Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaı halqynyń talap-tilegine oqpen jaýap bergen laýazymdy tulǵalarǵa da, saıasatta sharýasy joq, kúndelikti saýda-sattyǵymen kún kórgen kásipkerlerdiń dúkenderin talqandap, tonap, taǵylyq kórsetken keıbir toptar úshin de álemdik qoǵamdastyq aldynda uıat boldy. Keshegi Manas, Saıaqbaı, Toqtaǵul, Shyńǵys, Súımenqulmen dúnıe júzine tanylǵan qyrǵyz eli óktemdik pen óshpendiliktiń emes, óner men ónegeniń jurty emes pe edi.
“Birdiń kesiri myńǵa tıedi” degen. Alataýdaǵy tynyshsyz kúnder men túnder shekaralas memleketterdiń de etek-jeńin qymtap, saq otyrýyna májbúrleı bastady. Bir ǵana mysal, ıaǵnı “Qyrǵyzstandaǵy tártipsizdikke qatysýshylar Kırov sý qoımasyn basyp alyp, jaryp jibergeli jatyr eken, sóıtip, qoımadan qotaryla aqqan topan sý tasqyny Taraz qalasyn basyp qalatyn bolypty” degen sýyt habar jarty mıllıonǵa jýyq turǵyny bar irgeli qalany áp-sátte ý-shý qyldy. Úı-jaılary men dúnıe-múlikterin tastaı qashqan turǵyndardyń zattaryn tonaǵandar da bolypty degen qaýeset estidik. Jany bar áńgime sııaqty, óıtkeni, 8 sáýirge qaraǵan túni oblysta 10 qylmys tirkelip, sonyń ishinde Taraz qalasynda eki urlyq jasalǵan. Biraq olar izi sýymaı ashylypty.
Abyroı bolǵanda, eldi dúrliktirgen habar jalǵan bolyp shyqty. Degenmen, oblys ortalyǵy aýmaǵynda jáne onyń shet jerlerinde IIM-niń ishki áskerleri men oblys IID-niń 400 adamnan astam qyzmetkeri men belgi beretin arnaıy qondyrǵysy bar 47 patrýldik túngi ekıpajy shuǵyl iske jegildi. Oblys ákimi Qanat Bozymbaev bastaǵan jergilikti bılik, polıseıler jáne tótenshe jaǵdaılar jónindegi qyzmetkerlerdiń naqty is-áreketteriniń arqasynda Taraz qalasynda oryn alǵan dúrbeleń kóp uzamaı basyldy.
Degenmen, arqany keńge salýǵa bolmaıdy. Taǵdyrlas qazaq jáne qyrǵyz úkimetteri aldaǵy ýaqytta Qyzylaǵashtaǵydaı qaýip-qaterden saq bolý úshin 550 mln. tekshe metr sý syıatyn, taý ústine ornalasqan Kırov sý qoımasy sııaqty strategııalyq mańyzdy nysandy qarýly áskerlerimen birlesip kúzetý máselesin qarastyryp, arnaıy qarjy bólgenderi jón sııaqty.
Jambyl oblysy men Qyrǵyz Respýblıkasynyń arasynda 13 kedendik baqylaý-ótkizý pýnkti bar. Eki el arasyndaǵy barys-kelis, alys-beris úzilgen joq. Kedendik resimdeý jumystary burynǵydaı júrgizilip jatyr. Biraq qazaqstandyq kedenshiler kúsheıtilgen jumys tártibine kóshirildi. Bishkektegi tártipsizdik saldarynan qaza tapqan Merki aýdanynyń túlegi týǵan jerine ákelinip, jerlendi.
Shekaradaǵy jaǵdaıdy qadaǵalap otyrý úshin arnaıy oblystyq shtab qurylǵan. Ony oblys ákimi basqarýda. Mundaı shtabtar Qyrǵyzstanmen shekaralas aýdandarda da uıymdastyrylǵan. Sondaı-aq, UQK shekara qyzmeti men oblystyq IID qyzmetkerleri shekara men kedendik baqylaý-ótkizý pýnktterin jiti baqylaýǵa alǵan.
Qyrǵyzstandaǵy saıası jaǵdaı saıabyrsyp, qaza tapqandar jerlenip, kóshe qoqystardan tazalana bastaǵanymen, el bıliginiń taǵdyry áli tolyq sheshilgen joq. Qyrǵyz halqynyń basym bóligi Bakıevtiń bılikke kelýine jáne onymen kelissóz júrgizip, ómiri men densaýlyǵyna zııan keltirmeýge kepildik berýge qarsy. Bul týraly ýaqytsha úkimettiń tizginin ustap otyrǵan R.Otynbaeva málimdep otyr. Al Bakıev sonaý Osh jaqta jatyp BUU bitimgershilik áskeriniń kúshine súıenemin, oppozısıonerler kelissóz júrgizse, mámilege barýdan bas tartpaımyn degen turǵyda jaýap berýde. Sondyqtan shıelenisti kúnder artta qaldy dep aıtý erterek sııaqty.
Halqymyzda “Ashý dushpan, aqyl dos” degen sóz bar. Qyrǵyzstandaǵy saıası turaqsyzdyqtyń 80-nen astam adam ólimine ákelip soqtyrǵanyn eskersek, qandaı qıyn jaǵdaı bolsa da aqyldy ashýǵa jeńdirýge bolmaıtynyn, qaı tarapqa da parasattylyq qajet ekenin kórsetti.
Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy.