Toqyma fabrıkasy toqyraǵaly tur

Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasymen ashylǵan toqyma fabrıkasyna sheteldik qural-jabdyqtar ornatylyp, jańa kásipke bet burǵan jergilikti toqymashylarǵa Fransııa, Italııa, Belgııa men Mońǵolııa sekildi elderdiń jetekshi mamandary keńes berdi. Jergilikti mamandar shetelde biliktiligin jetildirip, fabrıka jumysy jolǵa qoıylǵan edi. Sol kezde joba quryltaıshylary fabrıkada bastapqyda 100 tonna túıe, 350 tonna qoı júnin óńdeýdi josparlady. Máselen, alǵashqy kezde mal júnin jýyp-tazalaý, boıaý iske asyryldy. Odan soń tazalanǵan júndi tarap, túbiti alyndy.

Jobaǵa sáıkes fabrıkaǵa 150 adam jumysqa tartylýy tıis bolatyn. Sóıtip, jylyna 400 myń metr jumsaq jamylǵy shyǵarý bastaldy. Keıingi jos­parda tutynýshyǵa trıkotaj kostıým, shulyq sekildi kúndelikti tutynatyn buıymdardy usyný bar edi. Alaıda fab­rıka ujymy bes jylda 210 tonna jún óńdeý­men ǵana shekteldi.

Toqyma fabrıkasynan shy­ǵa­rylǵan jyly jamylǵy men kór­pe-tósemderge kásip­kerler de, kompanııalardan da tapsyrys bolǵany jasyryn emes. Tipti TMD men Eýropa elderinen tú­sipti. Al Atyraýda «Baızar» saý­da ortalyǵy ar­qyly satyldy. Endi sonyń bári «báldý-báldý, bári ótirik» de­genniń kerine ushyrap otyr. О́ıtkeni dál qazir táýir jobaǵa sanalǵan toqyma fabrıkasy toqyraǵaly, basqasha aıtqanda, bankrot bolýdyń az-aq aldynda tur. Nege?

Munyń bir sebebi bar. Bul – fabrıkanyń jobada qaras­tyrylǵan óndiristik qýa­ty­nyń 30 paıyzyn ǵana paıdalanýy. Máselen, tigin sehy­nyń meńgerýshisi Saltanat Muham­­betovanyń aıtýynsha, memleketten burynǵydaı aýqym­dy tapsyrys berilmeıdi. Osydan keıin qarjylyq qıyn­­dyq týyndapty. Tipti fa­b­rı­­kada ju­mys isteıtinder ja­laqysyn ýa­qytynda almaı otyr. Al jala­qy bolmaǵan soń zeınetaqy, mindetti əleý­mettik medısınalyq saqtan­dyrý qoryna aýdarylatyn jar­nalar men salyqtyq tú­simder keshiktiriletini daýsyz. Mine, osyn­daı sebepter keı­bir maman­dardyń jumystan shyǵyp ketýine túrtki bolǵan.

Endi toqyma fabrıkasy ke­zigip otyrǵan qıyndyq qalaı sheshimin tabady? «Atyraý» ÁKK» AQ aktıvterdi, enshiles jəne təýeldi mekemelerdi bas­qarý departamentiniń dırektory Marat Qapparovtyń pikirinshe, qıyndyqtyń bári shıkizattyń tapshylyǵynan týyndaǵan. О́ıt­keni bul fabrıkanyń jumy­sy­nyń negizgi ózegi – shıkizat. Alaı­da fabrıkaǵa jún tapsyrý­shy­lar azaıdy. Osy kez­ge deıin munda jumys istegen shet­el­dik mamandar eline ketip, pan­demııanyń kesirinen qaıta oral­mapty. Atyraýdaǵy toqyma fabrıkasynyń búgingi ahýaly osyndaı. Al kommýnaldyq mekemelerge 7 mln teńgeden astam qaryzy bar. Otandyq ón­diristiń qashan ońalary bel­gisiz. Sharýasy shatqaıaqtap turǵan fabrıkanyń eńsesin tikteýge qoldaý kórseter ınvestor tabyla ma?

Aıtqandaı, otandyq bıznes ókilderiniń birazy jahan ekonomıkasyn jan alqymnan alǵan pandemııanyń zardabyn kórip otyr. Buǵan «Atameken» UKP óńirlik fılıalynyń sha­ǵyn jáne orta kásipkerlik sala­syndaǵy kásipkerler arasynda júrgizgen saýaldama ná­tıjesi dálel bo­la alady. Saýal­damaǵa 645 kásip­kerlik sýbektisi qatysyp, qo­ǵam­dyq tamaqtandyrý, bilim berý, saý­da, týrızm, qyzmet kór­setý, oıyn-saýyq nysandary syndy qyzmet túrleri zertteldi.

– Saýaldama qorytyn­dy­syna toqtalsaq, oǵan qaty­sýshylardyń 61 paıyzynda qarjylyq jaǵ­­daıy nasharlap, áli de ret­tel­megeni anyqtaldy. Respon­dent­terdiń 34 paıyzy qarjylyq jaǵdaıy múshkil ekenin kórsetti. Al 5 paıy­zyna pandemııa áser etpegen. Tótenshe jaǵdaı keze­ńinde sa­ýaldamaǵa qatysqan ká­sip­oryndar aqysyz demalysqa

2 239 jumyskerdi jiberse, 1209 adam qysqaryp qalǵan, – deıdi óńirlik fılıal dırektory Ab­dolla Idresov.

Onyń aıtýynsha, eldegi tó­tenshe jaǵdaı jarııalanǵannan beri óńirlik fılıalǵa kásip­ker­lik sýbektilerinen 600-den astam ótinish túsipti. Ne­gi­zinen kásip­kerler sa­lyq­tyq jeńildikter men qar­jy­­­lyq qoldaý sharalaryn kór­­setýge, fors-majorlyq jaǵ­­daı­lardy tanýǵa, jaldaý jáne kommýnaldyq tólemderdi keıinge shegerý, karantındik ke­zeń ishinde júrip-turýdy shek­­temeýge ótinish bildiredi.

Atyraý oblysy