Qazynaly óńir qarqyndy órkendeıdi

Atyraý oblysynda áleýetti ınvestorlarmen 50 mıllıard teńgeniń memorandýmyna qol qoıyldy

Atyraý oblysynda áleýetti ınvestorlarmen 50 mıllıard teńgeniń memorandýmyna qol qoıyldy

Atyraý oblysynyń ta­bıǵı baılyqqa moldyǵy da, eko­no­mıkalyq órkendeýi de tek elimizge ǵana emes, kúlli álemge keńinen tanymal. Aldymen, bul óńirge 1993 jyly «Shevron» korporasııasy mol ınvestısııa salyp, «Teńiz» ken ornyn ıgerýge qadam jasady. Sodan beri munaıly Aty­raýǵa dúıim dúnıeniń ár eli­nen, álemdik naryqtaǵy al­paýyt kompanııalardyń qyzyǵý­shy­lyǵy artyp keledi. Áli de báseńdegen joq. Tipti, aldaǵy jyl­dary qazirgiden de arta túse­tindigi «Atyrau Inbest-2013» halyq­aralyq ınvestısııalyq forýmy barysynda anyq baıqaldy. Bıyl bul forým Atyraýda birinshi ret ótkizildi. Soǵan qaramastan oǵan álemniń AQSh, Ulybrıtanııa, Ger­manııa, Fransııa, Túrkııa, Re­seı, Fınlıandııa, Chehııa, Pol­sha sekildi on eki elinen áleýet­ti ókil­der qatysty. Forým aıasyn­daǵy kórmege 70-ke jýyq qazaq­stan­dyq jáne reseılik kompanııa­nyń ónimderi qoıyldy.

Qazir bul óńir álemniń 52 eli­men saýda baılanysyn ornatyp úlgerdi. Olardyń arasynda, ási­rese, AQSh, Ulybrıtanııa, Ita­lııa, Fransııa, Qytaı, Kana­da sekildi eldermen 450 birles­ken kásiporyn jumys jasaıdy. Ulybrıtanııa, Italııa, Ger­ma­nııa elderi Atyraýda saýda-ınves­tısııalyq ókildikterin ashyp qoıdy. Al reseıliktermen áriptestiktiń úlesi sońǵy jyldary eseleı tústi. «Biz óńirdiń jan-jaqty órkendeýi úshin ınvestısııa salǵysy keletin ınvestorlardyń jobalaryn qoldaýǵa ázirmiz», dep málim etti oblys ákimi B.Iz­mu­ham­betov.

Investısııalyq forým­da baıan­dama jasaǵan oblys ákimi­niń birinshi orynbasary Ǵ.Dúı­sem­baevtyń málim etýinshe, shıki­zat­tyq qor men tabıǵı resýrs­tar­dyń moldyǵy ınvestı­sııa­lyq ahýalyna oń áser etedi. О́ńir­diń geografııalyq turǵydan Eýropa jáne Kedendik odaq elderine jaqyn ornalasýy da, ınfraqurylymdyq damýy da ınves­tısııalyq ahýalynyń jaq­sarýyna sep bolyp otyr. Bul kúnderi óńirde 600-den astam ónerkásiptik kásiporyn jumys jasaıdy. Jalpy qory 4,5 mıllıard tonna munaı jáne 2 trıllıon tekshe metr gazdy quraıtyn «Teńiz», «Qashaǵan» sekildi eki iri ken orny bar. Tek sońǵy úsh jyldyń ózinde ónerkásip ónimderiniń turaqty ósimi baıqalyp keledi. Máselen, bıylǵy 9 aıda ónerkásiptik ónim kólemi 22,5 mıllıard dollardy quraǵan.

– Búgingi tańda óńirde tu­raqty jumys jasaıtyn 28 myń sha­ǵyn jáne orta deńgeıdegi kásip­oryn bar. Shaǵyn jáne orta bız­nes salasynda óndiriletin ónimder kólemi 2-2,5 mıllıard dollar­dy qurap otyr. Álemniń birneshe elimen ornyqqan saýda baılanysynyń ishinde munaı-gaz salasynda Fransııa, Nıderlandy, AQSh, Kanada men Túrkııanyń úlesi basym, – dep atap ótti Ǵ.Dúı­sembaev. – 2000-2012 jyldary Aty­raý oblysynyń negizgi kapıtalyna 34,7 mıllıard dollar kóleminde ınvestısııa salyndy. Budan ózge Indýstrııalandyrý kartasy sheńberinde 9,3 mıllıard dollarlyq 34 ınvestısııalyq joba iske asyrylýda.

Qazynaly óńirdiń qarqyndy órkendeýine betburys jasaıtyn forým aıasynda jalpy somasy 50 mıllıard teńgeniń birneshe mańyzdy memorandýmyna qol qoıyldy. Sonyń ishinde úndilik «SAVA Global» kompanııasynyń jobasy kóńil aýdarýǵa turarlyq. О́ıtkeni, farmasevtıka salasynda eýropalyq standartpen ónim shyǵaratyn bul kompanııa endi Atyraýda jańa kásiporyn salýdy kózdeıdi. Sóıtip, jergilikti kompanııamen 3 mlrd. teńgeniń memorandýmyna ýaǵda jasas­ty. Al «Atyraýneftemash» pen ıta­lıandyq «Continental flanges and fittings Italia» SPA kompanııasy arasyndaǵy memorandým 4,2 mlrd. teńgeni quraıdy. Sonymen birge, «Atyraý» ÁKK men «Antares» kompanııasy 21,1 mlrd. teńgeni qu­raıtyn jel elektr stansasyn salýǵa uı­ǵarym jasady. Aıtqandaı, «Aty­raý» ÁKK «Enprode» kompanııa­symen birge osy salada 16 mlrd. teńgelik taǵy bir jobany iske asyrmaq. Budan ózge Kedendik odaq sheńberinde Ýd­mýrtııa Respýblıkasy men Atyraý oblysy arasynda ynty­maqtastyq jóninde ortaq memorandým jasaldy.

– Qazaqstan men Ýdmýrtııa Res­­­pýblıkasy arasyndaǵy qa­rym-qatynas qarqyndy damyp kele­di. Qazir sol iskerlik baılanys­tardy odan ári óristetýdiń ońtaıly sáti túsip tur. Bizdiń eldiń kásiporyndary Qazaqstanǵa 55 mln. dollardyń ónimin eksporttasa, biz Qazaqstannan 5 mln. dollardyń taýarlaryn satyp alyp otyrmyz. Osy forým kezinde taǵy da qosymsha mańyz­dy kelisimsharttar jasas­tyq. Endi eki el arasyndaǵy saý­da aınalymy burynǵydan mo­laıady, – dedi Ýdmýrtııa Respýb­lıkasy Prezıdenti men Úkime­ti ákimshiliginiń basshysy Alek­sandr Gorıaınov. Sondaı-aq, Be­lorýssııanyń Gomel oblysynan delegasııasynyń jetekshisi Oleg Borısenko da Qazaqstanmen, ásirese, Atyraý oblysymen iskerlik baılanystyń nátıjeli bolatyndyǵyna senim bildirdi.

Joldasbek ShО́PEǴUL,

«Egemen Qazaqstan».

Atyraý oblysy.