Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynda Tóraǵa Memleket basshysynyń belgilegen mejelerine qol jetkizý úshin Parlament aldynda asa jaýapty mindetter turǵandyǵyn erekshe atady.
Elbasy bastamalaryna udaıy qoldaý kórsetip kele jatqandary úshin Qasym-Jomart Kemeluly óz áriptesterine úlken rızashylyǵyn bildirdi. «Barshańyzdy elimizge tanymal qoǵam qaıratkeri, tájirıbeli kásibı maman retinde jaqsy bilemin.
Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynda Tóraǵa Memleket basshysynyń belgilegen mejelerine qol jetkizý úshin Parlament aldynda asa jaýapty mindetter turǵandyǵyn erekshe atady.
Elbasy bastamalaryna udaıy qoldaý kórsetip kele jatqandary úshin Qasym-Jomart Kemeluly óz áriptesterine úlken rızashylyǵyn bildirdi. «Barshańyzdy elimizge tanymal qoǵam qaıratkeri, tájirıbeli kásibı maman retinde jaqsy bilemin.Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn júzege asyrýda zor eńbek sińirip júrgen sizdermen birlesip, Qazaqstan damýy jolynda aıanbaı qyzmet etý meniń de basty paryzym», dedi Tóraǵa óziniń sózinde. Bul rette Q.Toqaev Elbasy belgilegen bıik mejelerge qol jetkizýge baǵyttalǵan keń aýqymdy kúrdeli sharalardy zańdyq turǵydan qamtamasyz etýde Parlament aldynda asa jaýapty mindetter turǵanyn alǵa tartty. «Qazirgi kezde palata qaraýyna kelip túsken salyq jáne bıýdjet qatynastaryn jetildirýge arnalǵan zań jobalaryn, úsh jyldyq respýblıkalyq bıýdjet jobasyn muqııat talqylap, merziminen keshiktirmeı qabyldaýdyń mańyzy aıryqsha. Aldymyzda turǵan mindetterdi oryndaýda Senat depýtattary kásibı sheberliktiń aıqyn úlgisin kórsetedi dep senemin», dedi palata Tóraǵasy.
Budan keıin kún tártibindegi máseleler qaraldy. Aldymen depýtattar nazaryna «Psıhıkasynyń buzylýynan zardap shegetin adamdardy májbúrlep emdeý júrgizý úshin berý týraly konvensııany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy usynylyp, qabyldandy.
Konvensııaǵa qatysýshy memleketterdiń birinde esi durys emes kúıde qoǵamǵa qaýipti áreket jasaǵan azamattardy, sonymen qatar, ýaǵdalasýshy taraptyń aýmaǵynda medısınalyq sıpattaǵy májbúrleý sharalaryn qoldaný týraly sot sheshimi bar azamattardy emdeýden ótkizý kózdeledi. Jáne de medısınalyq sıpattaǵy májbúrleý sharalaryn qoldaný týraly sot sheshimi zańdy kúshine engende, eger ol óz oıyn erkin bildirýge qabiletsiz bolsa, onyń zańdy ókiliniń kelisimi alynǵan adamdardy májbúrlep ótkizý úshin emdeýge berý qarastyrylady.
Sondaı-aq, jalpy otyrysta depýtattar elimiz ben Azııa Damý banki arasyndaǵy Qaryz týraly kelisimdi ratıfıkasııalaýdan ótkizýge qatysty zań jobasyn qabyldady. Kelisim Azııa Damý bankiniń Qazaqstanǵa «Batys Eýropa – Batys Qytaı» dálizi sheńberinde «Shymkent – Tashkent» jol ýchaskesin damytý úshin 125 mıllıon dollar qaryz berýdi kózdeıdi. Qazaqstanǵa bul qaryz tórt jyldyq jeńildikti qosa alǵanda, 16 jylǵa beriledi. El Úkimeti tarapynan bólinetin qarjy 22 mıllıon dollar ekenin aıta ketý kerek. Bank bólgen qaryz negizinen «Shymkent – Tashkent» jolynyń 705-742 shaqyrymy aralyǵyndaǵy uzyndyǵy 36,7 shaqyrym jol ýchaskesin qaıta jóndeýge jumsalady dep kútilýde. Jobany júzege asyrý elimizdiń kóliktik áleýetin damytýdy qamtamasyz etip, halyqaralyq dálizdiń qazaqstandyq bóligi boıynsha qozǵalys qarqynyn aıtarlyqtaı arttyratyn bolady.
«2008 jylǵy 12 jeltoqsandaǵy Aıryqsha jaǵdaılarda Biryńǵaı kedendik tarıftiń stavkalarynan erekshelenetin kedendik ákelý bajdarynyń stavkalaryn qoldaný sharttary men tártibi týraly hattamaǵa ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy da qoldaý tapty. Hattama Keden odaǵynyń komıssııasyn taratýdy jáne ókilettikterin Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııaǵa berýdi kózdeıdi. Atalǵan qujat Biryńǵaı kedendik tarıftiń stavkalarynan erekshelenetin ımporttyq keden bajdaryn birjaqty tártippen qoldanýdyń neǵurlym uzaq merzimin belgileýge múmkindik beredi.
Bul zań jobasyn qaraý barysynda palata Tóraǵasy Q.Toqaev Úkimet baıandamashysyna eskertý jasap, aldyn ala bolǵan kelissózderdiń óte tómen kásibı deńgeıde júrgizilgenin atap ótti.
Al zań jobasy boıynsha suraqtar qoıyp, óz oılaryn ortaǵa salǵan depýtattar qazaqstandyq ónimderdiń Keden odaǵy aýmaǵynda erkin qozǵalýy qajettigine erekshe nazar aýdaryp, osy baǵytta naqty sharalardy qabyldaý kerek ekenine ekpin túsirdi. Otandyq ónimderge keltirilip jatqan kedergilerge sondaı jolmen jaýap bereıik, ne bolmasa zańdyq turǵydan keleıik degen usynystar da alǵa tartyldy.
Budan basqa kún tártibine sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Tájikstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy óteýsiz áskerı-tehnıkalyq kómek kórsetý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy da qabyldandy. Qujatqa sáıkes Qazaqstan Tájikstanǵa patrondar, qol granatalary, qarý maıy sekildi áskerı quraldardy óteýsiz berý boıynsha áskerı-tehnıkalyq kómek kórsetedi. Mundaı áskerı múlikti Dýshanbe qalasyna deıin jetkizip berýdi Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń áýe kemesi qamtamasyz etedi. Bul rette Tájikstan elimizden óteýsiz alǵan áskerı múlikti nemese ony paıdalaný quqyǵyn úshinshi tarapqa bere almaıtyny kelisimde naqty jazylypty.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».