Onyń aqyramash túńi­liske, taýsylmas toryǵysqa barýynyń ózin­de tozǵan ǵumyrdyń qańqasy jatpa­syn? Abaı syndy sheksiz sezimtal aqyn­nyń tól organızmdi tanýy jatpasyn? Dúnıe salǵan Abaıdyń basyndaǵy halder sheshimsiz shárkezdikke tola edi».

Bir kezde «adasqan kúshik sekildi, el­siz jurtqa ulyǵan» Abaı keıinnen sum za­mannyń qysymyna shydamaı, óz ortasyna syımaı, jalǵyz qalǵanda basyndaǵy aıanyshty ahýaldy:

 «Jartasqa bardym,

 Kúnde aıqaı saldym.

 Odan da shyqty jańǵyryq.

 Esitip únin,

 Bilsem dep jónin,

 Kóp izdedim qańǵyryp.

 Baıaǵy jartas – bir jartas,

 Qyńq eter, túkti baıqamas»,

dep sýrettegen edi. Abaı jansyz tasqa jan bitirgen sheber, elsizge aıqaılaǵan daýsy bizdiń zamanǵa, jańa býynǵa jetip otyr.

Táken ómiriniń sońǵy jyldary elmen kóp aralaspaı, ózin oqshaý ustaýynda da jumbaq syr jatsa kerek. Mansap pen qyzmetti qajetsinbeýiniń astarynda sol kezdegi qoǵamdyq qurylysqa degen qalamgerdiń kózqarasy seziledi. Saıasattaǵy taptaýryn birizdilik, tolyp jatqan qarama-qaıshylyq qalamgerdiń oı-sanasyna keri áser etkeni anyq.

Táken Álimqulov uly aqynnyń maǵy­nasy tereń murasynyń bir dáýirdiń en­shi­sinde qalmaıtynyn, oǵan aýyspaly urpaqtar kózqarasyn bildirip, baǵasyn beretinin, qatparly ómirbaıan men mánisti shyǵarmanyń qyry men syry dáýirler barysynda ashyla túsetinin «Jumbaq janda» saralap jazyp ketti. Uly oıshyl aq patsha zamanynda, bodandyq bodaýynda ómir súre júrip, qolynan qalamyn túsirmeı, adamzat balasyna qajetti óshpes mura qaldyryp ketti. Abaı murasynyń qundylyǵy – adam­zat balasyna ortaq adamgershilik asyl qasıetterdi bıikke kótere bilýinde.  Abaı­taný ilimin zerttegen talaılar ǵy­lymı dárejege ıe boldy. Al, Tákenniń uly aqyn murasy qundylyǵyn egjeı-tegjeıli ashyp kórsetýi Abaıtanýdaǵy shoqtyǵy bıik eńbek ekenin ǵalymdar men synshylar kezinde oryndy jazdy da, aıtty da.

 

Abaı armany – halyq armany

El Prezıdenti Qasym-Jomart To­qaev­­tyń «Abaı jáne HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstan» atty maqalasyndaǵy kó­terilgen eldik máselelermen Táken Álimqulovtyń budan jarty ǵasyr bu­ryn jazǵan «Jumbaq jan» atty ádebı syn kitabyndaǵy aıtylǵan oılardyń ult múddesi úshin bir arnaǵa to­ǵysyp jatqanyna kóz jetkizgendeı bolamyz. Ár kezeńde, ár qoǵamda Abaı maqsatynyń ómirsheńdigin erkin sezi­nip, aqyn oıla­rynyń ýaqyt alǵa jyl­jyǵan saıyn qun­dylyǵyn joımaıtynyn sezinemiz.

Abaı qazaq eliniń kóshbastaýshysy, kóregeni, qamqory, aqylgóıi, maqtanyshy. Onyń bir óziniń qazaq halqynyń rýhanı ómirinde qanshalyqty qunarly qyzmet atqarǵanyn ýaqyt dáleldep keledi. Qıly-qıly qyzmetimen, eseli eńbegimen óz halqynyń dáýir-dáýirlik shejiresin jasap ketken Abaı sheksiz uzaq jasamaq.

Ádebıette halyqtyń aqyny bar da, ulttyń aqyny bar. Bul ekeýiniń te­reń­digine tarazy tabý qıyn bolsa, sheń­berin ajyratý ońaı. Abaı osynyń eke­ýin de boıyna sińirgen. Sóıte tura onyń ult­tyq aqyndyǵy basym. Buǵan ol tabıǵı darynnyń ústine sheksiz zor bilimmen, oıshyldyq, qalamgerlik bıik mádenıetimen jetti. Ony ulttyń enshisi deıtinimiz de sondyqtan.

Abaı ıdeıasynyń ómirsheńdigin, za­ma­­nalardyń damý satysynda adam ba­lasynyń oılaý deńgeıi qanshama kúr­delene tússe de, maqsat-múddesiniń bas­tapqy baǵytynan aınymaıtynyn, ozyq oıly adamzat bala­synyń ómir súrý qaǵıdattarynyń negizgi arnadan aýyt­qymaıtynyn atap kórsetti.

Qazaq eli, qazaq ádebıeti, qazaq tili bar jerde Abaı bar. Ony zertteýdiń, oǵan qanyǵýdyń, olar jaıynda shyǵar­ma jazýdyń beıneti men rahaty birdeı. Aýyr eńbektiń rahatyna tózgen adam keleshekte Abaı taqyrybyna qaıta oralsa, ol da Abaıdyń eresen baıtaqtyǵy. Álem ataýlynyń shıyrsyz syry jańa zamanmen birge ashyla bermek. Abaı urpaq ataý­lyny uzaq synaıtyn adam. Búgingi tań­nyń dilgirliginen týǵan, eńbektiń qy­ry, syry ishinde de, ǵumyry alda. Ja­zý­shyǵa taqyrypty ómirdiń ózi berse, sol taqyrypty «ishi altyn, syrty kúmis» dúnıege aınaldyrýdyń tásilin, túrin jazýshynyń ózi tańdaıdy. «Osyndaı ish­ki tolǵanystan, eńbek ótimin irikteýden tý­­ǵan kitapty «barǵa mázir» etpeske shara joq. Jalǵany joq, kishipeıildilikke boı uryp, qoldan kelgen qorash dúnıeni Abaıdyń óz sózimen túıemiz» dep Táken Álimqulov «Men bir jumbaq adammyn, ony da oıla» degen óleń shýmaǵyn kel­tiredi.

Uly aqynnyń 175 jyldyǵynda Abaı­­dyń jazba murasyn shuqshııa oqyp-zerttep, oı tereńine qulashtap boılaǵysy kelgen, osy maqsatta ǵumyrynyń kóp­shiligin ar­naǵan qazaqtyń kórnekti jazýshysy, aqyny hám ádebıet zertteýshisi Táken Álimqulov­qa qaıta oralyp soǵýy­myzdyń syry osynda jatsa kerek. Tá­ken­niń kózi tiri bolsa Abaı aqynnyń mereıtoıynda taǵy da óziniń úırenshikti taqyrybyn qaıta shıyrlap, shabyttana qolyna qalam alyp, jańǵyrǵan oı tolǵamdaryn qaǵazǵa túsirgen bolar edi. Osy oraıda ómirsheńdigin joımaıtyn Táken Álimqulovtyń «Jumbaq jan» atty ádebı syn kitabyn kezinde oqyp sýsyndaǵan aǵa urpaqtyń qatary seldirep qalǵanyn eskerip, baspadan qaıta bastyryp shyǵarsa, ómir esigin jańadan ashqan talǵampaz urpaq úshin taǵylymdyq sharýa bolar edi degendi eske salýdy jón kórdik.

 

О́tesh QYRǴYZBAEV,

Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty