Prezıdenttiń VII shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasynyń ashylýynda sóılegen sózi

Qurmetti otyrysqa qatysýshylar!

Qazaqstan Konstıtýsııasynyń 59-babyna sáıkes jetinshi shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasyn ashyq dep jarııalaımyn.

Qurmetti depýtattar!

Barshańyzdy saılaýdyń aıaqtalýymen quttyqtaımyn jáne jańa quramdaǵy Májilis depýtattaryna tabys tileımin!

О́tken shaqyrylymnyń depýtattaryna oıdaǵydaı qyzmet atqarǵany úshin rızashylyǵymdy bildiremin.

Bes jylǵa jýyq ýaqytta Parlament qabyrǵasynda 410 zań qabyldandy.

Depýtattar ózderiniń zańǵa bastamashylyq etý quqyǵyn paıdalanyp, 60-qa jýyq zań jobasyn daıyndady.

Bul – osyǵan deıingi bes shaqyrylym depýtattarynyń bastamalaryn qosa alǵannan da kóp.

Jańa depýtattar aldyńǵy áriptesteriniń osy qarqynyn saqtaı otyryp, anaǵurlym jemisti jumys isteýi qajet.

Sebebi, bárimizdi zor mindetter men aýqymdy ister kútip tur.

Quramy jańǵyrǵan jańa Májilistiń qyzmetke kirisýi elimiz úshin sımvoldyq máni bar eki oqıǵamen tuspa-tus keledi.

Biz qasterli Táýelsizdigimizdiń30 jyldyq mereıli mejesine qadam bastyq.

Sondaı-aq, qazirgi zamanǵy Qazaqstan parlamentarızmi shırek ǵasyrlyq beleske jetti.

Osy tarıhı kezeńde senim mandatyna ıe bolǵan depýtattar el úmitin aqtap, Otanymyzǵa adal qyzmet etedi dep kámil senemin.

 

Qadirli qaýym!

О́tken saılaý elimiz úshin damýdyń jańa paraǵyn ashty.

Osy mańyzdy oqıǵa memlekettiligimizdiń tuǵyry berik ekenin taǵy bir márte dáleldedi.

Qazaqstan qoǵamynyń joǵary saıası mádenıetin jáne azamattyq kemeldigin tanytty.

Barlyq óńirdegi daýys berý nátıjesi memlekettiń strategııalyq baǵdaryn halqymyz jappaı qoldaıtynyn baıqatty. 

Biz bolashaqqa senimmen bet alý úshin qajetti alǵysharttardy birge jasadyq.

Saıası ustanymdarymyz ártúrli bolsa da, mindetimiz – bir.

Bárimizdiń ortaq maqsatymyz – Qazaqstandy qýatty elge aınaldyrý.

Májilis pen barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń kóppartııaly jańa quramy qoǵamdaǵy saıası básekeniń arta túskenin kórsetti.

Elbasy jetekshilik etetin «Nur Otan» partııasy óziniń kóshbasshylyǵyn taǵy bir márte dáleldedi. 

Halyqtyń belgili bir bóliginiń múddesin kózdeıtin basqa da partııalar senim mandatyna ıe boldy.

El-jurtymyz egemendigimizdiń tórtinshi onjyldyǵyna qadam basar tusta buryn bolmaǵan jańa syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyr.

Biz ǵana emes, kúlli dúnıe júzi múlde jańa dáýirge bet burdy.

О́rkenıettiń damý joly men álemdik qurylymnyń túp negizi túbegeıli ózgeriske ushyraýda.

Aldymyzda synaqtar men syn-qaterler az bolmaıdy.

Degenmen, barlyǵymyzdyń eń basty mindetimiz – pandemııanyń saldaryn eńserý.

HHI ǵasyrdyń jıyrma birinshi jyly barsha adamzat úshin betburys kezeńine aınalmaq.

Bul jyl aldaǵy onjyldyqtyń basty baǵdaryn aıqyndaıdy.

Mundaı kúrdeli jaǵdaıda ýaqyttan utylýǵa jáne bir sátke de bosańsýǵa bolmaıdy.

Jyldyń basynda saılaý ótkizý arqyly qıyndyqtarmen kúresip qana qoımaı, jańǵyrýǵa jol ashyp, jańa serpinge ıe boldyq.

Osy qarqyndy saqtap, baǵdarymyzdan jańylmaý óte mańyzdy.

Sondyqtan Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵynda keshendi reformalar júrgiziletin bolady.

Barlyq kúsh-jigerimizdi tıimdi memleket pen ádiletti qoǵam qurýǵa jumyldyrýymyz kerek.

Basty basymdyq – halyqtyń turmys sapasyn jaqsartyp, ál-aýqatyn arttyrý.

Jurt jasandy jetistikterdi emes, kózben kórip, qolmen ustaıtyn naqty nátıjeni kútedi.

Halyq ekonomıkalyq jáne áleýmettik baǵdarlamalardyń jemisti bolǵanyn qalaıdy.

Biz osy maqsattaǵy aýqymdy jumystarǵa barlyq belsendi azamattardy tartamyz.

Olardyń árqaısysy el taǵdyryna áser etetin sheshimderdi qabyldaýǵa ózderi tikeleı qatysatynyn bilgeni jón.

Ortaq iske úles qosyp jatqanyn sezinýi mańyzdy.

Men usynǵan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń máni osynda.

Biz ulttyń jasampazdyq áleýetin paıdalanǵan jaǵdaıda ǵana alǵa basyp, tabysqa jete alamyz. 

Reformalardy sapaly zańdar arqyly júrgizý – uzaq merzimdi jetistikke jetýdiń basty sharty.

Men jańarǵan depýtattyq korpýs ózine júktelgen bul mindetterdi abyroımen atqarady dep senemin.

Qurmetti depýtattar!

Bizdiń strategııalyq baǵdarymyz – aıqyn.

Maqsatymyz – ozyq damyǵan elderdiń qataryna qosylý.

Damyǵan el degenimiz – eń aldymen, deni saý, bilimdi jáne baqýatty jurt.

Sondyqtan, memlekettiń basty mindeti – azamattarymyzdyń tolyqqandy damýyna, ál-aýqatynyń artýyna jáne jaıly turmysyna jaǵdaı jasaý.

Biz 2025 jylǵa qaraı árbir azamat úshin tıimdi ınstıtýsıonaldyq jáne ınfraqurylymdyq orta qalyptastyramyz.

Elimizdiń uzaq merzimdi damýy Sabaqtastyq, Ádildik jáne О́rleý qaǵıdattaryna negizdeledi.

Kózdegen maqsatqa jetý úshin barlyq salalarda dáıekti ózgerister jasaımyz.

Ol úshin mynadaı basymdyqtarǵa mán berýimiz qajet.

BIRINShI. Biz quqyqtyq memleketti damytý jáne azamattardyń bılik organdaryna senimin nyǵaıtý úshin bar kúsh-jigerimizdi jumsaýymyz kerek.

Bul – óte ózekti mindet.

Soǵan oraı, Memlekettik basqarýdyń jańa modelin engizý aıryqsha mańyzdy.

Osy baǵyttaǵy reformalar júıeni baıyppen ortalyqsyzdandyrýdy, memlekettik apparatty jańǵyrtýdy, kvazımemlekettik sektordy ońtaılandyrýdy jáne barlyq úderisti sıfrlandyrýdy qamtıdy.

Sol arqyly memlekettik apparat barynsha yqsham, ashyq ári tıimdi, al, sheshim qabyldaý úderisi ıkemdi jáne aıqyn bolady.

Azamattardyń quqyqtary laıyqty qorǵalmasa, áleýmettik-ekonomıkalyq turǵydan damý múmkin emes. Bul – aksıoma, aqıqat.

Osy oraıda, sot júıesiniń táýelsizdigin nyǵaıta túsý úshin reformany sońyna deıin jetkizýimiz kerek.

Memleket tarapynan qolǵa alynǵan sharalarǵa jáne Joǵarǵy sot tóraǵasynyń tikeleı ózi kúsh salyp jatqanyna qaramastan, sot korpýsynyń sapasyna qatysty áli de túıtkilder bar.

Sot júıesi jabyq korporasııa bolmaýǵa tıis.

Sondyqtan, sot korpýsyn edáýir jańartyp, oǵan túrli quqyq salalarynyń mamandaryn tartý kerek. 

Úmitkerlerdi iriktegen kezde olardyń kásibı tájirıbesimen qatar, jeke qasıetterin de eskergen abzal.

Bul jumys buqaralyq aqparat quraldarynda ashyq kórsetilýge tıis.

Sondaı-aq, sot qyzmeti týraly aqparat qoǵam úshin neǵurlym qoljetimdi bolǵany jón.

Quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyn da barynsha ózgertý qajet.

Bul másele jóninde Joldaýymda naqty aıttym.

Biz azamattarmen ózara qarym-qatynastyń servıstik modelin engizemiz.

Qoǵamdyq qaýipsizdik jańa sıfrlyq tehnologııalardy qoldaný arqyly qamtamasyz etiledi.

Parlament zań ústemdigi, adal báseke jáne jeke menshikti qorǵaý qaǵıdattarynyń quqyqtyq negizin nyǵaıta túsýi kerek.

Sonda bul qaǵıdattar múltiksiz oryndalatyn bolady.

Búginde birqatar zańnamalyq usynystar boıynsha jumys istelip jatyr.

Degenmen, áli de kóptegen tyń bastama kóterip, zańdar qabyldaý qajet.

VTOROE. Klıýchevym ınstrýmentom sozdanııa sılnogo ı ınklıýzıvnogo obshestva ıavlıaetsıa effektıvnaıa sosıalnaıa polıtıka.

Nesmotrıa na znachıtelnyı progress po mnogım pokazatelıam Indeksa chelovecheskogo razvıtııa, Kazahstan vse je otstaet ot vedýshıh stran po etomý pokazatelıý.

Vysokoe kachestvo chelovecheskogo kapıtala – osnova dolgosrochnoı konkýrentosposobnostı vseh gosýdarstv, vklıýchaıa Kazahstan.

Mır dvıjetsıa v storoný «ekonomıkı znanıı», eto realnost.

Segodnıa pokolenıe Nezavısımostı po chıslennostı ýje sostavlıaet polovıný vseh grajdan nasheı strany.

Nyneshnıe detı ı molodej býdýt opredelıat rynok trýda Kazahstana k 2050 godý. Imenno ot ıh konkýrentosposobnostı zavısıt blagopolýchıe strany v býdýshem.

Vajno ponımat, chto statýs «molodoı nasıı» daet nam dolgosrochnye preımýshestva.

No nýjno pravılno vospolzovatsıa etımı preımýshestvamı, provodıt posledovatelnýıý rabotý po razvıtııý chelovecheskogo kapıtala. Investısıı v molodyh lıýdeı, bezýslovno, mnogokratno okýpıatsıa ı prınesýt blago vsemý nashemý gosýdarstvý.

V poslednee vremıa my prodvınýlıs v reformırovanıı sfery obrazovanııa.

Vmeste s tem predstoıt reshıt rıad nakopıvshıhsıa problem.  

Nastoıatelnaıa zadacha – sokratıt razryv v kachestve obrazovanııa mejdý razlıchnymı sosıalnymı grýppamı ı regıonamı.

Na dannom etape razvıtııa trebýetsıa novaıa polıtıka po pereobýchenııý ı postoıannomý sovershenstvovanııý navykov rabotnıkov.

V etıh selıah predstoıt razrabotat ı realızovat spesıalnyı nasıonalnyı proekt.

Osoboe znachenıe ımeet modernızasııa otechestvennogo zdravoohranenııa. V ýslovııah pandemıı aktýalnost etoı problemy stala ochevıdnoı.

Sıstema zdravoohranenııa doljna orıentırovatsıa na pasıentov, stavıt vo glavý ýgla ıh ınteresy, zdorove ı jızn.

Perehod k takoı modelı vozmojen za schet personıfıkasıı, vnedrenııa sıfrovyh ınstrýmentov, rasshırenııa dostýpa lıýdeı k kvalıfısırovannoı vrachebnoı pomoshı.

V etoı svıazı osobýıý rol ıgraet razvıtıe preventıvnoı medısıny, osnovannoı na profılaktıke ı ranneı dıagnostıke zabolevanıı.

Zdorovyı obraz jıznı grajdan – bazovoe ýslovıe formırovanııa zdorovoı nasıı.

Poetomý sledýet ýdelıt osoboe vnımanıe massovomý ı detskomý sportý, o chem ıa ýje skazal v Poslanıı. Hochý povtorıt – eto prıorıtetnaıa zadacha, ımeıýshaıa strategıcheskoe znachenıe.

Po moemý porýchenııý Pravıtelstvo peresmotrelo podhody k fınansırovanııý massovogo ı detskogo sporta, on býdet obespechen znachıtelno bolshımı resýrsamı dlıa razvıtııa.

Eta zadacha doljna byt na kontrole depýtatov Parlamenta.

Depýtaty Parlamenta ı maslıhatov doljny derjat ı drýgıe ýpomıanýtye mnoı voprosy na postoıannom kontrole v sentre ı na mestah.

Nam takje predstoıt perezagrýzıt polıtıký po sosıalnomý obespechenııý.

Prıorıtetom gosýdarstva doljna byt podderjka naıbolee ýıazvımyh grajdan.

Prı etom nýjno ýsılıt adresnost gosýdarstvennoı pomoshı ı sootvetstvýıýshıe trebovanııa prı ee polýchenıı.

Razrabatyvaemyı Sosıalnyı kodeks dast kompleksnyı otvet na aktýalnye voprosy etoı vajnoı sfery.

Eshe odın klıýchevoı element sosıalnoı ınfrastrýktýry – otechestvennaıa pensıonnaıa sıstema.

Ona doljna byt spravedlıvoı, ýstoıchıvoı, otvechat ınteresam lıýdeı.

My zapýstılı ochen vajnýıý, mojno skazat, ýnıkalnýıý reformý – vozmojnost chastıchnogo ızıatııa ı ıspolzovanııa pensıonnyh aktıvov.

Krome togo, neobhodımo predostavıt grajdanam vozmojnost ýpravlıat svoımı nakoplenııamı cherez razlıchnye ınstrýmenty.

Pravıtelstvo ı Nasıonalnyı bank razrabatyvaıýt Konsepsııý dalneıshego razvıtııa pensıonnoı sıstemy. Ochevıdno, chto ee praktıcheskaıa realızasııa potrebýet kachestvennogo zakonodatelnogo obespechenııa.

V selom, ojıdaıý ot novyh chlenov Parlamenta aktıvnoı raboty po sovershenstvovanııý sosıalnoı polıtıkı.

TRETE. Obespechıt blagopolýchıe grajdan nevozmojno bez postýpatelnogo rosta nasıonalnoı ekonomıkı.

Pravıtelstvo doljno prodoljıt kontrsıklıchnýıý makroekonomıcheskýıý polıtıký, napravlennýıý na podderjký ekonomıcheskoı aktıvnostı.

V ramkah sovershenstvovanııa fıskalnoı polıtıkı predstoıt provestı revızııý Nalogovogo kodeksa s tochkı zrenııa ego ýproshenııa, stımýlırovanııa delovoı aktıvnostı ı konkýrensıı.

Neobhodımo sfokýsırovat vnımanıe na podderjke malogo ı srednego bıznesa.

Eshe odna zadacha – sozdanıe blagoprııatnyh ýslovıı dlıa vedenııa bıznesa.

Trebýetsıa razrabotat mehanızmy podderjkı predprınımatelstva, osnovannye na prınsıpıalno novoı regýlıatornoı polıtıke.

Iа ýje dal porýchenıe pereıtı na regýlırovanıe s «chıstogo lısta», kotoroe znachıtelno snızıt ızderjkı po otkrytııý ı vedenııý bıznesa. Sootvetstvýıýshıı Ýkaz mnoı podpısan v konse 2020 goda.

V sootvetstvıı s nım Pravıtelstvom gotovıtsıa vajnyı zakonoproekt, kotoryı býdet vnesen v Majılıs v ııýne 2021 goda.

Proshý depýtatov vsestoronne rassmotret dannyı zakonoproekt s ýchetom pojelanıı predprınımateleı ı obshestvennyh ınteresov.

Dalee. Nam nýjno ýmenshıt rol gosýdarstva, kak sobstvennıka ı regýlıatora. Sledýet prodoljıt ı zavershıt nachatýıý ranee programmý prıvatızasıı, peresmotret mıssııý, rol ı fýnksıı kvazıgosýdarstvennogo sektora.

Ýchıtyvaıa dınamıchnýıý transformasııý rynka trýda, neobhodımo stımýlırovat peretok rabocheı sıly ız nızkoprodýktıvnyh v bolee proızvodıtelnye sektora ekonomıkı.

Dlıa etogo trebýetsıa zavershıt pervıchnýıý ındýstrıalızasııý strany.

Kak ıa govorıl ranee, promyshlennost nasheı strany doljna byt gıbkoı ı adaptıvnoı k tekýshım ızmenenııam.

Poetomý osobýıý aktýalnost prıobretaet prınıatıe zakona«O promyshlennoı polıtıke».

On ne doljen byt ramochnym. V nem sledýet predýsmotret konkretnye mery, deıstvennye mehanızmy podderjkı ı stımýlırovanııa otechestvennogo bıznesa.

  Mnogıe ız depýtatov nyneshnego sozyva ımeıýt znachıtelnyı praktıcheskıı opyt. Polagaıý, chto on býdet v polnoı mere zadeıstvovan prı razrabotke etogo zakonoproekta.

V selom, sıstemnye preobrazovanııa býdýt prodoljeny.

My ıh podrobno obsýdım na blıjaıshem zasedanıı Vysshego soveta po reformam 29 ıanvarıa. Býdýt prınıaty reshenııa po klıýchevym napravlenııam.

Planırýetsıa odobrıt prınsıpıalno novýıý Sıstemý gosýdarstvennogo planırovanııa, aktýalızırovannyı Nasıonalnyı plan razvıtııa strany do 2025 goda, a takje novýıý konsepsııý gosýdarstvennogo ýpravlenııa.

Ýchıtyvaıa masshtabnost ı vajnost prınımaemyh dokýmentov, potrebýetsıa razrabotka sootvetstvýıýsheı zakonodatelnoı bazy dlıa ıh realızasıı.

V sootvetstvıı s moım porýchenıem Pravıtelstvý predstoıt do konsa pervogo polýgodııa obespechıt transformasııý gosprogramm v Nasıonalnye proekty.

Osobo hotel by otmetıt, chto v ramkah dannoı raboty neobhodımo vstroıt v programmnye dokýmenty ınısıatıvy, vyskazannye v predvybornoı platforme «Nur Otan».

Predlojennye partıeı mery ı podhody doljny byt prınıaty v rabotý ı realızovany.

Konstrýktıvnye predlojenııa ız programm drýgıh partıı, proshedshıh v Parlament, takje býdýt vnımatelno ızýcheny Pravıtelstvom.

TО́RTINShI. Aýmaq pen keńistik turǵysynan elimizdiń teńgerimdi damýy.

Bul rette barlyq óńirlerdi birtutas ekonomıkalyq keńistik arqyly baılanystyratyn asa mańyzdy salalardy damytýǵa basa nazar aýdaramyz.

Atap aıtqanda – kóliktik, energetıkalyq jáne sıfrlyq ınfraqurylymdar.

Biz basqarylatyn ýrbanızasııany eskerip, damý oshaqtaryn júıeli ilgeriletýge kúsh salamyz.

О́ńirlerdi, qalalardy, aýdandar men aýyldardy ózara baılanystyratyn ınfraqurylymdy jaqsartýǵa basymdyq beriledi.

Jańa standarttarǵa sáıkes 3500-den astam aýyldy jańǵyrtamyz.

Aınalasyndaǵy eldi-mekenderdiń tiregi sanalatyn árbir aýylǵa baratyn joldar men respýblıkalyq mańyzy bar kúre joldar 100 paıyz jóndeledi.

Jergilikti ózin-ózi basqarýdy ári qaraı jetildirý úshin bıýdjettik rásimderdi jeńildetip, ókildi jáne atqarýshy organdardyń derbestigin arttyrý mańyzdy.

Osy oraıda men máslıhat depýtattaryna myna máseleni basa aıtqym keledi.

Sizderdiń belsendi ustanymdaryńyz saılaýshylardyń múddesin qorǵaıtyn sapaly ári salmaqty sheshimder qabyldaýǵa yqpal etýi kerek.

Qolǵa alynǵan ózgeristerdiń jedel jáne tabysty júzege asýy jergilikti jerdegi jumystyń tıimdiligine tikeleı baılanysty.

BESINShI. Qazaqstandaǵy reformalardyń basty baǵytynyń biri – saıası jańǵyrý.

Osy jańǵyrýdyń negizgi qaǵıdaty – barlyq ózgeristerdi jalpyulttyq dıalog pen mámilege súıenip, evolıýsııalyq jolmen jasaý.

Byltyrǵy saıası reformalardyń birinshi bóligi partııalarǵa jańa múmkindikter usynyp, elimizdiń demokratııalyq damýyna serpin berdi.

О́tken saılaý saıası básekeni arttyrýǵa oń yqpal etti.

Májilis pen máslıhattarǵa bilikti, abyroıly adamdar keldi.

Buǵan partııalyq tizimde áıelder men jastar úshin 30 paıyzdyq kvota belgileý arqyly qol jetkizdik. 

Máslıhat saılaýyna proporsıonaldy júıeni engizý partııalardyń óńirlerdegi belsendiligin arttyrdy.

Sondaı-aq, azamattardy jergilikti jerdegi saıası úderiske barynsha tartýǵa jaǵdaı jasady.

Parlamenttik oppozısııa ınstıtýty shaǵyn saıası kúshterdiń rólin aıtarlyqtaı kúsheıtedi.

Osylaısha, elimizdegi kóppartııalyqty damytýǵa jáne parlamentarızmdi nyǵaıtýǵa edáýir serpin berdik.

Taǵy bir mańyzdy qadam – aýyl ákimderin saılaý.

Bıyl jekelegen aýyldyq okrýgterde saılaý ótedi.

Biz jergilikti ózin-ózi basqarý júıesin eń tómennen bastap nyǵaıtýdy kózdep otyrmyz.

Bul – óte mańyzdy másele.

Sondyqtan, aldaǵy ýaqytta aýyl ákimderin saılaǵannan keıin aýdan ákimderin saılaýǵa kóshýge bolady.

Alaıda, munymen de shektelip qalmaýymyz kerek.

Saıası júıeni ornyqtyryp, sheshim qabyldaý úderisine azamattardyń yqpal etýin kúsheıte túsý úshin tyń serpin qajet.

Bul baǵytta reformalardyń ekinshi bóligin ázirleý barysynda aýqymdy jumystar jasaldy.

Onda barlyq partııalardyń, sonyń ishinde keshe Parlamentke ótpeı qalǵan saıası kúshterdiń de usynystary eskerildi jáne bolashaqta da nazarymyzda bolady.

Ulttyq keńes músheleriniń jáne basqa da bedeldi sarapshylar men belsendi azamattardyń ıdeıalary, bastamalary qamtylyp otyr.

Biz osy jolǵy saılaý naýqany karantın shekteýlerine qaramastan qanshalyqty qyzý ótkenine kýá boldyq.

Keıbir partııalardyń Májilis pen máslıhattarǵa ótýine sál ǵana daýys jetpeı qaldy.

Olardyń árqaısysynda belgili bir salany jetik meńgergen, bilimdi, bilikti azamattar da bar.

Solar Parlamenttiń bıik minberinen aıtylýǵa tıis kóptegen ózekti máselelerdi der kezinde ári oryndy kóterip júr.

Osyndaı partııalardyń ókilderi Parlamentke ótse, ondaǵy pikirtalasty qyzdyra túser edi, ortaq jumysqa tıimdi bolar edi.

Olar zań shyǵarý jumysynyń sapasyn arttyrýǵa da súbeli úles qosary anyq.

Sondyqtan, saıası partııalardyń Májiliske ótý shegin 7-den 5 paıyzǵa tómendetýimiz kerek. Osyndaı sheshimdi qabyldaıtyn ýaqyt keldi, óıtkeni atalǵan norma zań júzinde tirkelgen partııalardy aldaǵy saılaýlarǵa qatysýǵa yntalandyrady.

Sondaı-aq, eldegi saıası básekeniń damýyna septigin tıgizedi.

Bul bastama memlekettik saıasatty júrgizý úshin halyqtyń pikirin neǵurlym kóbirek qamtyp, eskerip otyrýǵa múmkindik beredi.

Bolashaqta partııa músheleriniń tizimin jáne soǵan qatysty basqa da rásimderdi onlaın formatta jasaýǵa bolady.

Osy maqsatta elektrondyq úkimettiń múmkindikterin paıdalanǵan abzal.   

Parlamenttiń zań shyǵarýmen qatar baqylaý fýnksııasy da bar ekenin bilesizder.

Onyń tıimdiligi halyqaralyq tájirıbede dáleldengen.

Osy asa mańyzdy quzyretti tıimdi paıdalaný qazirgi zamanǵy Qazaqstan parlamentarızminiń ınstıtýsıonaldyq negizin edáýir ornyqtyrady.

Bul meniń «Kúshti Prezıdent – yqpaldy Parlament – jaýapty Úkimet» dep atalatyn saıası formýlammen úndesip jatyr.

Depýtattar halyqtyń múddesin is júzinde qorǵap, árdaıym tabandylyq tanytýǵa tıis.

ALTYNShY. Azamattyq qoǵam ókilderiniń belsendiligin arttyrý, jastar saıasatyn jetildirý jáne qaıyrymdylyq qyzmetin qoldaý.

О́zderińiz bilesizder, jyl basynda men keıbir zańnamalyq aktilerge qoǵamdyq keńester qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly tıisti zańǵa qol qoıdym. 

Sol arqyly qoǵamdyq keńesterdiń ókilettigin edáýir kúsheıttik.

Endi, azamattyq belsendilikti arttyrý jolynda taǵy bir mańyzdy qadam jasalady.

Bul – talqylanyp jatqan «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań.

Biz onlaın-petısııa ınstıtýtyn da zań júzinde resimdeýimiz kerek.

Bul bastamalardyń maqsaty – memleket qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý, sheshim qabyldaýǵa azamattyq qoǵamdy tartý. 

Memlekettik jastar saıasaty salasyndaǵy zańnamany jetildirý – negizgi mindettiń biri.

Úkimet 2020 jyly Jastardy qoldaý jóninde keshendi jospar qabyldady.

«Táýelsizdik urpaqtary» atty ulttyq joba, memlekettik jastar saıasaty jáne volonterlik qyzmet týraly zańdar daıyndalyp jatyr.

Depýtattar «jastardyń áleýmettik qyzmetteri» degen uǵymdy zań júzinde resimdeýi kerek. 

Álemdik tájirıbege sáıkes Qazaqstanda «Jastardyń damý ındeksin» engizgen jón.

Jergilikti atqarý organdarynyń jastar saıasatyn júzege asyrýǵa qatysty jumysy sonyń negizinde baǵalanady.

Qaıyrymdylyq qyzmetin júıeli qoldaý máselesi de basty basymdyq bolyp otyr.

Bul saladaǵy  yntalandyrý sharalary qarapaıym ári naqty bolýy kerek.

Soǵan sáıkes qaıyrymdylyq sharalaryna jáne volonterlik jobalarǵa atsalysatyn bıznes ókilderi men jeke tulǵalarǵa túrli jeńildikter berilýge tıis.

JETINShI. Bizdiń basty maqsatymyzdyń biri – adam quqyqtaryn tolyq qorǵaý.

Bul rette, azamattardyń tańdaý erkindigin barynsha qamtamasyz etý óte mańyzdy. 

Álemdik tájirıbede adamnyń qandaı da bir saılaýǵa kelispeıtinin nemese úmitkerlerdiń bárine qarsy ekenin zańdy túrde bildirý quqyǵy keńinen qalyptasqan.

Shyn máninde, balamaly pikir jáne bárine qarsy daýys berý uǵymy biz úshin de qalypty nárse bolýǵa tıis.

Sondyqtan, barlyq deńgeıdegi saılaý bıýlletenderine «bárine qarsymyn» degen jazý engizgen jón.

Bul bastama azamattardyń saılaý quqyǵyn qorǵaýǵa jaǵdaı jasaıdy.

Tańdaýy joqtyǵyn resmı kórsetýdiń ózi tańdaý emes pe?!

Taǵy bir másele – adam quqyǵyn qorǵaý salasy dáıekti túrde jetildirilýge tıis.

Ony ınstıtýsıonaldyq jáne uıymdastyrý jaǵynan nyǵaıta túsýimiz qajet.

Mysaly, bizde ombýdsmen ınstıtýty bar.

Biraq, ol ázirge óziniń áleýetin tolyq kórsete almaı otyr.

Sondyqtan, jaqyn arada Ombýdsmen týraly arnaýly zań qabyldaýymyz kerek.

Bul zań atalǵan ınstıtýttyń qyzmetin barlyq baǵyttar boıynsha retteıdi. 

Tıisti mamandar bolmasa jáne uıymdastyrý jumystary jasalmasa, ombýdsmen qyzmetin zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etý qıynǵa soǵady.

Adam quqyqtaryna baılanysty negizgi máseleler óńirlerde baıqalyp otyr.

Jergilikti bıliktiń ústinen aryz-shaǵymdar kóp túsedi.

Sondyqtan ombýdsmen ınstıtýtyn, eń aldymen, aımaqtarda kúsheıtý qajet.

Adam quqyǵy jónindegi ýákildiń apparatyn nyǵaıtýymyz kerek.

Sonymen qatar, biz bala quqyqtaryn qorǵaý jónindegi aýqymdy máselelerdi sheshýge tıispiz.

Balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, balalar arasyndaǵy sýısıd pen býllıngtiń aldyn alý úshin memlekettik baqylaýdy kúsheıtip, tıimdi tetikterdi qarastyrǵan jón.

Erekshe kútimge muqtaj balalardyń ınklıýzıvti damýy máselesin nazardan tys qaldyrmaýymyz kerek.

Bilim berý mekemelerindegi tıisti qyzmetterdiń tıimdiligin arttyrý úshin normatıvtik baza qalyptastyrý – kezek kúttirmeıtin máseleniń biri.

Áleýmettik mańyzy joǵary osyndaı máselelerdi sheshý memlekettik organdardyń ǵana mindeti emes.

Oǵan búkil azamattyq qoǵamnyń atsalysýy qajet ekenin bárimiz túsinýge tıispiz.

Qurmetti depýtattar!

Usynylǵan bastamalar – qazir kún tártibinde turǵan uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomıkalyq, saıası reformalardyń bir bóligi ǵana.

Onyń kóptegen baǵyty boıynsha qajetti zań jobalary talqylanyp jatyr.

Depýtattar bul jumysqa belsene qatysyp, Úkimetpen syndarly qarym-qatynas ornatýy qajet dep sanaımyn.

Meniń negizgi ustanymym – qoǵamdaǵy barlyq ózekti máseleler, eń aldymen, Parlamentte talqylanýǵa tıis. 

Qoǵam ókilderi men sarapshylar zań jobalaryn daıyndaý isine barynsha atsalysýy kerek.   

Azamattardyń narazylyǵyn týǵyzýy múmkin daýly máseleler boıynsha tıimdi keri baılanys ornatý – basty talaptyń biri.   

Parlamenttiń aldynda mańyzdy eki mindet tur.

Bul – sapaly zańdar qabyldaý jáne ózekti máselelerdiń sheshimin tabatyn ortalyqqa aınalý.

Jalpy, elimizdiń zańnama júıesin keshendi túrde jetildirý kerek.

Zań normalaryn ázirleý barysynda bireýlerdiń jeke múddesine bola lobbı jasaýdy túp-tamyrymen joıý qajet.

Sizder, eń aldymen, saılaýshylardyń suranysyn basshylyqqa alyp, táýekel men qaterdiń bárin de saralaýǵa tıissizder.  

Depýtattar árdaıym qoǵam tynysyn ańǵaryp, tamyryn dóp basa bilgeni jón.

Parlament – el múddesi úshin aıanbaı qyzmet etetin qaınaǵan jumys ortasy.

Halqymyz bizden oń ózgerister kútetinin árdaıym este ustaǵan abzal.

Sondyqtan, sheshim qabyldaý kezinde asqan jaýapkershilik tanytýlaryńyz qajet.  

Barlyq josparymyz jemisti júzege asýy úshin bir kisideı jumylyp, eńbek etýimiz kerek.

Biz kez-kelgen qıyndyqty jeńip, bıik belesterge birge shyǵamyz!

Ádiletti ári órkendegen Qazaqstandy birge quramyz!

Qasterli qundylyqtarymyzdy kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, kemel keleshekke birge qadam basamyz!

Barshańyzǵa taǵy da zor tabys tileımin!

Otanymyzdyń jarqyn bolashaǵy Sizderdiń jetistikterińizge tikeleı baılanysty.

Búkil halyq Sizderge úlken úmitpen qarap otyr.

Osy úmitti abyroımen aqtaısyzdar dep senemin.

Yqylastaryńyzǵa raqmet!