Shaǵyn jáne orta bıznesti damytý basty basymdyqqa aınalyp tur. Osy maqsatta túrli jobalar qolǵa alynýda. Pandemııa bıznesti onlaın formatta damytý eń ońtaıly nusqa ekenin dáleldep berdi. Osy oraıda elimizde ShOB ókilderiniń elektrondy kommersııany erekshe meńgerýine múmkindik beretin joba iske qosyldy. Joba aıasynda táýelsiz sarapshylar, ınternet-marketıng, elektrondy saýda, elektrondy tólem, býhgalterlik esep jáne aqsha aǵynyn basqarý baǵytynda tabysqa jetken iri halyqaralyq kompanııa mamandary vebınarlar ótkizip, dáris bermek.
Vebınarlar barysynda jarnamaǵa, sıfrly jyljytýǵa jáne qoldanystaǵy sıfrly jarnama túrlerine kóp kóńil bólinbek. Sonymen qatar ShOB ókilderine elektrondy saýdaǵa kóshýdiń erekshelikteri: veb-saıt pen ınternet-dúkendi qalaı júrgizý, onlaın-tapsyrystardy qalaı basqarý jáne klıentterdi tartý, saýda ınternet-alańdary (marketpleıster) jáne tanymal áleýmettik jeliler (mysaly, Instagram) arqyly satýdy júzege asyrý múmkindikteri aıtylady. Elektrondy saýda elektrondy tólemdermen tikeleı baılanysty bolǵandyqtan sıfrly tólemder taqyrybyna erekshe nazar aýdarylmaq.
– 2025 jylǵa qaraı saýdany damytýdyń ulttyq jobasy aıasynda biz Qazaqstandaǵy elektrondy saýda úlesin 15 paıyzǵa jetkizýdi maqsat etip otyrmyz. Bul úshin memlekettik retteýdi jetildirýge, elektrondy saýda ınfraqurylymyn jaqsartýǵa, memleket pen bıznesti úılestirýge, qazaqstandyq taýarlardyń elektrondy eksportyn damytýǵa tıispiz. Bul úderiste bıznes pen halyqtyń sıfrly daǵdylaryn turaqty túrde damytý óte mańyzdy. ShOB-tyń sıfrly jáne qarjylyq saýattylyǵyn arttyrý eldegi e-kommersııanyń odan ári damýyna, bizdiń kompanııalardyń basqa naryqtarǵa shyǵýyna kómektesedi dep senemin. Pandemııa álemde jáne Qazaqstanda elektrondy saýdanyń damýyna oń áserin tıgizdi. Karantın sharalary bıznesten klıenttermen ózara is-qımyl formatyn qaıta qaraýdy talap etti. Kásipkerlerdiń osy joba aıasynda jetekshi halyqaralyq sarapshylar men mamandardan alatyn tájirıbesi men bilimi olarǵa jumys strategııasyn ózgertýge, saýda salasyndaǵy jańa formattardy, standartty emes sheshimder men qyzmetterdi tabýǵa kómektesedi dep úmittenemiz, deıdi Saýda jáne ıntegrasııa vıse-mınıstri Ásel Janasova.
Ortalyq Azııadaǵy Mastercard kompanııasynyń bas dırektory Rafal Trepkanyń aıtýynsha, sıfrly ekonomıka ómirimizdiń ajyramas bólshegine aınaldy. О́ıtkeni qazir adamdardyń kóbi derlik karta nemese smartfonmen tólem jasaıdy, taýardy onlaın satyp alady jáne bul kásipker úshin de, klıent úshin de qolaıly baǵytqa aınaldy.
– ShOB kásiporyndary ekonomıkada negizgi ról atqarady. Olar mobıldi jáne ózgeristerge tózimdi, sonymen qatar jumys oryndaryn qamtamasyz etedi. Elektrondy saýdanyń qarqyndy ósý dáýirinde ekonomıkanyń osy sektoryna jańa bilim men daǵdylarmen qoldaý kórsetý óte mańyzdy. Biz bul joba kásipkerlerge paıdaly bolatynyna jáne jańa sapaly deńgeıge shyǵýǵa, bıznes úshin jańa múmkindikter beretinine senimdimiz, – deıdi USAID kásipkerlikti jáne bıznes ortany damytý jobasynyń jetekshisi Fılıp Stoıanovıch.
Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń zertteýlerine sáıkes, COVID-19 pandemııasy álemde elektrondy saýdanyń keń taralýyna yqpal etti. Buryn biz oılamaǵan baǵytta jańa kásiporyndar ashylyp, jańa klıentter legi qalyptasty. Qazaqstan da halyqaralyq trendterden tys qalmaıdy. 2021 jyl e-commerce-tiń taralý deńgeıin arttyrady jáne bıznes úshin paıdalanylmaǵan múmkindikterdi ashady degen senim basym.