О́simdik sharýashylyǵy salasynda kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryn qarjylandyrýǵa baǵyttalǵan «Eginjaı» nesıe baǵdarlamasynyń bar ekeni belgili. Muny «QazAgro» ulttyq holdınginiń enshiles kompanııasy «Aýyl sharýashylyǵyn qoldaý qory» AQ 2010 jyldan bastap júzege asyryp keledi. Atalmysh nesıe baǵdarlamasy arqyly shaǵyn jer telimderi bar sharýalar jyl saıyn nesıe alyp júr. Bıyl da «Eginjaı» nesıeleý jumystaryn bastap ketti.
О́simdik sharýashylyǵy salasynda kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryn qarjylandyrýǵa baǵyttalǵan «Eginjaı» nesıe baǵdarlamasynyń bar ekeni belgili. Muny «QazAgro» ulttyq holdınginiń enshiles kompanııasy «Aýyl sharýashylyǵyn qoldaý qory» AQ 2010 jyldan bastap júzege asyryp keledi. Atalmysh nesıe baǵdarlamasy arqyly shaǵyn jer telimderi bar sharýalar jyl saıyn nesıe alyp júr. Bıyl da «Eginjaı» nesıeleý jumystaryn bastap ketti.
Aýylsharýashylyq ónimderiniń joǵary táýekeline ári sharýalardyń alatyn nesıe kóleminiń azdyǵyna baılanysty ekinshi deńgeıli bankterdiń aýyldaǵy shaǵyn kásipkerlerdi nesıelendirýden kóbine bas tartatyny túsinikti. Mundaı jaǵdaıda «Eginjaı» baǵdarlamasynyń aýyldaǵy shaǵyn kásipkerler úshin úlken demeý ekenin aıtyp ótý kerek.
– Jańa jyldan bastap nesıeleý talaptaryna ózgerister engizildi. Nesıeniń somasy 2 mıllıon teńgeden 6 mıllıon teńgege deıin kóterilip, syıaqy ústemesi 12-den 9,5 paıyzǵa deıin azaıtyldy. Kepildik retinde ekinshi deńgeıli bankterdiń kepildemeleri, ósimdik ónimderi, tehnıka, basqa da kepildiń túrleri qolhat arqyly qabyldanady. Nesıe berý kezeńinde komıssııa merziminen buryn nesıeni óteıtinderden aıyppul almaıdy, – deıdi «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Almas Taýbaev.
Bul joly da qaryz alýshylarǵa salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa mindetti tólemder boıynsha, sondaı-aq, ekinshi deńgeıli bankter men basqa da qarjy ınstıtýttary aldynda merzimi ótken beresheginiń bolmaýy, jaǵymdy nesıe tarıhy, 3 jyldan uzaq emes merzimdegi egin egilgen jerlerdiń ári qyzmetti atqarýdyń naqty ýaqytyndaǵy ónimdilik týraly málimet pen egin egetin jerlerdiń bar ekenin rastaıtyn qujattyń bolýy syndy negizgi talaptar qoıylyp otyr.
«Eginjaı» baǵdarlamasy boıynsha nesıeleý talaptaryn ázirleý kezinde aýyl sharýashylyǵynyń maýsymdylyǵy jáne qaryzdy jabý – eki astyqty satýdan keıin qarastyrylǵan. Bul aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshiler úshin óte mańyzdy bolyp tabylady.
Úsh jyldyń ishinde «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ óz qarjysynan 1732,6 mln. teńgege 774 jobany qarjylandyrǵan. Nesıeniń arqasynda 419,6 myń gektar jerge egin egilip, 1 227 adam jumyspen qamtylypty. «Eginjaı» nesıeleriniń eń belsendi tutynýshylary retinde Aqmola, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan oblystarynyń turǵyndaryn atap ótýge bolady.
Jalpy, bıyl kóktemgi egis jumystaryn qarjylandyrýǵa qor tarapynan 1,6 mlrd. teńge jumsalmaq. Onyń ishinde 1 mlrd. teńge maqta ósirýmen aınalysatyn kásipkerlerge bólinedi.
Esterińizge sala keteıik, maqta ósirýshilerge byltyr «Yrys» shaǵyn nesıe uıymy arqyly nesıe berilgen bolatyn. «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ tarapynan «Yrys» ShNU-ǵa nesıeleý jelisi ashylyp, 349,3 mln. teńge kóleminde segiz transh aýdarylǵan. Bul boıynsha 617 shaǵyn kásipker nesıe alyp, keste boıynsha qaryz tolyǵymen qaıtarylǵan.
Bıyl aýylsharýashylyq taýaryn óndirýshiler 13 mln. teńgege deıin nesıe ala alady. Nesıe maqta ósirýshilerge jyldyq 8 paıyz syıaqymen 12 aıǵa deıin beriledi.
Shaǵyn nesıeler túpki qaryz alýshylarǵa janar-jaǵarmaı, dán, pestısıd, mıneraldy tyńaıtqysh, sharýashylyq materıaldar men qural-jabdyqtar, aýylsharýashylyq tehnıkasynyń qosalqy bólshekteri men jumys mehanızmderin satyp alýǵa, tehnıka, qoımalardy jalǵa alý, qyzmetterge tóleý, ónimdi saqtaý, t.b. maqsattarǵa beriledi.
Aıgúl SEIILOVA,
«Egemen Qazaqstan».