Surapyl soǵys bastalǵan jyly dúnıege kelip, qyrman basynda ter tókken anasynyń shalǵaıyna jabysyp ósken bala Ismat es bilip, eseıe kele sharýashylyǵy turalap, turmysy álsiregen aýyldyń aýyr halin kórip erjetti. Sondyqtan joǵary bilim alyp, aýyldyń berekesin qaıtarý jolynda aıanbaı eńbek etýdi armandady. Sol armannyń jetegimen Almatydaǵy Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn támamdap, elge oraldy. Joǵary bilimdi jas maman jaýapty qyzmetterdi minsiz atqaryp, oblys basshylarynyń nazaryna ilikti.
Iá, biz áńgimelep otyrǵan Ismat Tursynqululy aýdandyq, oblystyq partııa komıtetinde laýazymdy qyzmetterdi atqaryp, qazaqtyń birtýar perzenti Shymkent oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy Asanbaı Asqarovtyń kómekshisi boldy. Aty ańyzǵa aınalǵan azamattyń janynda júrip, el ıgiligi úshin jasalǵan isterdiń kýási boldy, úırendi, ónege alǵan tálimin aldaǵy eńbek jolynda paıdalana bildi. 1982 jyly Alǵabas aýdandyq partııa komıtetiniń plenýmynda Ismat Tursynqululy birinshi hatshy bolyp saılandy. Osy aýdanda 6 jyldaı qyzmet etti. Sol aralyqta aýdanǵa berilgen josparlar da, ekonomıkalyq kórsetkish te, mádenı-turmystyq jaǵdaı da órkendeı tústi. Bul jyldar Ismattyń ómirindegi eleýli belesterdiń biri boldy. Aýyldyń mádenıetin kóterýge, ekonomıkasyn órkendetýge, jastardyń eńbekke aralasýǵa degen belsendiligin arttyrýǵa, olardyń bilimdi, sheber mamandar qataryna qosylýyna aıryqsha nazar aýdardy. Mamyt Myńbaev, Orazkúl Asanǵazıeva aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵalary bolyp júrgende, olardyń sharýashylyq pen óndiristi basqarýdaǵy oń isteri Ismatqa aıryqsha kómek berdi. Aqyldasyp pishken ton kelte bolmaıtynyndaı, oılary bir jerden shyǵyp, eńbekti uıymdastyrý kórigin jalyndata túsýge úlken járdemi tıdi. Nátıje jaman bolǵan joq. Aýdannyń eńsesi kóterilip, aldyńǵy sapqa shyqpasa da, ortadan oıyp oryn aldy.
Isekeńniń eńbegin, iskerligin, tájirıbesiniń moldyǵyn jaqsy biletin egemendiktiń alǵashqy kezderinde oblysty basqarǵan M.Úrkimbaev, Z.Turysbekov qoldap, oblystyń aýyl sharýashylyǵyn basqarýdy tapsyrdy. Egemendik alǵanmen ekonomıkamyz ábden álsiregen burynǵy baılanystardyń úzilgen, saýdanyń qurdymǵa ketken shaǵynda qazaqtyń kúretamyry – aýyldy saqtap qalý jaýapkershiligi Isekeńniń moınyna júkteldi. 2003-2005 jyldary Elbasynyń uıǵarýymen «Aýyl jyly» dep atalǵanda, oblysta osy jyldarǵa oraı agrarlyq azyq-túlik baǵdarlamasyn jasaýdyń jáne júzege asyrýdyń basy-qasynda boldy. Sharýashylyqtar tarap, jekeshelendirý qyzý qarqyn alǵan kezde de azyq-túlik ónimderiniń azaımaýyna aıryqsha mán berdi. Sol qıyn-qystaý jyldary 230,5 myń gektarǵa egilgen dándi daqyldardan 21,6 sentnerden ónim alyndy. Jalpy, 497,4 myń tonna ónim jınaldy. Bir sózben aıtqanda, Ismat Tursynqululynyń aýyldyń ómirin jandandyrýǵa, turmysyn jaqsartýǵa qosqan úlesiniń mol ekendiginde daý joq.
«Áke kórgen oq jonar» degendeı, Isekeń de ákesi Tursynqul sııaqty ómirin aýyldyń ál-aýqatyn arttyrýǵa, sán-saltanatyn jaqsartýǵa arnap keledi. Zeınetkerlikke shyqqanǵa deıin úzbeı on jyl oblystyń aýyl sharýashylyǵyn basqarý tizginin qolynda ustady. Keshegi kúnge deıin respýblıkalyq «Aýyl» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń oblystaǵy fılıalyna jetekshilik etti. Aýyl amanatyna adal boldy.
Seksenniń seńgirine qadam basqan Isekeń asqaraly Alataýdyń bıiginen keń dalaǵa kóz jibergen sátterinde ótken ómirdiń belesteri kóz aldynan ótedi. О́kine qoımaıtyn tarıh. Qudaı qosqan zaıyby Gúlzııa ekeýiniń árbir kúni tań shýaǵyndaı nurly. Syılastyq pen syrlastyq, bir-birine degen tazalyq pen adaldyq sezimi kúni búginge deıin sol qalpynda. Qaıta jastary ulǵaıǵan saıyn bir-birinsiz tura almaıdy. Kózden tasa bolsa, izdeı bastaıdy. Perzentteri men nemerelerin aıaly alaqandarymen tárbıelep ósirdi. Nemereleriniń atalaǵan, ájelegen únderi olarǵa kúsh-qýat berip, jandaryn jadyratady. Uzaq, maǵynaly, baqytty ári shýaqty ómirdiń bar máni de, qyzyǵy men shyjyǵy da osynda jatsa kerek.
Tósindegi ordender men medaldar, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń, sondaı-aq Báıdibek, Qazyǵurt, Tólebı, Túlkibas aýdandarynyń qurmetti azamaty degen ataqtary eseli eńbekteriniń jemisi ekendigin dáleldeýmen qatar, ómir atty uly kóshtiń tulǵasy bıik azamaty ekendigine kózińdi jetkize túsedi. Dostarymen, qurdastarymen, inilerimen kezdesken árbir sát – Ismat úshin zor qýanysh, úlken mereke. O basta ákesi qoıǵan attyń kıesine daq túsirmeı ómir súrý qanynda tektiliktiń shynaıy belgisi baryn pash etip turǵandaı.
Baıdýlla QONYSBEK,
Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi
Túrkistan oblysy