Máslıhattyń úlgi reglamentin bekitý týraly
«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin ózi basqarý týraly» 2001 jylǵy 23 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 9-babyna sáıkes qaýly etemin:
1. Qosa berilip otyrǵan Máslıhattyń úlgi reglamenti bekitilsin.
2. Osy Jarlyq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.NAZARBAEV.
Astana, Aqorda, 2013 jylǵy 3 jeltoqsan. № 704
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 3 jeltoqsandaǵy № 704 Jarlyǵymen bekitilgen
Máslıhattyń úlgi reglamenti
1. Jalpy erejeler
1. Máslıhattyń osy úlgi reglamenti (budan ári – reglament) «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin ózi basqarý týraly» 2001 jylǵy 23 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń (budan ári – Zań) 9-babyna sáıkes ázirlendi jáne máslıhat sessııalaryn, onyń organdarynyń otyrystaryn ótkizý, olarǵa máseleler engizý jáne qaraý, máslıhat organdaryn qurý jáne saılaý, olardyń qyzmeti týraly esepterdi, halyq aldynda máslıhattyń atqarǵan jumysy jáne onyń turaqty komıssııalarynyń qyzmeti týraly esepterdi tyńdaý, depýtattardyń saýaldaryn qaraý tártibin, máslıhattaǵy depýtattyq birlestikterdiń ókilettikterin, qyzmetin uıymdastyrýdy, sondaı-aq daýys berý, apparat jumysynyń tártibin jáne basqa da rásimdik jáne uıymdastyrýshylyq máselelerin belgileıdi.
2. Máslıhat (jergilikti ókildi organ) – oblys, respýblıkalyq mańyzy bar qala jáne astana nemese aýdannyń (oblystyq mańyzy bar qalanyń) halqy saılaıtyn, halyqtyń erkin bildiretin jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes ony iske asyrý úshin qajetti sharalardy aıqyndaıtyn jáne olardyń júzege asyrylýyn baqylaıtyn saılanbaly organ. Máslıhat zańdy tulǵa quqyǵyn ıelenbeıdi.
3.Máslıhattyń qyzmeti Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasymen, Zańmen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerimen retteledi.
2. Máslıhat sessııalaryn ótkizý tártibi
2.1. Máslıhat sessııalary
4. Máslıhat qyzmetiniń negizgi nysany sessııa bolyp tabylady, onda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdary boıynsha onyń quzyretine jatqyzylǵan máseleler sheshiledi.
Eger máslıhattyń sessııasyna tıisti aýmaqtan máslıhat depýtattarynyń jalpy sanynyń keminde úshten ekisi qatyssa, ol zańdy. Sessııa jalpy otyrys nysanynda ótkiziledi.
Máslıhattyń sheshimi boıynsha sessııa jumysynda máslıhat belgilegen merzimge, biraq kúntizbelik on bes kúnnen aspaıtyn úzilis jarııalanýy múmkin. Sessııanyń uzaqtyǵyn máslıhat aıqyndaıdy.
Máslıhattyń árbir otyrysynyń aldynda qatysyp otyrǵan depýtattardy tirkeý júrgiziledi, onyń nátıjesin sessııanyń tóraǵasy otyrys bastalardan buryn jarııa etedi.
Máslıhattyń sessııasy, ádette, ashyq sıpatta bolady. Eger buǵan qatysyp otyrǵan depýtattardyń jalpy sanynyń kópshiligi daýys berse, jabyq sessııalardy ótkizýge máslıhat sessııasy tóraǵasynyń nemese máslıhat sessııasyna qatysyp otyrǵan depýtattar sanynyń úshten bir bóliginiń usynysy boıynsha jol beriledi.
5. Jańadan saılanǵan máslıhattyń birinshi sessııasyn depýtattardyń osy máslıhat úshin belgilengen sanynyń keminde tórtten úsh bóligi bolǵan kezde, máslıhat depýtattary tirkelgen kúnnen bastap otyz kúndik merzimnen keshiktirmeı tıisti aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy shaqyrady.
6. Máslıhattyń birinshi sessııasyn saılaý komıssııasynyń tóraǵasy ashady jáne ony máslıhat sessııasynyń tóraǵasy saılanǵanǵa deıin júrgizedi.
Saılaý komıssııasynyń tóraǵasy depýtattarǵa sessııa tóraǵasynyń kandıdatýrasyn engizýdi usynady, ol boıynsha ashyq daýys berý júrgiziledi. Depýtattardyń jalpy sanynyń kópshilik daýsyn jınaǵan kandıdat saılanǵan bolyp esepteledi.
7. Máslıhattyń kezekti sessııasy jylyna tórt retten jıi shaqyrylmaıdy jáne ony máslıhat sessııasynyń tóraǵasy júrgizedi.
8. Máslıhattyń kezekten tys sessııasyn osy máslıhatqa saılanǵan depýtattar sanynyń keminde úshten biriniń, sondaı-aq ákimniń usynysy boıynsha máslıhat sessııasynyń tóraǵasy shaqyrady jáne júrgizedi.
Kezekten tys sessııa ony ótkizý týraly sheshim qabyldanǵan kúnnen bastap bes kúndik merzimnen keshiktirilmeı shaqyrylady. Kezekten tys sessııada ony shaqyrýǵa negiz bolǵan máseleler ǵana qaralady.
9. Máslıhattyń hatshysy máslıhat sessııasyn shaqyrý ýaqyty men onyń ótkiziletin orny, sondaı-aq sessııanyń qaraýyna engiziletin máseleler týraly depýtattarǵa, halyqqa jáne ákimge sessııaǵa keminde on kún qalǵanda, al kezekten tys sessııa shaqyrylǵan jaǵdaıda, keminde úsh kún buryn habarlaıdy.
Máslıhat hatshysy sessııanyń qaraýyna engiziletin máseleler boıynsha qajetti materıaldardy depýtattarǵa jáne ákimge sessııaǵa keminde bes kún qalǵanda, al kezekten tys sessııa shaqyrylǵan jaǵdaıda, keminde úsh kún buryn tabys etedi.
10. Reglamentte belgilengen tártippen máslıhat sessııalaryn, máslıhattyń turaqty komıssııalarynyń jáne ózge de organdarynyń otyrystaryn ótkizý kezeńinde depýtat qyzmettik mindetterin oryndaýdan bosatylady, oǵan jergilikti bıýdjettiń qarajaty esebinen negizgi jumys orny boıynsha ortasha jalaqysy, biraq kórsetilgen qyzmette bir jylǵa deıingi jumys ótili bar tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birlik ákiminiń apparat basshysynyń jalaqysynan aspaıtyn mólsherde jáne jol júrý ýaqyty eskerilip, máslıhattyń sessııalary, turaqty komıssııalary men ózge de organdarynyń otyrystary ótetin merzimdegi issapar shyǵystary óteledi.
11. Sessııanyń kún tártibin máslıhat jumysynyń perspektıvaly josparynyń, máslıhat hatshysy, máslıhattyń turaqty komıssııalary men ózge de organdary, depýtattar toptary men depýtattar, tıisti aýmaqtyń ákimi usynǵan máselelerdiń negizinde sessııanyń tóraǵasy qalyptastyrady.
Sessııanyń kún tártibine usynystardy sessııanyń tóraǵasyna jergilikti qoǵamdastyqtyń jınalystary, qoǵamdyq uıymdar usynýy múmkin.
Sessııanyń kún tártibin talqylaý barysynda ol tolyqtyrylýy jáne ózgertilýi múmkin. Sessııanyń kún tártibin bekitý týraly máslıhat sheshim qabyldaıdy.
Kún tártibi boıynsha daýys berý árbir másele boıynsha jeke ótkiziledi. Eger máselege máslıhat depýtattarynyń kópshiligi daýys berse, ol kún tártibine engizildi dep esepteledi.
12. Sessııaǵa engiziletin máselelerdi sapaly daıyndaý úshin máslıhat hatshysy sessııany daıyndaý jónindegi is-sharalar josparyn ázirleýdi ýaqtyly uıymdastyrady, ony tıisti aýmaqtyń ákimimen kelisim boıynsha sessııa tóraǵasy bekitedi.
13. Máslıhattyń qaraýyna jatatyn máseleler boıynsha oblys, respýblıkalyq mańyzy bar qala jáne astana máslıhatynyń sessııalaryna qalalar men aýdandar máslıhattarynyń hatshylary, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń depýtattary, oblys, respýblıkalyq mańyzy bar qala jáne astana, tıisti aýmaqtyń qalalary men aýdandarynyń ákimderi, jumysy týraly aqparat sessııada qaralatyn uıymdardyń basshylary men ózge de laýazymdy adamdary shaqyrylady. Sessııalarǵa sessııa tóraǵasynyń shaqyrýymen buqaralyq aqparat quraldary, memlekettik organdar men qoǵamdyq uıymdar ókilderiniń qatysýyna jol beriledi.
Máslıhattyń qaraýyna jatatyn máseleler boıynsha aýdandyq (oblystyq mańyzy bar qala) máslıhattyń sessııasyna aýdannyń (oblystyq mańyzy bar qalanyń), aýdandyq mańyzy bar qala, aýyl, kent jáne aýyldyq okrýg ákimderi, jumysy sessııada qaralatyn uıymdardyń basshylary men ózge de laýazymdy adamdary shaqyrylady. Sessııalarǵa sessııa tóraǵasynyń shaqyrýymen buqaralyq aqparat quraldary, memlekettik organdar men qoǵamdyq uıymdar ókilderiniń qatysýyna jol beriledi.
14. Máslıhattyń otyrysyna shaqyrylǵan adamdar úshin májilis zalynda arnaıy oryndar bólinedi. Shaqyrylǵan adamdardyń máslıhat sessııasynyń jumysyna aralasýyna, máslıhat sessııasynyń sheshimderin qoldaıtynyn nemese qoldamaıtynyn bildirýine jol berilmeıdi.
Shaqyrylǵan adam tártipti óreskel buzǵan jaǵdaıda, sessııa tóraǵasynyń sheshimi nemese sessııaǵa qatysyp otyrǵan depýtattardyń kópshiliginiń talaby boıynsha májilis zalynan shyǵarylýy múmkin.
15. Máslıhattyń otyrystary máslıhat aıqyndaǵan ýaqytta ótkiziledi.
Sessııa tóraǵasy óz bastamasy boıynsha nemese depýtattardyń dáleldi usynystary boıynsha úzilister jarııalaı alady. Jalpy otyrystyń sońynda depýtattarǵa qysqa málimdemeler nemese habarlamalar jasaý úshin ýaqyt beriledi, olar boıynsha jaryssóz ashylmaıdy.
16. Máslıhat otyrystarynda baıandamalar, qosymsha baıandamalar, jaryssózde sóıleý úshin jáne otyrystardy ótkizý tártibi boıynsha, kandıdatýralardy talqylaý, daýys berý, anyqtamalar men suraqtar úshin sóz sóıleý reglamentin máslıhat aıqyndaıdy. Baıandamashylar men qosymsha baıandamashylarǵa suraqtarǵa jaýap berý úshin ýaqyt bólinedi. Eger sóz sóıleýshi bólingen ýaqyttan asyp ketse, sessııa tóraǵasy onyń sózin toqtatady nemese otyrysqa qatysyp otyrǵan depýtattardyń kópshiliginiń kelisimimen sóz sóıleý ýaqytyn uzartady.
Máslıhat depýtaty bir másele boıynsha eki retten artyq sóıleı almaıdy. Jaryssózderdegi depýtattyq saýaldar, túsindirme jáne suraqtarǵa jaýap berý úshin sóıleý sóz sóıleý dep eseptelmeıdi. Sóıleý quqyǵyn basqa depýtatqa berýge jol berilmeıdi.
Jaryssóz sessııaǵa qatysyp otyrǵan depýtattardyń kópshiliginiń ashyq daýys berýimen toqtatylady. Jaryssózdi toqtatý týraly másele qoıylǵan kezde, sessııa tóraǵasy sóz sóıleýge jazylǵan jáne sóılegen depýtattardyń sany týraly habarlaıdy, kimniń sóz alýdy talap etetindigin anyqtaıdy.
17. Otyrysty ótkizý tártibi boıynsha sóz depýtatqa sóz sóılep turǵan adamnyń sózi aıaqtalǵan soń kezekten tys beriledi. Sessııa tóraǵasy anyqtama, depýtattyq saýal, suraqqa jaýap jáne talqylanyp otyrǵan másele boıynsha túsindirme berý úshin kezekten tys sóz bere alady.
Baıandamashylarǵa suraqtar jazbasha nemese aýyzsha túrde beriledi. Jazbasha suraqtar sessııa tóraǵasyna beriledi jáne máslıhat otyrysynda jarııa etiledi.
2.2. Máslıhat aktilerin qabyldaý tártibi
18. Eger zańda ózgeshe belgilenbese, máslıhat óz quzyretiniń máseleleri boıynsha máslıhat depýtattarynyń jalpy sanynyń kópshilik daýysymen sheshimder qabyldaıdy.
19. Sheshimderdiń jobalary sessııa tóraǵasyna nemese máslıhat hatshysyna beriledi.
Sessııanyń tóraǵasy nemese máslıhattyń hatshysy qaraýǵa qabyldanǵan sheshimderdiń jobalaryn barlyq qajetti materıaldarymen birge turaqty komıssııalarǵa qaraý jáne usynystar daıyndaý úshin joldaıdy. Bir mezgilde turaqty komıssııalardyń birine máslıhat aktisiniń jobasy boıynsha qorytyndy, sessııaǵa qosymsha baıandama daıyndaý, qosymsha aqparat jınaý jáne taldaý júrgizý júktelýi múmkin.
Sheshimderdiń jobalarymen jumys isteý jáne basqa da máselelerdi daıyndaý úshin turaqty komıssııalar jumys toptaryn qura alady. Qajet bolǵan jaǵdaıda jumys tobynyń quramyna basqa turaqty komıssııalardyń depýtattary tartylýy múmkin. Jumys tobynyń jumysyna kez kelgen depýtat qatysa alady.
Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda, tıisti atqarýshy organnyń usynymy boıynsha máslıhat onymen birlesken sheshim qabyldaıdy.
20. Máslıhattyń jalpyǵa mindetti mańyzy bar, azamattardyń quqyǵyna, erkindigi men mindetterine qatysty sheshimderi Ádilet mınıstrliginiń aýmaqtyq organdarynda memlekettik tirkelýge jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen jarııalanýǵa tıis.
21. Sheshimderdiń balamaly jobalaryn máslıhat jáne onyń organdary negizgi jobamen birge qaraıdy. Sessııaǵa másele daıyndaýǵa qatysýshy turaqty komıssııalar arasynda kelispeýshilikter bolǵan jaǵdaıda, komıssııalardyń tóraǵalary jáne sessııa tóraǵasy olardy joıý boıynsha sharalar qabyldaıdy, qalǵan kelispeýshilikter máslıhattyń nazaryna jetkiziledi.
22. Sessııada máseleni qaraǵan kezde baıandama, qajet bolǵan jaǵdaıda, turaqty komıssııalardyń, jumys toptary men ýaqytsha komıssııalardyń qosymsha baıandamalary tyńdalady.
Komıssııanyń baıandamasynda jobaǵa engizilgen jáne qaıtarylǵan usynystar kórsetiledi, túzetýlerdi qabyldaýdyń nemese qaıtarýdyń sebepteri dáleldenedi.
Qosymsha baıandamanyń erejelerimen nemese sheshimniń jobasy boıynsha qorytyndylarmen kelispeıtin turaqty komıssııalar, komıssııalardyń jáne jumys toptarynyń jekelegen músheleri óz pikirlerin qaralatyn másele boıynsha jalpy jaryssóz bastalǵanǵa deıin baıandaı alady.
23. Sheshimniń jobasyn talqylaý tarmaqtar boıynsha júrgiziledi. Jobalarǵa túzetýler usynylyp otyrǵan ózgerister nemese tolyqtyrýlar naqty tujyrymdalyp, olardyń sheshim jobasynyń mátinindegi orny kórsetilip, jazbasha túrde beriledi. Osy talaptardy qanaǵattandyrmaıtyn túzetýler qaraýǵa qabyldanbaıdy.
24. Máslıhat sessııasy kún tártibiniń árbir máselesi boıynsha sheshim qabyldaıdy. Bir másele boıynsha sheshimderdiń birneshe nusqasy engizilgen jaǵdaıda, olardyń árqaısysy sessııaǵa qatysyp otyrǵan depýtattarǵa beriledi.
Máslıhattyń ýaqytsha komıssııasy bolyp tabylatyn redaksııalyq komıssııa sheshimderdiń usynylǵan nusqalaryn qabyldaý nemese keri qaıtarý týraly óziniń pikirin jetkizedi jáne dáleldeıdi.
Sheshimderdiń engizilgen barlyq jobalary daýysqa salynady. Jobalardyń biri negizge alynǵannan keıin depýtattar oǵan túzetýler qabyldaý rásimine kirisedi.
25. Máslıhat sheshiminiń jobasyna túzetýler bolǵan jaǵdaıda, daýys berý mynadaı retpen júzege asyralady:
1) máslıhat sheshiminiń usynylǵan (pysyqtalǵan) jobasy negizge alynady, ol keri qaıtarylǵan jaǵdaıda, túzetýler boıynsha odan ári daýys berý toqtatylady;
2) negizge alynǵan jobaǵa kirmegen barlyq túzetýler kezek boıynsha daýysqa salynady;
3) sessııa sheshimi qabyldanǵan túzetýlerdi eskere otyryp, tutastaı daýysqa salynady. Sheshimderdiń qabyldanbaǵan jobalary jáne olarǵa túzetýler boıynsha aǵymdaǵy sessııada qaıta daýys berýge jol berilmeıdi.
26. Túzetýler jeke-jeke daýysqa salynady, olarǵa daýys berýdiń retin tóraǵalyq etýshi aıqyndaıdy. О́zara qarama-qaıshy keletin túzetýler boıynsha daýys berý aldynda sońǵysyn tóraǵalyq etýshi oqıdy. Túzetý avtorlarynyń olardyń máni boıynsha túsinik berip nemese olardy talqylaýdan alyp tastaý týraly usynyspen sóz sóıleýine jol beriledi.
Máslıhat sheshimderine ózgerister olardy qabyldaý úshin belgilengen tártippen engiziledi.
Sessııalardyń hattamalary sessııadan keıin bir aıdan keshiktirilmeı basylyp, zańnamada belgilengen tártippen saqtalady.
27. Josparlardyń, aýmaqtardy áleýmettik-ekonomıkalyq damytý baǵdarlamalarynyń, olardyń oryndalýy týraly esepterdiń, aýmaqty basqarý shemalarynyń jobalary jáne máslıhat sessııasynyń qaraýyna shyǵarylatyn basqa da máseleler, sondaı-aq olar boıynsha sheshimderdiń tıistiligine qaraı kelisý buryshtamalary qoıylǵan, barlyq qajetti materıaldary qosa berilgen qazaq jáne orys tilderindegi jobalary máslıhatqa kezekti sessııaǵa deıin úsh apta buryn máslıhattyń turaqty komıssııalarynyń qaraýyna engiziledi.
28. Tıisti aýmaq bıýdjetiniń jobasy máslıhattyń turaqty komıssııalarynda qaralady. Máslıhattyń hatshysy bıýdjettiń jobasyn qaraý jónindegi depýtattyq ýaqytsha jumys tobyn qurady, onyń quramyna máslıhat apparatynyń qyzmetkerleri, jergilikti atqarýshy organdardyń ókilderi qosylýy múmkin.
Turaqty komıssııalar ýaqytsha jumys tobynyń pikirin eskere otyryp, tıisti negizdemelermen jáne eseptermen tıisti aýmaq bıýdjetiniń jobasy boıynsha usynystar ázirleıdi jáne olardy usynystardy jınaý men tıisti aýmaq bıýdjetiniń jobasy boıynsha qorytyndy ázirleýdi júzege asyratyn beıindi turaqty komıssııaǵa jiberedi.
Bıýdjettik josparlaý jónindegi jergilikti ýákiletti organ sessııa bastalýynan keminde eki apta buryn sessııa tóraǵasyna, máslıhattyń hatshysyna barlyq qajetti materıaldarmen birge bıýdjet týraly sheshim jobasynyń túpkilikti nusqasyn usynady.
Oblystyq bıýdjet, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń bıýdjeti Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Respýblıkalyq bıýdjet týraly zańǵa qol qoıǵannan keıin eki apta merzimnen keshiktirmeı tıisti máslıhattyń sessııasynda bekitiledi. Aýdannyń (oblystyq mańyzy bar qalanyń) bıýdjetin oblystyq bıýdjetti bekitý týraly oblystyq máslıhattyń sheshimine qol qoıylǵannan keıin eki apta merzimnen keshiktirmeı tıisti máslıhat bekitedi.
29. Máslıhattyń kezekti sessııasyna tıisti jylǵa arnalǵan jergilikti bıýdjetti naqtylaýǵa qatysty jospardan tys máseleler engizilgen jaǵdaıda, materıaldardy usyný bıýdjettik zańnamada kózdelgen merzimderde júzege asyrylady.
30. Tıisti aýmaqtyń bıýdjeti naqtylanǵan kezde, máslıhattyń kezekten tys sessııasynda ony shaqyrý týraly sheshim qabyldanǵan kúnnen bastap eki kún ishinde turaqty (ýaqytsha) komıssııalarda bıýdjet jobasyn qaraý boıynsha jumystar júrgiziledi.
3. Esepterdi tyńdaý tártibi
31. Máslıhat tıisti aýmaq ákiminiń esepterin tyńdaý jolymen tıisti jergilikti bıýdjettiń, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalarynyń oryndalýyn baqylaýdy júzege asyrady.
32. Máslıhat «Ákimderdiń máslıhattar aldynda esep berýin ótkizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2006 jylǵy 18 qańtardaǵy № 19 Jarlyǵyna sáıkes sessııada tıisti aýmaq ákiminiń esebin tyńdaıdy.
Ákimniń (onyń mindetin atqarýshy adamnyń) ózine júktelgen fýnksııalar men mindetterdi oryndaýy týraly esebi jáne ol boıynsha sheshimniń jobasy tıisti sessııadan úsh apta buryn máslıhattyń turaqty komıssııalarynyń qaraýyna engiziledi.
Ákim usynǵan aýmaqtardy damytý josparlarynyń, ekonomıkalyq jáne áleýmettik baǵdarlamalarynyń oryndalýy, jergilikti bıýdjettiń atqarylýy týraly esepterdi máslıhattyń eki ret bekitpeýi Zańnyń 24-babyna sáıkes ákimge senimsizdik bildirý týraly máslıhattyń másele qaraýy úshin negiz bolyp tabylady.
33. Máslıhat sessııa tóraǵasynyń jáne máslıhat hatshysynyń, turaqty komıssııalar tóraǵalarynyń jáne máslıhattyń ózge organdarynyń esebin tyńdaıdy.
Máslıhat hatshysy jylyna keminde bir ret máslıhattyń kezekti sessııalarynda máslıhattyń qyzmetin uıymdastyrý boıynsha atqarylǵan jumys, depýtattardyń saýaldary men depýtattyq ótinishterdiń qaralý barysy, saılaýshylardyń ótinishteri jáne olar boıynsha qabyldanǵan sharalar, máslıhattyń jergilikti ózin ózi basqarýdyń ózge de organdarymen ózara is-qımyl jasaýy, máslıhat apparatynyń qyzmeti týraly esep beredi.
Máslıhat sessııasynyń, máslıhattyń turaqty komıssııalarynyń jáne ózge de organdarynyń tóraǵalary jylyna keminde bir ret máslıhattyń kezekti sessııalarynda júktelgen fýnksııalar men ókilettikterdiń oryndalýy týraly esep beredi.
34. Oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń tekserý komıssııalarynyń bıýdjettiń atqarylýy týraly esebin máslıhat jyl saıyn qaraıdy.
35. Máslıhat jylyna keminde bir ret halyq aldynda máslıhattyń atqarǵan jumysy, onyń turaqty komıssııalarynyń qyzmeti týraly esep beredi.
Aýdandyq mańyzy bar qala, aýyl, kent, aýyldyq okrýg turǵyndaryn máslıhattyń esebimen jergilikti qoǵamdastyqtyń jıyndarynda máslıhattyń hatshysy, turaqty komıssııalardyń tóraǵalary basqaratyn depýtattar toby tanystyrady.
4. Depýtattardyń saýaldaryn qaraý tártibi
36. Máslıhat depýtaty máslıhat quzyretine jatqyzylǵan máseleler boıynsha resmı jazbasha saýalmen ákimge, tıisti aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy men múshesine, prokýrorǵa jáne ortalyq memlekettik organdardyń aýmaqtyq bólimsheleriniń, jergilikti bıýdjetten qarjylandyrylatyn atqarýshy organdardyń laýazymdy adamdaryna júginedi.
37. Sessııa bastalǵanǵa deıin engiziletin saýaldar sessııanyń tóraǵasyna, máslıhat hatshysyna beriledi jáne olardy sessııanyń kún tártibine engizý týraly másele sheshilgen jaǵdaıda onyń otyrysynda qaralady. Saýal baǵyttalǵan organǵa nemese laýazymdy adamǵa máslıhattyń hatshysy onyń kóshirmesin joldaıdy. Sessııany ótkizý barysynda engiziletin saýaldar tóraǵalyq etýshige otyrysta beriledi.
38. Sessııada qaralýǵa tıis basqa máselelerge baılanysy joq saýal kún tártibine jeke másele retinde engiziledi ne sessııa jumysynyń sońynda bul úshin arnaıy bólingen ýaqytta qaralady. Máslıhat sessııanyń kún tártibin saýaldarmen jáne suraqtarmen jumys isteýge ýaqyt rezervi kózdeletindeı etip aıqyndaıdy. Sessııada sheshilýge tıis basqa máselelermen baılanysty saýaldar kún tártibine engizilmeıdi jáne tóraǵalyq etýshi olardy sessııada tıisti másele boıynsha jaryssózder bastalǵanǵa deıin jarııa etedi.
39. Máslıhat saýaldy qaraýdy basqa sessııaǵa aýystyra alady. Saýaldardy engizgen depýtattar sessııanyń kún tártibi bekitilgenge deıin olardy keri qaıtaryp ala alady. Kún tártibi bekitilgennen keıin saýaldy qaraýdan alyp tastaý máslıhattyń sheshimi boıynsha júzege asyrylady. Jazbasha túrde berilgen saýaldar sessııanyń hattamasyna tirkeledi.
40. Depýtattyq saýalǵa jaýap bir aıdan keshiktirilmeıtin merzimde jazbasha nysanda berilýi tıis.
Depýtat saýalǵa berilgen jaýap boıynsha óz pikirin bildirýge quqyly. Prokýrorǵa joldanǵan saýaldar qylmystyq qýdalaýdy júzege asyrýmen baılanysty bolmaýy tıis.
5. Máslıhattyń laýazymdy adamdary, turaqty komıssııalary jáne ózge de organdary, máslıhattyń depýtattyq birlestikteri
5.1. Máslıhat sessııasynyń tóraǵasy
41. Máslıhattyń kezekti sessııasynyń tóraǵasy máslıhattyń aldyńǵy sessııasynda onyń depýtattarynyń arasynan ashyq daýyspen saılanady.
Kandıdatýralardy engizgennen keıin máslıhat depýtattary ashyq daýys berýdi júrgizedi.
Eger kandıdatqa depýtattardyń jalpy sanynyń kópshiligi daýys berse, ol saılandy dep esepteledi.
Máslıhat depýtaty kúntizbelik bir jyl ishinde máslıhat sessııasynyń tóraǵasy bolyp eki retten artyq saılana almaıdy.
Sessııanyń tóraǵasy bolmaǵan jaǵdaıda onyń ókilettigin máslıhat hatshysy júzege asyrady.
42. Máslıhat sessııasynyń tóraǵasy:
1) máslıhat sessııasyn shaqyrý týraly sheshim qabyldaıdy;
2) máslıhat sessııasyn daıyndaýǵa basshylyq jasaýdy júzege asyrady, sessııanyń kún tártibin qalyptastyrady;
3) máslıhat sessııasynyń otyrystaryn júrgizedi, máslıhat reglamentiniń saqtalýyn qamtamasyz etedi;
4) máslıhattyń sessııasynda qabyldanǵan nemese bekitilgen máslıhat sheshimderine, hattamalarǵa, ózge de qujattarǵa qol qoıady.
Máslıhat sessııasynyń tóraǵasy óz fýnksııalaryn basqa jumystan bosatylmaǵan negizde júzege asyrady.
43. Eger máslıhat sessııasynda daýys berý kezinde depýtattardyń daýysy teń bólingen jaǵdaıda, máslıhat sessııasynyń tóraǵasy sheshýshi daýys quqyǵyn paıdalanady.
5.2. Máslıhat hatshysy
44. Birinshi sessııada máslıhat depýtattar arasynan máslıhattyń hatshysyn saılaıdy, ol turaqty negizde jumys isteıtin jáne máslıhatqa esep beretin laýazymdy adam bolyp tabylady. Máslıhat hatshysy máslıhat ókilettiginiń merzimine saılanady.
Máslıhat hatshysy ókilettikterin Zańǵa jáne osy reglamentke sáıkes júzege asyrady.
45. Máslıhat hatshysynyń laýazymyna kandıdatýralardy máslıhattyń depýtattary máslıhattyń sessııasynda usynady. Usynylatyn kandıdatýralardyń sanyna shek qoıylmaıdy. Kandıdattar ózderiniń aldaǵy qyzmetiniń úlgi baǵdarlamalarymen tanystyrady. Eger ashyq nemese jasyryn daýys berý nátıjesinde máslıhat depýtattarynyń jalpy sanynyń kópshilik daýsyn alsa, kandıdat máslıhattyń hatshysy laýazymyna saılandy dep esepteledi.
Eger máslıhat hatshysynyń laýazymyna ekiden kóp kandıdat usynylǵan bolsa jáne olardyń birde-biri saılaný úshin talap etiletin daýys sanyn ala almasa, neǵurlym kóp daýys alǵan eki kandıdatýra boıynsha qaıtadan daýys berý júrgiziledi.
Eger qaıtadan daýys berý kezinde osy kandıdattardyń birde-biri depýtattardyń jalpy sanynyń jartysynan astam daýsyn ala almasa, qaıtadan saılaý ótkiziledi.
46. Máslıhat hatshysynyń máslıhattyń turaqty komıssııalarynyń quramyna kirýge quqyǵy joq. Máslıhat hatshysynyń ókilettikteri merziminen buryn toqtatylǵan jaǵdaıda, jańa hatshyny saılaý Zańda jáne osy reglamentte belgilengen tártippen ótkiziledi.
5.3. Máslıhattyń turaqty jáne ýaqytsha komıssııalary
47. Máslıhat óz ókilettiginiń merzimine birinshi sessııada depýtattar qatarynan máslıhattyń qaraýyna jatatyn máselelerdi aldyn ala qaraý jáne daıyndaý, onyń sheshimderin júzege asyrýǵa yqpal etý, óz quzyreti sheginde baqylaý fýnksııalaryn júzege asyrý úshin turaqty komıssııalar qurady. Turaqty komıssııalardyń tóraǵalary men múshelerin depýtattar arasynan ashyq daýys berý arqyly máslıhat saılaıdy.
Árbir turaqty komıssııanyń tizbesi, sany jáne quramy jeke-jeke daýysqa salynady. Olardyń sandyq jáne derbes quramy sessııa tóraǵasynyń, máslıhat hatshysynyń usynysy boıynsha aıqyndalady.
Turaqty komıssııalardyń sany jetiden aspaýǵa tıis.
Máslıhattardyń turaqty komıssııalary tóraǵalarynyń kandıdatýralary turaqty komıssııalardyń otyrystaryna shyǵarylady. Kandıdatýralardyń sanyna shek qoıylmaıdy. Máslıhat otyrysynda tóraǵalardyń kandıdatýralaryn talqylaý ár komıssııa boıynsha jeke-jeke ótkiziledi.
Turaqty komıssııalar jumys toptaryn qura alady.
48. Turaqty komıssııalardyń qyzmetin uıymdastyrý, fýnksııalary men ókilettikteri Zańmen aıqyndalady.
49. Máslıhattyń qaraýyna jatqyzylǵan jekelegen máselelerdi sessııalarda qaraýǵa daıyndaý maqsatynda máslıhat ne máslıhattyń hatshysy ýaqytsha komıssııalar qurýǵa quqyly. Ýaqytsha komıssııalardyń quramyn, mindetterin, ókilettik merzimderi men quqyqtaryn ony qurǵan kezde máslıhat ne máslıhattyń hatshysy aıqyndaıdy.
50. Turaqty komıssııalar óz bastamasy nemese máslıhat sheshimi boıynsha kópshilik tyńdaýlar ótkize alady.
Kópshilik tyńdaýlar depýtattardyń, atqarýshy organdar, jergilikti ózin ózi basqarý organdary, uıymdar, buqaralyq aqparat quraldary ókilderiniń, azamattardyń qatysýymen osy komıssııalardyń keńeıtilgen otyrystary nysanynda turaqty komıssııalardyń qaraýyna jatqyzylǵan óte mańyzdy jáne qoǵamdyq mańyzy bar máselelerdi talqylaý maqsatynda ótkiziledi.
Kópshilik tyńdaýlar ótkizý úshin depýtattar qatarynan jumys toby qurylady. Tyńdaýlardy daıyndaý úshin ózge memlekettik organdar men uıymdardyń mamandary jumyldyrylýy múmkin.
Turaqty komıssııa alda bolatyn kópshilik tyńdaýlardyń taqyrybyn buqaralyq aqparat quraldary arqyly halyqtyń nazaryna jetkizedi.
Kópshilik tyńdaýlarǵa turaqty komıssııa múddeli memlekettik organdardyń, jurtshylyqtyń, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderin shaqyrady. Kópshilik tyńdaýlarda máslıhattyń basqa turaqty komıssııalarynyń depýtattary qatysa alady.
51. Qaralatyn máseleler «Memlekettik qupııalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes memlekettik nemese qyzmettik qupııaǵa jatqyzylǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, turaqty komıssııalardyń otyrystary, ádette, ashyq bolady.
Turaqty komıssııalardyń otyrystary qajettiligine qaraı shaqyrylady jáne eger otyrysqa olardyń quramyna kiretin depýtattardyń jalpy sanynyń jartysynan astamy qatyssa, zańdy bolyp esepteledi.
Turaqty komıssııanyń qaýlysy komıssııa músheleriniń jalpy sanynyń kópshilik daýysymen qabyldanady.
Eger komıssııanyń otyrysynda daýys berý kezinde depýtattardyń daýysy teń bólingen jaǵdaıda, turaqty komıssııanyń tóraǵasy sheshýshi daýys quqyǵyn paıdalanady.
Turaqty komıssııanyń qaýlysy men otyrystyń hattamasyna onyń tóraǵasy qol qoıady, al birneshe turaqty komıssııanyń birlesken otyrysy ótkizilgen jaǵdaıda, tıisti komıssııalardyń tóraǵalary qol qoıady.
5.4. Máslıhattyń redaksııalyq jáne esep komıssııalary
52. Máslıhat ashyq daýys berý arqyly depýtattar qatarynan quramy taq sandy quraıtyn esep jáne redaksııalyq komıssııalaryn saılaıdy. Esep jáne redaksııalyq komıssııalarynyń quramyna máslıhat apparatynyń jáne basqa memlekettik uıymdardyń qyzmetkerleri engizilýi múmkin.
53. Redaksııalyq komıssııanyń quramy qaralatyn máseleniń ereksheligi, komıssııa músheleriniń mamandyqtary, biliktilikteri men jumys tájirıbeleri eskerile otyryp qalyptastyrylady.
Redaksııalyq komıssııa kezekti sessııaǵa da saılanýy múmkin.
54. Ashyq daýys berý ótkizilgende esep komıssııasy daýys berý jáne onyń qorytyndysyn shyǵarý prosesin uıymdastyrady.
Esep komıssııasy óz quramynan tóraǵa men komıssııa hatshysyn saılaıdy, onyń sheshimderi ashyq daýys berý arqyly kópshilik daýyspen qabyldanady.
Ashyq daýys berý bastalmas buryn sessııa tóraǵasy daýysqa túsken usynystardyń sanyn kórsetedi, olardyń mazmunyn oqıdy.
Jasyryn daýys berýdiń ýaqyty men ornyn, ony ótkizýdiń tártibin esep komıssııasy máslıhat reglamentiniń negizinde belgileıdi jáne esep komıssııasynyń tóraǵasy habarlaıdy. Bıýlletender berý tikeleı daýys berý aldynda júrgiziledi, olar esep komıssııasy belgilegen nysanda onyń baqylaýymen, otyrysqa qatysyp otyrǵan depýtattardyń sanyna teń mólsherde jasalady jáne esep komıssııasynyń tóraǵasy qol qoıady. Belgilengen nysanǵa sáıkes kelmeıtin bıýlletender sanaqta esepke alynbaıdy.
5.5. Máslıhattardaǵy depýtattyq birlestikter
55. Máslıhat depýtattary saıası partııalardyń fraksııalary jáne ózge de qoǵamdyq birlestikter, depýtattyq toptar túrinde depýtattyq birlestikter qura alady. Máslıhat hatshysy depýtattyq birlestikterge kirmeıdi. Depýtattyń tek bir ǵana depýtattyq fraksııada bolýǵa quqyǵy bar.
56. Depýtattyq fraksııalar men toptardy tirkeý máslıhat sessııasynda júzege asyrylady, kelip tirkelý tártibimen júrgiziledi jáne tek aqparattyq sıpatta bolady.
57. Depýtattyq birlestikterdiń músheleri:
1) máslıhattyń kún tártibi, talqylanatyn máselelerdi qaraý tártibi jáne olardyń máni boıynsha eskertýler men usynystar engizýi;
2) máslıhat saılaıtyn nemese taǵaıyndaıtyn laýazymdy adamdardyń kandıdatýralary boıynsha pikirlerin aıtýy;
3) máslıhat sheshimderiniń jobalaryna túzetýler usynýy;
4) depýtattyq birlestiktiń qyzmeti úshin qajetti materıaldar men qujattardy suratýy múmkin.
58. Saıası partııanyń fraksııasy óz qyzmetinde saıası partııanyń basshy organdarymen ózara is-qımyl jasaıdy, sondaı-aq saıası partııanyń qoǵamdyq qabyldaý bólmesiniń jumysyna qatysady. Fraksııa máslıhattyń keminde bes depýtatyn biriktirýge tıis. Depýtattyq toptyń quramynda máslıhattyń keminde bes depýtaty bolýǵa tıis.
6. Depýtattyq etıka
59. Máslıhat depýtattary:
1) bir-birine jáne máslıhat sessııalarynyń, máslıhat komıssııalary men onyń jumys organdarynyń jumysyna qatysatyn barlyq basqa da tulǵalarǵa qurmetpen qaraýǵa tıis;
2) ózderi sóz sóılegende dálelsiz aıyptaýlardy, máslıhat depýtattarynyń jáne basqa tulǵalardyń ar-namysy men abyroıyna nuqsan keltiretin dóreki, jábirleıtin sózderdi qoldanbaýǵa tıis;
3) zańsyz jáne zorlyq-zombylyq áreketterge shaqyrmaýǵa tıis;
4) máslıhattyń, máslıhattyń turaqty komıssııalarynyń jáne ózge de organdarynyń qalypty jumys isteýine kedergi keltirmeýge tıis;
5) sóıleýshilerdiń sózin bólmeýge tıis.
60. Kópshilik is-sharalardy ótkizgen kezde buqaralyq aqparat quraldarynda sóz sóılegende, memlekettik organdardyń, laýazymdy adamdar men azamattardyń qyzmetine pikir bildirgende depýtat dáleldengen, tekserilgen faktilerdi ǵana paıdalanýy tıis.
61. Depýtat memlekettik organdarmen jáne uıymdarmen, buqaralyq aqparat quraldarymen ózara qatynastarda óziniń depýtattyq mártebesiniń artyqshylyǵyn jeke múddesi úshin paıdalanbaýǵa tıis.
62. Máslıhat depýtaty ózine depýtattyq ókilettigin júzege asyrý barysynda belgili bolǵan málimetterdi, eger bul málimetter sessııalardyń, máslıhattyń turaqty komıssııalary men onyń ózge de organdarynyń jabyq otyrystarynda qaralǵan máselelerge qatysty bolsa, jarııa ete almaıdy.
63. Máslıhat atynan ókildik etýge arnaıy ókilettigi joq máslıhat depýtaty memlekettik organdarmen jáne uıymdarmen tek qana óz atynan baılanysqa túse alady.
64. Máslıhat depýtatyna óz mindetterin oryndamaǵany jáne (nemese) tıisinshe oryndamaǵany, sondaı-aq máslıhat reglamentinde belgilengen depýtattyq etıka qaǵıdalaryn buzǵany úshin Zańnyń 21-babyna sáıkes jazalaý sharalary qoldanylýy múmkin.
7. Máslıhat apparatynyń jumysyn uıymdastyrý
65. Máslıhat pen onyń organdarynyń qyzmetin aqparattyq-taldamalyq, uıymdyq-quqyqtyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý, depýtattarǵa ózderiniń ókilettikterin júzege asyrýǵa kómek kórsetý úshin máslıhat apparaty qurylady.
Máslıhat apparaty jergilikti bıýdjet esebinen qamtylatyn memlekettik mekeme bolyp tabylady.
Máslıhat apparaty týraly erejeni máslıhat bekitedi.
66. Máslıhat Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen shtat sany men bólingen qarajat lımıti sheginde máslıhat apparatynyń qurylymyn bekitedi, ony qamtýǵa jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etýge arnalǵan shyǵystardy aıqyndaıdy.
67. Máslıhat apparatynyń memlekettik qyzmetshileriniń qyzmeti Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady.
Máslıhattyń ókilettik merzimi aıaqtalǵanda, máslıhat ókilettigi merziminen buryn toqtatylǵan jáne onyń depýtattarynyń jańa quramy saılanǵan jaǵdaılarda, máslıhat apparatynyń memlekettik qyzmetshileriniń qyzmeti toqtatylmaıdy.