Fıtnes-ındýstrııa: Tynyǵýdan – shynyǵýǵa Jumyssyz qalǵan klýbtar kúsh jınaýǵa kiristi

Memleket demese...

Qazaqstan fıtnes-ındýstrııa operatorlary qaýymdastyǵynyń basshysy Tatıana Salatınanyń aıtýynsha, bul sala koronavırýs pandemııasy kezin­de shy­ǵynǵa belsheden batqan. Qaýym­­das­­tyq mamandarynyń boljamyn­sha, na­­ryq­taǵy oıynshylardyń jartysy­nan kóbi tarap ketýi múmkin. Al qalǵany shyǵynǵa bat­qan kúıi jumysyn jalǵastyra bermek.

– Memleket koronavırýstyń ekinshi tolqynyna daıyndalyp jatyr. Demek, aldaǵy ýaqytta taǵy da qatań shekteý shara­lary engizilýi múmkin. Sondyqtan birjola turalap qalmas úshin fıtnes-ındýs­trııaǵa memleket tarapynan qoldaý kórse­tilýi kerek, – dedi ol bizge bergen suhbatynda.

T.Salatınanyń pikirinshe, alda qan­daı jaǵdaı oryn alsa da, qaýipsizdik sharalaryn qatań saqtaı otyryp, fıtnes-klýbtardyń jumys isteýine ruqsat berilýi kerek.

– Memleketten qarjylaı qoldaý kútip otyrǵanymyzdy jasyrmaımyz. Ádette iri fıt­nes-klýbtardyń ǵımaraty jal­ǵa berilmeıdi. Olar kóp jaǵ­daıda nesıege alynǵan. Bir­neshe aı boıy jumys istemeı qańtarylyp tursa da, men­shik ıeleri bank aldyndaǵy min­det­temelerin oryndaýy tıis. Qazir jumys jandanyp, adamdar jattyǵýǵa kele bastady. Biraq olardyń qatary tym sırep ketti. Mundaı jaǵdaıda nesıeni qalaı óteýge bolady? Sondyqtan memleket bizdiń jaǵdaıdy túsinip, paıyzsyz nesıe usynsa nemese buǵan deıin alynǵan kredıtterdiń paıyz­dyq mólsherlemesin tómen­detse deımiz. Munyń bári iri klýbtarǵa qatysty. Al shaǵyn klýbtar negizinen ǵımaratty jalǵa alady. Olar úshin jal­ǵa alý qunyn aıtarlyqtaı tómen­detse, kóp kómek bolar edi, – dedi T.Salatına.

Bul bir ǵana másele. Budan bólek klýbtardyń kommý­nal­dyq shyǵyndary men qyz­metkerlerge tóleıtin eńbek­aqysy bar.

Senbiniń saldary

Dál qazirgi jaǵdaıda taıaq­tyń ushy shaǵyn klýbtarǵa qattyraq tıip otyr. Olardyń bir bóligi onsyz da «kóleńkede» jumys istep kelgen edi. Birinshi kezekte solar jumysyn toq­tatty. Odan keıin zańdy túrde tirkelgen shaǵyn klýbtar na­ryqtan yǵysa bastady.

– Iri klýbtar naryqtaǵy negizgi oıynshylar bolyp sanalady. Olar negizinen uzaq­merzimdi kelisimsharttar bo­ıyn­sha jumys isteıdi. Qazir mun­daı klýbtar abonement­terin uzartyp qana otyr. Jańa klıent­termen tolyǵyp jatqan joq. Bizdiń boljam boıynsha, jaǵdaı osylaı jalǵasa berse, naryqtaǵy shaǵyn jáne orta klýbtar jumysyn birjola toq­tatady. Mundaı qıyndyq biz­diń elde ǵana oryn alyp otyr­ǵan joq. Tutas álemdegi ahýal osyndaı, – deıdi qaýym­dastyq basshysy.

Iri klýbtardyń da jaǵdaıy asa máz emes. Birinshiden, olar erejelerdi qatań saqtaý ar­qyly jumys isteýde. Bulaı jasamasa, aıyppul salynady. Ekinshiden, iri oıynshylardyń alda-jalda qajet bolar dep saq­tap kelgen qarjylyq qor­jynynyń túbi kórindi. Demek, olar da shyǵynǵa shyrmala bastady.

– Shekteý sharalaryna baı­la­nys­ty demalys kúnderi klýb­tar jumys istemeı keldi. Osynyń ózi úlken shyǵynǵa jol ashty. Qazir jaǵdaı birshama jaqsaryp keledi. Sebebi ár óńirdegi epıdemııa­lyq jaǵdaıǵa baılanysty fıtnes-klýbtardyń jumysyna ruqsat berilýde. Qalypty rejimge kóshýde. Ádette klıentter jat­tyǵý jasaýǵa seısenbi, beı­senbi, senbi kúnderin laıyq kóre­di. Osyǵan deıin senbi, jek­senbi jumys isteýge ruqsat beril­megendikten, kelýshiler dúı­senbi-sársenbi-juma for­maty­na kóshti. Sóıtip, senbi­niń sal­­darynan seısenbi men beı­sen­bi bos qaldy, – deıdi T.Salatına.

Qazaqstannyń tórt qa­la­syn­da jumys isteıtin «FitnessBlitz» fıtnes-klýbtar jelisiniń negizin qalaýshy Da­nııar Moldahmettiń aıtýynsha, kompanııa karantın saldarynan bıyl eki klýbty jabýǵa májbúr bolypty.

– Kompanııanyń tabysy 70 paıyzǵa qysqardy. Buǵan negizinen demalys kúnderindegi shekteý sharalary keri áser etti. Bıznes qazir jar jaǵasynda tur. Onyń jaǵdaıyn osylaı baǵalaǵanymyz durys shyǵar.Tyǵyryqtan shyǵý úshin klýbtardy jaýyp, ońtaılandyrýǵa týra keldi. Demalys kúnderi bizdiń trenerler ashyq oryndarda, vorkaýt alańdarynda jat­tyǵý ótkizdi. Osylaı amal­dadyq, – dedi Danııar Moldah­met jýrnalısterge bergen suhbatynda.

Úreı qushaǵyndaǵy tur­ǵyn­dardyń ishinde fıtnes-klýb­tarǵa barýdan sanaly túrde bas tartqandar da joq emes. Sebebi mundaı jerde betperdemen tumshalanyp jattyǵý jasaý qıyn. Terge malshynǵan sátte betperde túgil, ústińdegi kıim­niń ózi jaısyzdyq tanytady. Sondyqtan bala-shaǵasynyń amandyǵy úshin shynyǵýdy tynyǵýǵa almastyrǵandar kóp.

Onlaın-jattyǵý

Reseı sarapshylarynyń bol­jamynsha, kórshi eldiń fıt­n­es-ındýstrııasyndaǵy oıyn­shylardyń 70 paıyzy naryq­tan yǵysýy múmkin. Al AQSh-taǵy nysandardyń 90 paıyzǵa jýy­ǵy qazirdiń ózinde jabylyp qal­ǵan. Alaıda olar jańa teh­no­logııalardy paıdalana oty­ryp, onlaın-jattyǵýǵa kóshti. Qazaq­standyq fıtnes-trener­ler­diń de birazy onlaın for­mat­qa aýysýǵa májbúr boldy. Eli­mizde alǵashqylardyń biri bolyp jańa tehnologııanyń ıgi­ligin tıimdi paıdalanǵan tre­ner­lerdiń biri – astanalyq Baýyrjan Rysbek.

– Instagram jelisinde 10 myńnan astam oqyrmanym bar. Olardyń bári bulshyq etterdi shynyqtyrý, durys tamaqtaný týraly jazbalarymdy oqyp, kádesine jaratady. Karantın engizilip, fıtnes-klýbtar jumysyn toqtatty. Keıin ashyq alańdarda jattyǵý jasaýǵa ruqsat berildi. Sol sátten bastap Instagram arqyly tikeleı efır júrgizýge kóshtim. Sóıtip, Qazaqstanda alǵash bolyp onlaın-jattyǵý formatyna aýystym. Menen keıin trenerlerdiń birazy osy format boıynsha jumys isteı bastady. Bastapqyda tikeleı efırge 7 adam kirdi. Keıin 20 adam qosyldy. Sońynda 40-50 adam­dy bir sátte jat­tyq­­ty­ratyn deńgeıge jet­tik. Tikeleı efır barysynda árbir adamdy muqııat qadaǵa­lap otyrýǵa tyrysamyn. Jal­py, bul ońaı sharýa emes. Qıyn­dyǵy kóp. Biraq bilikti maman qandaı jaǵdaı bolsyn tyǵy­ryqtan shyǵýy kerek, – deıdi Baýyrjan Rysbek.

2016 jyly Rıo Olım­pıa­­dasyna qatysqan qazaq boks­shylarynyń fızıologııa­lyq daıyndyǵymen aınalysqan Baýyrjan Rysbek az ǵana ýa­qyt­tyń ishinde onlaın-jat­ty­ǵýǵa arnalǵan avtorlyq baǵ­­dar­lamasyn da ázirlep úlgeripti.

– Onlaın-jattyǵý júrgizýdi áli de jalǵastyryp jatyrmyn. Eldegi epıdemııalyq ahýaldyń qalaı ózgeretini belgisiz. Son­dyqtan qazir osy jumysty qys­ta da jalǵastyrýdyń qa­myn jasap jatqan jaıymyz bar. Pandemııa ómirimizge kóp ózge­ris engizdi ǵoı. Fıtnes-ındýstrııa da baǵytyn ózgertti. Álemde onlaın-jattyǵýlar jedel damı bastady. Ýaqyt óte kele adamdardyń kóbi osyǵan kóshýi múmkin, – deıdi B.Rysbek.

Onyń aıtýynsha, onlaın formatqa oıysýdyń birneshe sebebi bar.

– Birinshiden, klýbta da­ıyndalatyn adam kánigi robot sekildi jumys isteıdi. Aıtylǵan dúnıeni ǵana qaıtalaıdy. Al daladaǵy jattyǵý áldeqaıda erkindeý. Ekinshiden, klýbta jattyǵatyn adamdardyń deni «durys istep jatyrmyn ba?», «Mynalar menen symbattyraq ári kúshtirek» dep qysylyp-qymtyrylyp júredi. Ashyq alańdaǵy jattyǵýda mundaı oıdan arylasyz. Úshinshiden, klýbta uldar da, qyzdar da birge jattyǵady. Demek, adamnyń oıy aragidik basqa dúnıege aýyp ketedi. Tórtinshiden, qazir qalanyń kez kelgen aýlasynda jattyǵý jasaýǵa arnalǵan oryndar bar. Ter sińgen klýbqa barýdyń qajeti shamaly, – deıdi astanalyq maman.

О́kinishke qaraı, otandyq fıtnes-trenerlerdiń barlyǵy derlik karantın ýaqytynda tyǵyryqtan shyǵýdyń amalyn qarastyrmaǵan syńaıly. Áıtpese ádepki jumysty ashyq alańda da jalǵastyrýǵa múm­kindik bar ekenine kózimiz jetip otyr. Muny jalqaýlyq deımiz be? Álde kásibı kem­shilikke jatqyzǵan jón be?

Sol sekildi fıtnes-klýb­tar­dyń da áreketsizdigine tań­ǵa­lýǵa bolady. Álemniń ózge elderindegi fıtnes-ındýst­rııa baǵytyn ózgertip amaldap jatqanda, otandyq sala ókilderiniń omalyp otyrǵany túrli oıǵa jeteleıdi. Qalaı desek te, fıtnes-ındýstrııa endi burynǵydaı bolmaıdy. Pandemııa fıtnes-klýbtardyń ózin zaman aǵymyna saı shyny­ǵýǵa shaqyrǵandaı...