Baltyq jaǵalaýynda baǵymyz jana ma?

V tobyndaǵy kezdesýlerdiń bar­ly­ǵy da «Arena Rıgada» ótedi. Bul keshen­niń irgetasy 2004 jyldyń 17 maýsy­mynda qalanyp, 2006 jyldyń aqpa­nynda paıdalanýǵa berildi. Qurylys jumystary men jabdyqtaýǵa ketken qarajat somasy – 20 mıllıon lat. 10 300 kórermenge eseptelgen sporttyq nysannyń jalpy kólemi 22 568 sharshy metrdi quraıdy. Ár jyldary «Arena Rı­gada» kóptegen halyqaralyq sporttyq ja­rys­, túrli shoý men álemge áıgili estra­da juldyzdarynyń qatysýymen kere­met konsertter ótken. Al A tobyn­daǵy básekelerdi Olımpıadalyq orta­lyq qabyldaıdy. Bul kezdesýlerde Reseı, Shvesııa, Chehııa, Shveısarııa, Slo­vakııa, Danııa, Ulybrıtanııa jáne Bela­rýs quramalary qúsh synasady.

Sport tarıhynyń sarǵaıǵan betterin paraqtasaq, shaıbaly hokkeıden álem chempıonaty tuńǵysh ret 1920 jyly ótkenin ańǵaramyz. Bastapqy kezderi Kanada quramasynyń qarqyny tym kúshti boldy. 1920-1953 jyldar aralyǵynda aıtýly jarystyń jalaýy 20 márte jelbirese, sonyń 15-inde Úıeńki japyraqtar eliniń órenderdi qarsylas shaq keltirmedi. Sondaı-aq Chehoslovakııa eki ret jáne AQSh pen Ulybrıtanııa bir retten bas júldeni oljalady. Odan keıin KSRO hokkeıshileri keremet qarqyn aldy. 1954 jyly Stokgolmde ótken álemdik dodaǵa tuńǵysh ret qatysyp otyrǵanyna qaramastan Arkadıı Chernyshev pen Vladımır Egerov baptaǵan komanda barlyq qarsylasyn bet qaratpaı utyp, chempıondyq tuǵyrǵa kóterildi. Tipten, maqtaýly kanadalyqtardyń ózderi Keńes Odaǵynyń ókilderine jarytyp qarsylyq kórsete alǵan joq. Bul kezdesý 7:2 esebimen aıaqtaldy. Sodan keıingi kezderi Kanada bastaǵan keıbir komandalar ara-tura altyn tuǵyrǵa kóterilgenimen, bas júldeni kóbine-kóp KSRO quramasy oljalaǵanyn jankúıerler jaqsy biledi. Toqsanynshy jyldardyń basynda toz-tozy shyqqan qyzyldar ımperııasy tarıh sahnasynan ketti. Sol kezge deıin olar 22 márte chempıondyq ataqty ıelendi. Al kanadalyqtar bolsa, 19 márte top jardy.

Keıinnen Kanadanyń hokkeıshileri qarqynyn qaıta kúsheıtti. Bir ǵasyr ýaqyt aralyǵynda Úıeńki japyraqtar eliniń oıynshylary 26 ret álem chempıony atansa, Chehııa (Chehoslovakııany qosa alǵanda) 12 jáne Shvesııa 11 márte teńdessiz dep tanyldy. KSRO-nyń murageri sanalatyn Reseı 5 ret top jardy. Sonymen qatar Fınlıandııa – 3, AQSh – 2, Ulybrıtanııa men Slovakııa 1 retten jeńimpaz atandy. Álemdik dodada barlyǵy 11 memlekettiń ókilderine ǵana jeńis tuǵyryna kóterilý baqyty buıyrǵan eken. Joǵaryda atalǵan komandalardan bólek, Shveısarııa 3 kúmis pen 8 qolany enshilese, Germanııa (GFR-dy qosa alǵanda) 2 kúmis pen 2 qolany qorjynǵa saldy. Al Aýstrııa quramasy eki ret úshinshi oryndy ıemdendi.

Sońǵy bas jarystyń nátıjesin til­ge tıek etsek, 2015 jáne 2016 jyldary Ka­na­danyń mysy basym boldy. Chehııada ótken álem chempıonatynyń fınalynda olar Reseıdi utsa, Reseıde uıymdastyrylǵan dodada Fınlıandııadan basym tústi. 2017 jáne 2018 jyldary Shvesııa qura­masy eshkimge des bermedi. Alǵashqy ja­rys­tyń fınalynda kanadalyqtardy qapy qaldyrǵan Skandınavııa túbeginiń túlekteri ekinshisiniń sheshýshi tusynda shveısarııalyqtardy shań qaptyrdy. 2019 jylǵy chempıonattyń jalaýy Slova­kııanyń Bratıslava men Koshıse qala­larynda jelbiredi. Bul joly Fın­lıan­dııanyń mereıi ústem boldy. Sýomı eliniń saıypqyrandary fınalda Kanadany 3:1 esebimen jeńdi. Qola medal úshin tartys Reseı men Chehııa arasynda ótti. Bul básekeniń taǵdyry býllıt soǵý barysynda anyqtalyp, orystardyń asyǵy alshysynan tústi. Esep – 3:2.

Qazaqstan quramasy jaıynda aıtar bolsaq, Qazaqstannyń ulttyq qu­ra­masy álem chempıonatynda segiz márte baq synady. Jasyratyny joq, sol ja­rys­tarda bizdiń jigitter kóńil kónshi­ter­lik nátıjege qol jetkize almady. Eń úz­dik nátıjemiz – 12-oryn. 2005 jyly Aýstrııanyń Vena men Insbýrk qalalar­ynda ótken baıraqty básekede D tobynda óner kórsetken jerlesterimiz tusaýkeser kezdesýde Germanııany (2:1) utqanymen, Shveısarııa (1:2) men Chehııaǵa (0:1) ese jiberdi. Ekinshi kezeńdegi básekelerdiń barlyǵynda jeńilistiń kermek dámin tatty. Tarqatyp aıtsaq, Belarýsten 0:2, Reseıden 1:3 jáne Slovakııadan 1:3 esebimen utyldyq. Osylaısha, Slovenııa, Danııa, Germanııa jáne Aýstrııadan ozyp, 12-satyǵa taban tiredik. Al ózge jarystardaǵy kórsetkishterimiz mynadaı: 1998 jyl – 15-oryn, 2004 jyl – 13-oryn, 2006 jyl – 15-oryn, 2010 jyl – 16-oryn, 2012 jyl – 15-oryn, 2014 jyl – 16-oryn jáne 2016 jyl – 16-oryn. Qysqasy, Qazaqstan quramasy joǵary dıvızıonda turaqtaı almaı keledi.

2019 jyly Nur-Sultanda uıym­das­ty­rylǵan dodada birinshi oryndy ıe­lenip, myqtylarmen kúsh synasý qu­qy­ǵyna ıe boldyq. Endi Baltyq jaǵalaý­yn­da jalaýy jelbireıtin jarys­ta jer­les­terimiz burynǵy kór­set­kishin jaqsartady dep úmittenemiz.