Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna qatysýshy memleketterdiń Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń 27-shi otyrysy alǵash ret beınekonferensııa formatynda ótti.
Otyrysqa 57 eldiń syrtqy saıasat vedomstvolarynyń basshylary qatysty. Albanııanyń tóraǵalyǵymen ótken jıynǵa qatysýshylar uıymnyń aǵymdaǵy jyldaǵy jumysynyń qorytyndylary jáne Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy (EQYU) keńistigindegi geosaıası ahýaldyń ózekti máselelerin talqylady. Qazaqstan delegasııasyn elimizdiń Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi basqardy.
Otyrystyń mańyzdy máseleleriniń biri EQYU jańa basshylaryn – Bas hatshyny, DIAQB basshysyn, Az ulttar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssardy jáne BAQ máseleleri jónindegi ókildi saılaý boldy. Mınıstr M.Tileýberdi óz sózinde Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq reformalary týraly habardar etip, eldegi 2021 jylǵy 10 qańtarda ótetin Parlament Májilisiniń saılaýyna daıyndyq týraly áńgimeledi.
Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstri EQYU Astana Sammıtiniń 10 jyldyǵyn atap ótip, ortaq eýrazııalyq jáne eýroatlantıkalyq qaýipsizdik keńistigin qalyptastyrý úshin kúsh-jigerdi jumyldyrýǵa shaqyrdy. Otyrysta Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyń uıymynyń sońǵy 6 aıǵa sozylǵan ınstıtýsıonaldyq daǵdarysy aıaqtalǵany habarlandy. Aǵymdaǵy jyldyń shilde aıynda uıymnyń barlyq 4 basshysynyń – Bas hatshynyń, DIAQB basshysynyń, Az ulttar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssardyń jáne BAQ bostandyǵy jónindegi ókildiń mandattary toqtatylǵan-dy.
Uzaq irikteý jáne kelisý prosesiniń qorytyndylary boıynsha qatysýshylar ortaq sheshimge kelip, onlaın rejimde shara barysynda jańa basshylardy saılady. Saılaý prosesiniń basynan bastap negizgi laýazymdardyń birine – EQYU Az ulttar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssary laýazymyna (EQYU AUJK) – Qazaqstan óziniń Shvesııadaǵy Elshisi Qaırat Ábdirahmanovtyń kandıdatýrasyn usyndy. Elshi Q.Ábdirahmanovtyń kandıdatýrasyn EQYU-ǵa qatysýshy elder de qoldady. Osylaısha ashyq konkýrsta qazaqstandyq dıplomat jańa laýazymǵa saılandy. Qaırat Ábdirahmanovtyń Syrtqy ister mınıstri, BUU janyndaǵy jáne EQYU janyndaǵy Turaqty ókili laýazymynda aıtarlyqtaı dıplomatııalyq jumys tájirıbesi bar.
Buǵan deıin TMD jáne Ortalyq Azııany qosa alǵanda, «Venadan Shyǵysqa» qaraı ornalasqan elderdiń ókilderi eshqashan EQYU basshylyǵynyń quramynda bolmaǵanyn atap ótý kerek. Qazaqstannyń kópultty jáne kópkonfessııaly qoǵamdaǵy beıbitshilik pen kelisimdi qoldaý jónindegi tájirıbesi naq osy qazaqstandyq kandıdatty tańdaýǵa yqpal etkeni sózsiz.
Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi bıylǵy jyldyń uıym úshin ońaı bolmaǵanyn málimdedi.
«3-4 jeltoqsan kúnderi onlaın formatta Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Syrtqy ister mınıstrleriniń 27-shi otyrysy ótti. Ol jıynda uıymǵa qatysýshy elder onyń mandatyna qatysty mańyzdy máselelerdi talqylady. О́zderińiz biletindeı, 2020 jyl EQYU úshin ońaı bolǵan joq. Sebebi keıingi jyldary bul uıym basshysyz jumys istep keldi. Atap aıtqanda, shilde aıynda tórt basshynyń bári birdeı óz mandattarynan aıyrylǵan bolatyn. Biz bul kezeńge ınstıtýsıonaldyq daǵdarys retinde qaradyq. Búgin bul másele sheshimin taýyp, konsensýs ornap, jańa basshylar saılandy», dedi Muhtar Tileýberdi.
Onyń aıtýynsha, Qaırat Ábdirahmanovtyń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Joǵarǵy komıssary laýazymyna saılanýy – tarıhı oqıǵa, óıtkeni TMD men Ortalyq Azııadaǵy elderdiń ishinen bul uıymnyń basshylyǵyna eshkim saılanbaǵan.
«Bul turǵyda Qazaqstan Az ulttar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssar laýazymyna tájirıbeli qazaqstandyq dıplomat, bizdiń eldiń Shvesııa men Danııadaǵy elshisi Qaırat Qudaıbergenuly Ábdirahmanovty usyný týraly sheshim qabyldady. Qaırat Ábdirahmanovtyń usynylýyn EQYU-ǵa múshe memleketter jyly qabyldady. Osylaısha Qazaqstan bizdiń kandıdatýra boıynsha úlken qoldaýǵa ıe boldy», dep atap ótti mınıstr.
Halyqaralyq uıymyń basshysyna aınalǵan dıplomat endi uıymnyń jarǵysyna sáıkes, óz elindegi búkil ulttyq laýazymdardan bosatylyp, óz qyzmetinde táýelsiz ári obektıvti bolýy kerek.