• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 23 Qazan, 2020

Siz bilesiz be?. .

505 ret
kórsetildi

Muhtar Áýezov

Muhtar Áýezov qoly bos ýaqyt­ta ańshylyqqa shyǵýdy esh­qashan umytpapty. Ǵabıt Mú­sirepovtiń «Qarly jańbyr as­tyn­da» deıtin áńgime-essesinde Áýezovtiń múltiksiz mergendigin aıǵaqtaıtyn joldar bar. «Osy kepkeniń astynda Áýezov degen ańshy otyr dep bir qus oılamaıdy» dep ázildeıdi eken.

 

*  *  *

Jazýshynyń «Dos» degen «bokser» tuqymdy ıti men búrkiti bolypty.

*  *  *

Áýezov bılıardqa qyzyqqan. Úıinde bılıard ústeli de bolǵan. Biraq keıin belgisiz sebeptermen joǵalyp ketkendikten qazir murajaı-úıinde joq.

*  *  *

Jazýshynyń uly Eldar dú­nıe­ge kelgende Paýstovskıı kúmis qasyq syılaǵan eken. Balaǵa esim qoıylmaǵandyqtan Paýs­tovskıı qasyqqa «Ekinshi Muhtarǵa» dep jazý jazdyrypty.

*  *  *

Áýezovtiń júzjyldyǵy qar­sa­ńynda batys jaqta qa­lam­ger­diń atyna keme atalǵan. Ol kemeniń qazir júrip tur­ǵanynan eshkimniń habary joq. Soǵan qaraǵanda toqtap qalǵan sııaqty dep boljadyq.

 

Ivan Týrgenev

Árqashan sándi kıingen desedi. Ásirese kók fraktaǵy altyn túımeler men túrli ashyq tústi galstýktardy boıynan tastamapty.

*  *  *

Jazýshynyń parıetaldy súıegi juqa bolǵandyqtan, tip­ti basyn uryp alsa da esinen tanyp qalatyn bolǵan. Osy úshin de mektepte oqyp júrgeninde Ivan Sergeevıchti talaı mazaq qylypty.

*  *  *

Názik daýyspen sóıleıtin: tipti daýsy keıde áıeldikine qat­ty uqsaıdy eken.

*  *  *

Ol tártipti jaqsy kórdi: kúnine birneshe ret kıim aýystyryp, kabınetti jyltyraǵansha tazalaı beretin.

*  *  *

О́mir boıy Lev Tolstoımen qyrǵı-qabaq qarym-qatynasta boldy.

*  *  *

Al kitaphanasy úıiniń eń úlken bólmesin alǵan.

 

Anna Ahmatova

Ahmatovaǵa deıin áıel aqyn­dardan eshkim «Men áıelderge sóı­leýdi úırettim» («Iа naýchıla jenshın govorıt») dep aıt­paǵan.

*  *  *

Aqyn eki ret Nobel syı­ly­ǵyna usynyldy.

*  *  *

Anna Andreevna Oksford ýnı­ver­sıtetiniń doktor dárejesin ıelengen.

*  *  *

Ahmatova men II Nıkolaıdyń arasynda bir baılanys bar dep topshylaǵan. Biraq ol bul sybysty joqqa shyǵarǵan joq hám rastaǵan da joq.

*  *  *

Ol ózin nashar ana sanaǵan.

*  *  *

Ahmatovany kekshil adam bolypty desedi.

 

Mıhaıl Lermontov

Lermontov tamaqtanǵanda toıǵan-toımaǵanyn bilmeıtin bolypty. Birde onyń osy «kúl­kili» ǵadetin dostary synamaq bolyp, úılerine qonaqqa sha­qy­ryp yńǵaısyz jaǵdaıǵa qal­dy­rady. Sodan keıin aqyn tek óz úıinde tamaqtanatyn bolǵan.

*  *  *

Áıgili kartınalardyń kóbinde Lermontov kelbetti kórinedi. Alaıda onyń zamandastarynyń estelikterine súıensek, shyn má­ninde ol boıy qysqa hám búki­reı­gen, aıaǵyn syltyp basatyn adam eken.  Sondaı-aq kóp ýaqyt boıy kıimin aýystyrmaı júre beretin.

*  *  *

Talantty aqynnyń nemere aǵasy Petr Arkadevıch Stolypın (agrarlyq reformanyń negi­zin salýshy, belgili memleket qaı­rat­keri) ekenin de kóp adam bile bermeıdi. Biraq Lermontov 1841 jyly qaıtys bolǵandyqtan, al Stol­ypın 1862 jyly dúnıege kel­gendikten olar bir-birin tany­ma­ǵan.

*  *  *

Mıhaıl Iýrevıch az ǵumyryn­da túrli bal ashýlar men bol­jamdarǵa qyzyqqan. Kavkazǵa barǵan sońǵy saparynyń aldynda Lermontov peterbýrgtik áıgili balger Aleksandr Kırghofqa ba­rypty. Sonda balshy áıel Pýsh­kınniń ólimi men Mıhaıl Iýrevıch­tiń endi qaıtip soltús­tik astanaǵa kelmeıtinin aıtqan.

 

Vladımır Nabokov

Jazýshy shyǵarmalaryn óz atynan bólek Vladımır Sırın jáne Vasılıı Shıshkov laqap attarymen de jarııalaǵan.

*  *  *

О́miriniń kóp ýaqytynda Nabokov áýesqoı etnomolog bolypty. Ol jándik, shirkeı ataý­lyny qyzyǵa zerttep, tipti ki­tap­tar­men birdeı jaqsy kórgen.

*  *  *

Áıgili «Alısa ǵajaıyptar elin­de» kitabyn orys tiline aýdarǵan da Nabokov edi. Ol mu­nymen Ulybrıtanııada oqyp júrgende aınalysty.

*  *  *

Sondaı-aq Nabokov – talantty shahmatıst. Jáne shahmattyń birneshe kúrdeli tapsyrmalarynyń avtory.

 

Nıkolaı Gogol

Gogol otbasynda on eki aǵaıyn­dy bolǵan: ol úshinshisi.

*  *  *

Jas kezinde Peterbýrgqa kóshken qalamger qalanyń qym­battyǵyna qaıǵyra tańǵalǵan. Aqsha tabý úshin, tipti teatr akteri, ıakı sheneýnik bolýǵa da tyrysypty.

*  *  *

Pýshkın Gogoldiń shyǵar­malaryna dán rıza bolyp, mops ıtin syılaǵan. Keıin ıt ólip qalǵan soń jazýshy qatty qaıǵyrypty.

*  *  *

Gogoldiń murny ózine una­maǵan. Sol úshin de sýretshilerden óz portretterinde basqa for­madaǵy muryn salýyn ótinipti.

*  *  *

Jazýshy naızaǵaıdan qatty qoryqqan. Zamandastarynyń aıtýynsha, jaısyz aýa raıy Gogoldiń álsiz júıkesine jaman áser etipti.

 

Maksım Gorkıı

Alekseı Maksımovıch Peshkov  – Gorkııdiń shyn aty-jóni.

*  *  *

Jasóspirim kezinde Gorkıı kemede ydys jýyp, aıaqkıim dú­ke­ninde aıaqkıim tasyǵan. Buǵan qosa ol naýbaıshy hám baǵban bolyp ta jumys istepti.

*  *  *

Ol bir mınýtta tórt myń sóz oqyǵan.

*  *  *

Gorkıı eshqashan aýyrmaǵan degen de pikir bar. Jáne eshqashan mas bolmapty.

*  *  *

Gorkıı óler aldynda Stalın qasynda otyryp shampan ishken.

*  *  *

Tolstoı Gorkıımen sóıles­kende ádepsiz sózder qoldanypty desedi.