Almatylyqtarǵa koronavırýstyń yqtımal jańa tolqyny bastalar aldynda usynystar berildi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álemdegi epıdemııalyq jaǵdaıdyń nasharlaýyn eskere otyryp, Almaty qalasynda koronavırýs ınfeksııasynyń yqtımal ekinshi tolqynyna daıyndyqty qamtamasyz etý boıynsha keshendi sharalar iske asyrylýda. Koronavırýs ınfeksııasynyń juqtyrý kózi onyń syrttan keletinin jáne onyń qala ishinde taralatynyn eskere otyryp, Almaty qalasynyń ákimdigi kórsetilgen baǵyttardyń árqaısysy boıynsha keshendi sharalardy qabyldaýda.
Koronavırýs ınfeksııasynyń taralýyn boldyrmaý úshin Almaty qalasynyń Halyqaralyq áýejaıynda turaqty túrde elimizge shetelden keletin azamattarǵa turaqty túrde monıtorıng júrgiziledi. Maqsaty – ushyp kelgender arasynda koronavırýs ınfeksııasyn anyqtaýǵa arnalǵan testten ótkeni týraly anyqtamasy joq azamattardy anyqtaý, jáne sáıkes dıagnostıkany júrgizý úshin jedel oqshaýlaý.
Bıylǵy jyldyń 12-13 qazany aralyǵynda shetelden Almaty qalasyna 1456 jolaýshysy bar 11 áýe reısi keldi. 207 jolaýshynyń anyqtamasy joq bolyp shyqty. COVID-19-ǵa test tapsyrǵany týraly anyqtamasy joq jolaýshylardyń bári qonaqúıler janynan qurylǵan karantındik stasıonarlarǵa koronavırýs ınfeksııasyna laboratorııalyq tekserý júrgizý úshin oqshaýlandy.
О́z kezeginde, juqtyrýdy boldyrmaý maqsatynda qala aýmaǵynda karantın sharalarynyń buzylý faktilerin anyqtaýǵa jáne qaýipsizdiktiń sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptaryn odan ary oryndalýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan 26 monıtorıngtik top qyzmet etýde.
Aǵymdaǵy jyldyń 12-13 qazan aralyǵynda karantın talaptarynyń saqtalýy boıynsha 243 tekserý sharalary júrgizildi, 27 nysanda tártipbuzýshylyqtar anyqtaldy, maska rejımin buzǵany úshin QR ÁQBtK-niń 425-babynyń 1-tarmaǵy boıynsha 5 jeke tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.
Qyzmetine tyıym salynǵan, sonymen birge, jumys rejıminde Almaty qalasynyń Bas memlekettik sanıtar dárigeriniń 15.08.2020 jylǵy № 56 qaýlysyndaǵy talaptardy buzǵan nysandar anyqtaldy. Olardyń ishinde: Maqataev kóshesi, 53 mekenjaıyndaǵy (Medeý aýdany) «Shans» bıngo klýby, Rozybakıev kóshesi, 49 mekenjaıyndaǵy (Bostandyq aýdany) «Sansabıl» dámhanasy, Bókeıhanov kóshesi, 44 A mekenjaıyndaǵy «King Beer Halal Burgers» dámhanasy, Fedorov kóshesi, 24 mekenjaıyndaǵy (Jetisý aýdany) «Lýna» dámhanasy, 6 shaǵyn aýdandaǵy 3B úı mekenjaıyndaǵy «Dýel» kompterlik klýby, 6 shaǵyn aýdandaǵy 11 úı mekenjaıyndaǵy (Áýezov aýdany) «Monstr» kompıýterlik klýby bar.
Osyǵan deıin, 2020 jyldyń 8-12 qazany aralyǵynda monıtorıngtik toptar kásipkerlik nysandary boıynsha (qoǵamdyq tamaqtaný nysandary, saýda nysandary (bazarlar, azyq-túlik dúkenderi, saýda ortalyqtary, qyzmet kórsetý nysandary (sulýlyq salondary, monshalar jáne t.s.s) 848 tekserý júrgizildi. 115 nysan boıynsha buzýshylyqtar anyqtaldy, maska taǵý rejımin buzǵany úshin QR ÁQ Kodeksiniń 425-babynyń 1-tarmaǵy boıynsha 37 jeke tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Qyzmet etýine tyıym salynǵan nysandar, sonymen qatar Almaty qalasynyń BMSD 15.08.2020 jylǵy №56 qaýlysyna sáıkes, jumys isteý rejımin buzǵan – túngi klýbtar, kompıýterlik klýbtar, býkmekerlik keńseler, karaoke klýbtary anyqtaldy. Bul baǵyttaǵy jumystar áli de jalǵasýda.
Qalada kásipkerlik sýbektileri, sondaı-aq, jeke tulǵalar tarapynan sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptardyń buzylýy jalǵasyp jatqanyn eskere otyryp, Almaty qalasynyń О́ńirlik kommnıkasııalar qyzmeti Almaty qalasy taýarlar men qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Ásel Qalyqovadan koronavırýs ınfeksııasyna qatysty keńinen taraǵan suraqtar jáne aldyn alý sharalary jóninde suhbat aldy.
- Qala turǵyndary arasynda juqtyrý qaýpin azaıtý úshin ne isteý kerek?- Qala turǵyndary arasynda juqtyrý qaýpin azaıtý úshin mynalardy qamtamasyz etý qajet:1. kópshilik is-sharalarǵa (otbasylyq, estelik, saltanatty toılar, mereıtoılar, as, eske alý, oıyn-saýyq, kınoteatrlar, kórermenderdiń qatysýymen sporttyq t.b.sharalar), onyń ishinde úıde ótkiziletin is-sharalarǵa qatysty tyıymnyń saqtalýy;2. barlyq kúnderi oıyn-saýyq oryndarynyń ( túngi klýbtar, karaoke) jáne arnaıy tamaqtaný nysandarynyń (banket zaldary, barlar, fýdkort); sondaı-aq jeksenbi kúnderi azyq-túliktik jáne azyq-túliktik emes jabyq bazarlardyń jumysyna tyıym salýdy saqtaý; 3. menshik nysanyna qaramastan, qalalyq nysandardyń jumys berýshileri qyzmetkerlerdiń kóp bóligin, birinshi kezekte 50 jastan asqan qyzmetkerlerdiń jumysyn qashyqtan qamtamasyz etý;4. mektepter men mektepke deıingi balalar mekemeleriniń,balabaqshalardyń bastaýysh synyptaryndaǵy kezekshi toptardyń jumysyn jalǵastyra otyryp, bilim berý mekemeleriniń (mektepter, balalardy túzetý kabınetteri, balalar men eresekterge arnalǵan bilim berý ortalyqtary) qashyqtan jumys isteý rejımin saqtaý;5. kóp páterli úılerdiń kireberisteri men balalar alańdaryn profılaktıkalyq dezınfeksııalaýdy jańartý (aptasyna 3 ret)6. qoǵamdyq kólikte, qoǵamdyq tamaqtaný nysandarynda jáne demalys oryndarynda (saıabaqtarda, býlvarlarda, gúlzarlarda jáne t.b.) áleýmettik qashyqtyq pen betperde rejımin saqtaýdy shekteý tekserýleriniń saqtalýyn baqylaý jónindegi monıtorıngtik toptardyń jumysyn qaıta bastaý.7. azamattardyń toptalý oryndaryn anyqtaý jáne jedel sharalar qabyldaý úshin aqparatty Almaty q. koronavırýstyq ınfeksııamen kúres jónindegi vedomstvoaralyq komıssııasyna jetkizý;8. qoǵamdyq kólikterde, qoǵamdyq tamaqtaný oryndarynda jáne demalys oryndarynda (saıabaqtar, býlvarlar, alańdar jáne t.b.) áleýmettik araqashyqtyq pen maska rejıminiń saqtalýyn baqylaý boıynsha monıtorıng toptarynyń jumysyn kúsheıtý.
- Maska rejımin saqtaýdyń qajettiligi nede? - Qoǵamdyq oryndarda, adamdar kóp ótetin kóshelerde, onyń ishinde qoǵamdyq kólikte betperde kııý vırýstyń aýamen taralýyna jol bermeıdi. О́zderińiz biletindeı, adamdar koronavırýs ınfeksııasymen sımptomsyz aýyrýy múmkin jáne bul týraly bilmesten, qoǵamdyq oryndarda júrgen kezde maskalardy qoldanbaý arqyly basqalarǵa juqtyrý qaýpin týdyrady. Árıne, tyǵyz baılanysta nemese bir bólmede uzaq ýaqyt bolǵan kezde maskalar vırýstardan kepildendirilgen qorǵaýdy qamtamasyz etpeıdi, biraq bul yqtımaldyǵyn aıtarlyqtaı tómendetedi. Barlyq adamdardyń maskalardy qoldanýy qoǵamdaǵy yqtımal naýqastyń 90% - na deıin juqtyrý qaýpin azaıtady.
- О́zińizdi qorǵaý úshin qoǵamdyq kólikpen júrgen kezde qandaı erejelerdi ustaný kerek?- Mindetti túrde maska kııý,kózdi, aýyz jáne muryndy ustamaý, qoldy óńdeý úshin antıseptık qoldaný; lyq tolǵan qoǵamdyq kólikke otyrmaý.
- Qyzmetkerlerdiń sanıtarlyq-epıdemııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin jumys berýshi qandaı sharalardy qolǵa alýy kerek? - Qyzmetkerlerdiń sanıtarlyq-epıdemııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin jumys berýshiler qyzmetkerlerdiń keminde 30% - yn qashyqtan jumys isteýin, birinshi kezekte 50 jastan asqan qyzmetkerlerdiń jumysyn qamtamasyz etýi, sondaı-aq qyzmetkerler men kelýshilerdiń betperde rejımin jáne áleýmettik qashyqtyqty saqtaýyn qamtamasyz etýi, úı-jaılardyń jeldetilýine jáne qoldy óńdeýge arnalǵan sanıtaızerlermen jeke gıgıenany saqtaýǵa jaǵdaı jasaýy qajet.
- Ata-analarǵa qandaı usynystar bere alasyz? Mektepter men balalar alańdaryna kezekshi toptarǵa barý kezinde balalardy qalaı qaýipsizdendirýge bolady? - Mektepterdegi kezekshi synyptarǵa baratyn balalardyń ata-analaryna arnalǵan usynymdar qoǵamdyq oryndardaǵy is-áreketterge uqsas, biraq ata-analar men mektep basshylyǵy tarapynan, sondaı-aq mindetti kúndelikti fıltrmen baqylaý kerek, eger bala syrqattanyp qalsa nemese JRVI belgileri anyqtalǵan jaǵdaıda ony naqty dıagnoz qoıylǵanǵa jáne saýyqqanǵa deıin shettetý qajet.
- Jalpy, koronavırýstyń yqtımal jańa tolqynynyń bastalýyna baılanysty turǵyndarǵa qandaı usynystar beresiz? - Turǵyndarǵa koronavırýstyń kútilip otyrǵan jańa tolqynynyń bastalýyna baılanysty standartty saqtyq sharalaryna beı-jaı qaramaýdy, qonaqtardy shaqyrý arqyly jappaı otbasylyq is-sharalar ótkizbeýge, adamdar kóp jınalatyn jerlerge barýdan aýlaq bolýǵa, qatty qajettilik týyndamasa, qoǵamdyq kóliktermen júrýden jáne shet elderge ushýdan aýlaq bolýǵa, kishkentaı, qart jáne jasy egde tartqan otbasy múshelerin qorǵaýǵa keńes beremiz. JRVI belgileri paıda bolǵan jaǵdaıda ózin-ózi emdeýmen aınalyspaý kerek, otbasynyń basqa múshelerinen oqshaýlanyńyz jáne dárigerdi úıge shaqyryp, medısınalyq kómekke júginińiz.