• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 13 Qańtar, 2021

Happy birthday to you, London!

340 ret
kórsetildi

Birde «San-Fransısko daýysy» gazetinde on jeti jastaǵy beıtanys avtordyń «Japon jaǵalaýyndaǵy Taıfýn» atty ocherki basylady. Oqyrman qaýymdy eleń etkizgen bul týyndy áıgili Djek Londonnyń debıýti bolatyn. Kúni keshe – 12 qańtarda talantty jazýshynyń týǵanyna 145 jyl toldy.

Qyryq jasynda baýyr aýrýynan ómirden ótken ol az ǵumyr keshse de álemdik ádebıetke kóp mura qaldyrdy. London qalamynan kórkemdik deńgeıi bıik roman, poves­ter men áńgime, ocherk­ter týdy. Ol ómirde bárin kór­­di: qań­ǵy­bastyq, teńiz qaraq­­shylyǵy, kontrabanda, al­tyn izdeý, sátti qoǵamdyq qyz­met jáne sosıalıstik murat­tary úshin kúres.

Alaıda London tarıhta birtýar romanıst hám she­ber áńgimeshi qalpymen ǵana qaldy. Onyń dúnıeden ozǵa­nyna ǵasyrdan asty: shetelde áli kúnge deıin oqylady. Qazaq oqyrmandaryna da tańsyq emes. Degenmen shyǵarmalary qazaq tiline tolyq aýdarylǵan joq.

Al Júsipbek Aımaýytov avtordyń «Telegeı teńiz, at­ta­nys» shyǵarmasyn 1926 jy­ly «Jańa mektep» jýrna­ly­na (4,5 sandary) alǵash­qy­lardyń biri bolyp aýda­ryp, jarııalaǵan. Bala kúni­nen te­ńizde ósken jazý­shynyń qa­lamynan týǵan týyn­dy­lardyń barlyǵy der­lik teńiz aınalasyndaǵy tur­mys-tir­shilikke toly.

London shyǵarmashylyǵy­nyń bıigi – «Martın Iden» (1909, qazaq tilinde – 1968) roman-bıografııasynda av­tor­dyń ózindik tulǵasy, qo­ǵam men qorshaǵan ortany tanýy, sóz óneri jónindegi oılary jazylady. Keıinnen London shy­ǵar­malaryn Muh­tar Áýezov, M.Dáýlet­baev, B.Oma­rov, t.b. qa­lamger­ler aýda­rypty. Áýezov­tiń «Kók­serek» povesinen ka­nadalyq jazýshy Ernest Se­ton-Tomp­sonnyń «Vınnıpeg qas­qyry» men Londonnyń «Aq azý» atty shyǵarmalarynyń áseri baıqalady desedi. Bul London tvorchestvosynyń qazaq klassıkasyna belgili bir deńgeıde yqpal etkenin kórsetedi.

Sońǵy jańalyqtar