Qostanaıda Jýrnalıstıka akademııasynyń prezıdenti Saǵymbaı Qozybaevtyń «Zvezdy v nebe» kitabynyń tusaýkeseri bolyp ótti
Qostanaıda Jýrnalıstıka akademııasynyń prezıdenti Saǵymbaı Qozybaevtyń «Zvezdy v nebe» kitabynyń tusaýkeseri bolyp ótti
Halqymyz tarıhynda búkil ultqa úlgi bolar, ata-babasynan tektilik úzilmegen áýletter bolǵan. Olar týraly kózi qaraqty jurtshylyq biledi. Mysaly, Abaı, Shákárimdi, Shoqandy, Ybyraıdy, Qanyshty taǵy basqa da birtýarlardy halqymyzǵa osyndaı iri áýletterdiń syılaǵany málim. Qostanaı oblysynyń Meńdiǵara aýdanyndaǵy Qozybaevtar áýletin de osy qatarǵa qosqan lázim. L.Tolstoı atyndaǵy Qostanaı oblystyq ámbebap kitaphanasynda tusaýkeseri ótken pýblısıst, tarıh ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstan Jýrnalıstıka akademııasynyń prezıdenti Saǵymbaı Qozybaevtyń «Zvezdy v nebe» kitabyn oqyǵan oqyrmannyń ózi de osyndaı oıǵa toqtary anyq.
Tusaýkeser keshiniń basty qonaǵy kitap avtorynyń úlken apasy, qart ustaz Sáýlesh Qozybaeva boldy. Búginde jetpistiń bel ortasynan asqan Sáýlesh Qabashqyzyn jurtshylyqpen qatar, oblystaǵy jýrnalıster qaýymy jaqsy biledi. Ol úlken otbasy, ákesi Qabash Qozybaev, aǵalary táýelsiz Qazaqstan tarıhynyń negizin jańa kózqaraspen salyp bergen akademık Manash Qozybaev, qoǵam qaıratkeri, Sosıalıstik Eńbek Eri Orazaly Qozybaev, inisi tarıh ǵylymdarynyń doktory, belgili qalamger Saǵymbaı Qozybaev týraly talaı ret taǵylymdy suhbattar bergen, ózi de jergilikti baspasózderge móldirete jazǵan. Saǵymbaı Qabashuly kitabynda apasy týraly tebirenip: « ...maǵan oqýshy dápteriniń eki betin toltyryp jazyp jibergen joldarynyń ózinen meniń ata-atanymnyń balalary arasyndaǵy talanttysy Sáýlesh apam ekenin baıqaǵandaımyn. Áıeldiń jany názik, taǵdyrdyń joly ol úshin tegis te bola bermedi. Al qolyna qalam ustap, izine túskende ózin klassık sanaıtyn osy kúngi keıbir jazýshylar Sáýlesh apamnyń qasynda shań qaýyp qalar edi» dep jazady.
«Zvezdy v nebe» kitabynda Saǵymbaı Qozybaev ákesi Qabash Qozybaev týraly ózi jazýymen qatar, ár jyldardaǵy basylymdarda jaryq kórgen ózge avtorlar materıaldaryn da toptastyrypty. Onyń arasynda aqyn Ǵabbas Jumabaevtyń «Qozybaı samoleti» atty poemasy, Manash Qozybaevtyń kitabynan úzindiler bar. Bular shynaıylyǵymen áke beınesin asha túsken. «Jańa turmys» kolhozynyń tóraǵasy Qabash Qozybaev soǵystyń órti toqtaý bermeı qaýlaǵan 1943 jyldyń basynda 190 myń som qarjy jınaıdy. Kórshi «Krasnyı povstanes» kolhozynyń tóraǵasy Ivan Vereshenko da dál osynsha aqsha jınaıdy. Ekeýi Chkalov qalasyna (qazirgi Orynbor qalasy) baryp, úsh áskerı samolet satyp alady. Onyń biriniń qanatyna qyzylmen «Qabash Qozybaev», ekinshisiniń qanatyna «Ivan Vereshenko», al úshinshisiniń qanatyna ekeýiniń atyn qatar jazady.
– Ákem osy qarjyny jınaǵanda úıdegi maldy, ıne-jipke, balalarynyń kıimine deıin satypty. Anama: «Ashtyqta da ólgen joqpyz, biz eldemiz», degen eken. Sonda úı toly jan bolatyn, inisi Orazaly maıdanda. Ákemiz ashtyqty, kolhozdastyrýdy, repressııany, soǵys qıyndyqtaryn basynan keshti. Ol kolhoz basqarsa da kedeı turdyq. Soǵys kezinde aýyldastaryna «qara qaǵaz» tasyp, jany júdepti. Keıin: «Qaraqyz degen kempirdiń maıdanǵa ketken tórt balasyna «qara qaǵaz» kelgende, sońǵysyn úmiti úzilmeı júrsin dep aparyp bermedim» degenin ózim de talaı estip edim, – dedi Sáýlesh apa jınalǵandarǵa aıtqan áńgimesinde. Sonymen qatar, ol ata-anasynyń, baýyrlarynyń arasyndaǵy, jalpy Qozybaev áýletindegi tamasha syılastyq úlgilerin de maıyn tamyza áńgimelep berdi.
Keshte Saǵymbaı Qozybaevtyń áke jáne Qozybaevtar áýleti jaıyndaǵy jańa kitaby týraly «Qostanaı tańy» gazeti redaktorynyń orynbasary Sálim Meńdibaev, «Kostanaıskıe novostı» gazetiniń redaktory Sergeı Harchenko, jýrnalıst Gúljibek Baekenova, Orazaly Jaqsanov taǵy basqalar jyly lebizder aıtty.
Oblystyq kitaphana dırektory Gúljamerııa Qazına aıtqandaı, oblystaǵy belgili, úlgili áýlettermen jurtshylyq ókilderin kezdestirip turýdy mádenıettiń qara shańyraǵy aldaǵy ýaqytta dástúrge aınaldyrmaq. Ádemi bastama ekeninde sóz joq.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.