• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 29 Sáýir, 2021

Qazaq ǵylymynyń ardageri

680 ret
kórsetildi

Qazaq bilimi men ǵylymynyń áz uıasyna aınala bilgen Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde buǵan deıin 12 rektor qyzmet atqarǵan eken. Árqaısysy ataǵy Alashqa belgili tulǵalar. Áıgili oqý ordasynyń bedeli men belesin bıikke kótergen qaıratkerler. Solardyń arasynda 2001-2008 jyldary elimizdegi kóshbasshy joǵary oqý ornyn basqarǵan Tólegen Ábdisaǵıuly Qojamqulov aǵamyzdyń da abyroıly ataǵy kópke málim, jastarǵa úlgi.

Árıne, asa jaýapty da ma­ńyzdy sanalatyn osynaý qyz­metke deıin Tókeń ǵylymı-pe­dagogıkalyq, qoǵamdyq jáne ákimshilik-uıymdastyrýshylyq ju­mys­tardyń san alýan bas­paldaq­tarynan ótti. Máselen, ol Qazaqstandaǵy joǵary oqý oryn­­dary janyndaǵy eń al­ǵashqy ǵylymı-zertteý ıns­tı­týty bolǵan Ál-Farabı atyn­daǵy QazUÝ ja­nyndaǵy Eks­perımentaldyq jáne teorııalyq fızıka ǵylymı-zert­teý ınstıtýtyn qurýshy já­ne tuńǵysh dırektory. Álem­niń qozǵaýshy kúshi sanalatyn fı­zıkanyń jańa zamanǵa saı qar­qyndy úderisin úlgili deńgeıge kótergen akademıktiń eńbegin onyń izbasarlary jań­ǵyrta jalǵastyrýda.

Akademık-ǵalymnyń osynaý ózindik tóltýmasy onyń kúl­li shyǵarmashylyq jáne ǵyly­mı qyzmetiniń basty sham­shy­raǵyna aınalyp, qanshama ıgi bas­­tamalar men jańa ǵylymı jobalardyń ashylýyna túrtki bolǵanyn qazaqstandyq jáne sheteldik zııaly qaýym ókilderi jaqsy biledi. Osylaısha, halyqaralyq jáne respýblıkalyq bedeldi ǵylymı basylymdarda fızı­kanyń kvant­tyq hromodınamıka, ıadro jáne ból­shekter teorııasy, budan bas­­qa birneshe salasy boıyn­sha 300-ge jýyq ǵylymı eńbek jarııalaǵan akademık dúnıejúzi moıyndaǵan asa tanymal ǵylymı mektep qurdy. Búginde kórnekti ǵalym aǵamyzdyń shákirtteri AQSh, Reseı, Ulybrıtanııa, Aýs­­­trııa, Fransııa, Izraıl, Ita­­lııa, Japonııa syn­dy shetel­der­­diń bilikti ǵylymı orta­lyq­tarynda jemisti eńbek etip júr. Bul ýnıversıtettiń ǵana emes, Qazaqstannyń da ortaq maq­tanyshy desek qatelespeımiz. Ult­tyń ulaǵatyn kórsetken mun­daı eleýli eńbekter elimiz úshin de biregeı tabys ekeni daýsyz.

Ǵalym QazUÝ-dyń Fızıka fa­kýlte­tiniń dekandyǵyna ta­ǵaıyndalǵan tusta ózi dırektory bolyp tabylatyn ıns­tıtýt pen fakýltet qurylymdaryn sáı­kestendirip, ótpeli kezeńdegi bilim berý qıyndyqtaryn bilik­tilikpen sheshýge sheshimdi úles qosty. Ǵylym, bilim sala­syndaǵy osyndaı jarqyn jetis­tikterimen kózge túse bastaǵan ǵa­lym azamat 1998 jyly Taldyqorǵan qala­syndaǵy joǵary oqý ornynyń rektory bolyp taǵaıyndaldy. Jetisý jerindegi jemisti ju­mys­tar ony jańa bıikterge alyp keldi.

«О́zi jaqsy kisige bir kisilik oryn bar» deıdi halqymyz. О́zi jaqsy bolyp, oǵan ǵalymdyq, iskerlik qabiletteri men ómirlik tá­jirıbesi qosylsa, bir kisi­­lik oryn­nyń myń kisilik qasıetke tatı­t­ynyn da joqqa shyǵarýǵa bolmas. Tókeń Taldyqorǵandaǵy rek­torlyq qyz­metinde de isker­lik qarym-qabiletiniń myq­ty­lyǵyn barynsha jarqyratyp kór­sete bildi. Bul oqý orny bi­lim men ǵy­lym sa­lasy boıyn­sha tyń bastamalarymen kórinip, elimiz boıynsha irgeli bilim orda­syna aınaldy.

Tólegen Ábdisaǵıuly rektor bolǵan jyldary Jetisýdaǵy oqý orny barlyq jaǵynan damyp, I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıteti márte­be­sine ıe boldy. Isker ǵalym ózi­ne tán ta­­bandylyǵymen ýnıver­sı­tet ujy­mynyń yntymaq, bir­ligin nyǵaıtty. Ma­t­erıaldyq jaǵ­daıyn jaqsartty. Ustaz­dar­dan óz qyzmettik mindetterin sa­paly oryndaýdy qatań talap etý­men birge, ujymda ońtaıly shy­­ǵarmashylyq orta ornaýyna barynsha yqpal jasady.

Qysqa ǵana ýaqyt ishinde oqý korpýstaryn keńeıtip, kitaphana men jataqhana ǵımarattaryn qalpyna keltirdi. Ýnıver­sı­tet­tiń buǵan deıingi qarapaıym sportzaly kúres, voleıbol, basketbol, gımnastıka jáne seksııalar boıynsha arnaıy jattyǵý oryndary bar sport keshenine aınaldy. Aıdyndy Balqash kóliniń jaǵasynda sport-saýyqtyrý la­geri salynyp, ýnıversıtettiń bul turǵydaǵy materıaldyq-teh­­nıkalyq bazasy edáýir túrde joǵarylady. Buǵan, árıne Tó­keń­niń jastaıynan sportty, ónerdi janyna serik etken aı­ryqsha qabileti áser etpeı qalǵan joq.

Sol tustaǵy Qazaqstan Respýb­lı­ka­synyń Premer-Mınıstri Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev 2001 jyl­dyń aq­pan aıyn­da Taldyqorǵan qalasyna jasaǵan sapary barysynda I.Jan­súgirov atyndaǵy Jetisý mem­lekettik ýnıversıtetine ar­­naıy at basyn buryp, onyń qyz­metin joǵary baǵalady. Ke­shegi Premer-Mınıstr, bú­gingi Prezıdent sol kezde-aq kór­­­nekti ǵalymnyń iskerlik-uıym­­dastyrýshylyq qabiletin shy­­naıy kóńil kózimen tap basyp, kóre bilgen eken. Osydan keıin kóp uzamaı Tókeńniń Qazaq ulttyq ýnıversıtetindegi je­misti de jeńisti basshylyq qyz­meti bastalǵan bolatyn.

Qalamger Orysbaı Ábdil­dauly «О́ze­gi óleń Tólegen» degen syrly tol­ǵa­ýynda bylaı dep jazǵany bar: «...Tó­legen Áb­disaǵıuly Qojamqulovtyń san­ qyrlylyǵy ar­qasynda bu­ryndary qula­zyń­qy­rap, qı­nalyńqyrap júr­gen ýnı­ver­sıtettiń ustazdar ujymy kóńildi qalypqa túsip, jan dúnıesi sazdy syrǵa toly jan-jaqty daryndy adammen qýa­­nyshty únderi ulasyp, bári birge kó­ńildi horǵa qosylyp tur­ǵandaı ádemi, áýezdi shal­qyǵan shaq saltanat qurǵan-dy. Baıan­dy qulashtaı sozyp, qaq ortalarynda rektordyń kóshbasshy bolyp júrisin olar qalaı umytsyn. Ony áli talaı saǵynar, eske alar, sosyn jer­uıyq Jetisýdyń dál osyndaı per­zentteri mol bolǵaı dep syrttaı laıym batagóı bolyp tileýin tilep turar. Oblys ortalyǵy qaı­­ta oralǵan kindik qalalardyń biri – Taldyqorǵanda da ǵylym qaıratkeriniń izi bar...».

Bilim men ǵylymnyń, ómir men óner­diń toǵysqan tusynda jarqyn jańalyq, jaqsy is­ter órkendeıtinin kórsetken Tó­keń ujymdyq birlik pen yn­ty­­maqty qatar toǵystyryp, bilim ordasynyń ómir ordasy ekenin kórsetti. «Jaqsydan sha­­rapat» deımiz be, Premer-Mı­­nıstrdiń osy baǵasynan keıin, joǵaryda aıt­qany­myz­daı, Tókeń Alataýdyń baý­raıyndaǵy «Alma-Materine», sú­ıikti QazUÝ-yna qaıta oraldy. Qıyndyǵy men qyzyǵy mol rektorlyq qyzmettiń taǵy bir belesi ǵalym azamattyń jańa qul­shynystary men iskerlik qarym-qabiletin asyǵa kútip turǵandaı edi. Týǵan uıasyna tuıǵyndaı bolyp qaıta oralǵan Tókeń qara sha­ńyraqtyń qasıeti men úlgili úrdisterin barynsha keńeıtip, ony zaman talap etken deńgeıdegi bilim ordasyna, ǵylymı izde­nisterdiń, jańalyqtar men jaq­sylyqtardyń ortasyna, aǵa býyn men jas tol­qynnyń sabaqtasqan qara sha­ńyraǵyna aınaldyrdy.

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıver­sıtetiniń rektory bolǵan 2001-2008 jyldary T.Qojamqulov ýnıver­sıtetti shyn máninde halyqaralyq deń­geıge shyǵardy. Úzdiksiz iz­denis pen ty­nymsyz eńbektiń nátıjesinde bilikti mamandar daıar­laý men ǵy­lymı-zertteý jumystaryn uıym­dastyrýdyń túbegeıli jańa, tyń tásilderi engizildi. QazUÝ dás­túrli qury­lym­darymen qatar, ǵy­lymı-zert­teý ınstıtýttary men ǵyly­mı ortalyqtar, tehnoparktiń jelisi qu­­rylǵan eldegi alǵashqy joǵary oqý ornyna aınaldy. Maman ázirleýdiń baka­lavr, magıstr, RhD doktorlary syndy úsh satyly jańa júıesi jolǵa qoıyldy. Ǵylymı keńesterdiń jańa jaǵdaıda jumys isteýine negiz qalap, eýropalyq deń­geıdegi ǵylymı izdenisterdiń tıimdi de taǵylymdy tuǵyryn bekitti. Qorǵa­latyn dıssertasııalardyń ǵylymı ja­ńalyq­tarynyń ómir­ge, óndiriske dendep enýine jaǵ­daı jasaý arqyly jas ǵalym­dardyń ynta-yqylasyn álemdik úrdistegi izdenisterge baýlydy.

Stýdentterdiń oqýy men demalysy, tamaqtanýy, sportpen, dene shynyq­ty­rýmen shu­ǵyl­danýy, rýhanı damýy men shy­ǵarmashylyq izdenýi úshin za­manaýı jaǵdaılar jasaldy. Eń úzdik stýdentterge ataý­ly 100 prezıdenttik stı­pen­dııa ta­ǵaıyndaldy. Sol úz­dik stý­dentterdiń bolashaq ǵylym jo­­lyna qadam basýyna jan-jaqty jaǵdaı jasap, olar­dyń taqyryptyq-talǵamdyq umty­lystaryna jetekshilik jasady. Jas tolqyndy jańa jolǵa salýda ustazdyq ulaǵat tanytty.

Tólegen Ábdisaǵıuly 2003 jyly Italııa­daǵy Bolonıa qala­synda Ýnıver­sıtet­terdiń uly hartııasyna qol qoı­dy. Sóıtip QazUÝ Qazaqstan men Or­ta­lyq Azııada Bolonıa prosesine qa­tysý­shy tuńǵysh ýnıversıtet bolyp, Qazaq­stannyń joǵary oqý oryndarynyń álem­dik bilim berý keńistigine tikeleı ıntegrasııalanýyna jol ashty.

Kóp­shilikke belgili, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Pre­zı­denti – Elbasymyz N.Á.Nazarbaev­­tyń tikeleı qol­daýymen 2004 jyly jańa rektor bastamasymen uzaq jyldar boıy toqtap qalǵan QazUÝ qalashyǵy qurylysynyń 14 birdeı nysannan turatyn ekin­shi kezeńi bastaldy. Sonyń nátıjesi boıyn­sha irgeli sáýletti kitaphana, oqý-zert­hanalyq korpýstar, dárishanalar men sportzaldary, 500 jáne 800 oryndyq jańa jataqhanalar, basseındi sport saraıy, ózge de ǵımarattar paıdalanýǵa berildi. Bul úrdis ýnıversıtettiń odan ári damý ba­rysyndaǵy aıryqsha ári ma­ńyzdy oqıǵalardyń biri edi.

Respýblıkamyzdaǵy ujym je­tis­tik­teriniń asa jarqyn kór­set­kish­terine beri­letin «Altyn sapa» syılyǵyn 2006 jyly joǵary oqý oryndarynyń ishin­de birinshi bolyp Ál-Fara­bı atyndaǵy QazUÝ jeńip aldy. Osynaý mártebesi zor bıik marapatty rektorǵa Qazaqstan Prezı­denti Nursultan Ábishuly Nazarbaev­tyń ózi tapsyrdy.

2014 jyly T.Qojamqulov Elbasy N.Á.Nazarbaevqa arnaıy negizdeme-hat joldap, Qa­­zaqstan ǵalymdarynyń Eý­ro­palyq ıadro­­lyq zertteýler uıy­my­men (SERN, Jeneva, Shveısarııa) yn­ty­maq­tastyǵyna alǵashqy bastamashy bolyp, Memleket basshysy tarapynan ońdy qoldaý tapty. Sóıtip 2017 jyldyń aqpan aıynda QazUÝ-dyń Eksperımentaldyq jáne teorııalyq fızıka ǵy­lymı-zertteý ınstıtýtynyń fızık ǵa­lymdary birles­ken ǵylymı-teh­nıkalyq jobalardy júrgizý múm­kindigi týraly aldyn ala kelis­sózder jasaý úshin SERN-ge resmı saparmen bardy. О́z kezeginde Eýropalyq ıadrolyq zertteýler uıymy ókilderi Qazaq­stannyń jetekshi ýnıversıtetteri men ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynda bolyp, Qazaqstan Parlamenti Senatynyń jáne salalyq mı­nıs­trlikter basshylarymen kezdesti.

Kórnekti fızık ǵalymdardyń qaty­sýy­men 2018 jyly SERN jáne Qazaqstan Úkimeti arasynda ha­lyq­aralyq yntymaqtastyq týraly kelisim jasaldy. Al 2019 jyly el Parlamenti atalǵan kelisimdi ratıfıkasııalap, Mem­leket bas­shysy Q.Toqaev «Qa­zaqstan Res­pýblıkasynyń Úki­meti men Eý­ropalyq ıadrolyq zert­teý­ler uıymynyń (SERN) ara­syndaǵy ǵylymı-tehnıkalyq yntymaqtastyqqa qatysty ha­lyqaralyq yntymaqtastyq týra­ly kelisimdi ratıfıkasııa­laý týra­ly zańǵa qol qoıdy. Bul akt, sóz joq, Otanymyzdyń ǵy­­­lymı ómiri ta­rıhyndaǵy asa mańyzdy oqıǵa boldy. Qa­zaq­stannyń SERN sııaqty bedeldi ha­lyqaralyq uıym ke­li­simine qaty­sýy jańa bilim kók­jıekterine qoljetim­dilikti ǵana emes, sonymen qatar eldegi ǵylymı-zert­teýlerdiń deńgeıin jáne onyń halyqaralyq bedelin kóterýge zor múmkindik bereri aqıqat.

Osyndaı joǵaryda atalǵan jáne atalmaǵan qanshama jan­qııarlyq ǵylymı eńbekteri ná­tıjesinde T.Qojamqulovqa 1996 jyly Qazaqstan Prezıdentiniń Jar­ly­ǵymen «Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym jáne tehnıka qaı­ratkeri» ataǵy, «Ál-Farabı atyndaǵy ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Mem­lekettik syılyǵy berildi. Ol «Parasat» jáne II dárejeli «Barys» ordenderiniń ıegeri. Son­daı-aq Qazaqstannyń Qur­metti sport qaıratkeri, Qazaq ulttyq mýzyka akade­mııasynyń Qurmetti professory, taǵy basqa da kóptegen ataq pen medal ıelengen qadirli el aǵasy.

2016 jylǵy sáýirde T.Qojam­qulovtyń 70 jasqa tolǵan mereı­toıynda sol kezdegi Par­lament Senatynyń Tóraǵasy, búgingi Prezıdentimiz Qasym-Jo­mart Kemeluly Toqaev óz qut­tyq­taýynda: «Ǵy­lymı qun­dylyǵy asa joǵary irgeli eńbek­terińizdiń fızıka, matematıka ǵylymynyń kókjıegin keńeıtip, álemdik deńgeıde moıyndalýy ózińizge tán qa­jyr­ly izdenis pen tereń bilimniń nátıjesi eke­ni sózsiz. Elimizdegi joǵary oqý orny janyndaǵy alǵashqy ǵylymı-zert­teý ınstıtýtynyń negizin qalap, tyń bastamalarǵa uıytqy bolýyńyz otan­dyq ǵylym áleýetiniń nyǵaıyp, ór­ken jaıýyna jol ashty. Elbasy «Bilim – ǵylym – ınnova­sııa­lar úshtigi bılegen pos­tın­dýs­trııalyq álemge qaraı jyljyp kelemiz» dep atap ótken­deı, Siz­­diń ınnovasııalyq zert­teý­ler­di arqaý etken eńbek­terińiz el ıgiligin arttyra tús­pek», dep oryndy atap ótti.

Tólegen Ábdisaǵıuly Qojam­qulov – fızık-teoretık, óristiń kvant­tyq teo­rııasy salasy bo­ıyn­sha iri maman. Ha­lyqaralyq jáne respýblıkalyq ma­man­dandyrylǵan referenttelgen ba­sylymdardaǵy fızıkanyń mynandaı bólimderi, atap aıtqanda, kvanttyq hromodınamıka, ıadro jáne elementarlyq bólshekter teorııasy, salystyrmalyq jáne gravıtasııa teorııasy boıynsha, 200-den asa ǵylymı eńbegi jaryq kórdi. Kalıbrlik óristi stohastıkalyq kvanttaý sııaqty ǵylymnyń jańa baǵytyn damytty. Ol úsh monografııanyń av­tory, sonyń ishinde «О́ris teo­­­­rııasyndaǵy stohastıkalyq kvant­­­taý» atty monografııa­sy ǵylymnyń jańashyl baǵy­tyn­­daǵy qundy alǵashqy eń­bek retinde álemniń ǵylymı jurt­shy­lyǵyna keńinen moıyndaldy.

Tólegen aǵamyzdyń alǵash­qy ǵylymı jumystary stý­dent­­tik kezinen jaryq kóre bas­ta­ǵanymen, onyń naǵyz fızık-teoretık retinde irgetasy A.Ioffe atyn­­daǵy FTI-dyń aspırantýrasynda kandıdattyq dısserta­sııasyn daıyndap jú­rip ataqty «L.Landaý jáne E.Lıf­shıs teorııalyq mınımýmyn» tapsyrý barysynda qa­landy. Odan ári onyń ǵalym retinde qalyptasýyna jáne ta­bıǵı ta­lantynyń jarqyrap ashy­­lýy­na B.Konstantınov atyn­daǵy KSRO ǴA IаFI-dyń jyl sa­ıyn­ǵy fızıkalyq mektebi jáne L.Landaý atyndaǵy KSRO ǴA TFI-daǵy akademık A.Mıg­dal­dyń teorııalyq semı­­narlary baǵa jetpes ról atqardy.

Akademık T.Qojamqulov «Zattar­dyń qurylymdyq ózin ózi uıymdastyrýy jáne syzyq­tyq emes úderister» atty Res­pýblıkalyq joǵary oqý oryn­dary aralyq izdenistik jáne qol­danbaly zertteýler baǵdar­lamasynyń ǵylymı jetekshisi jáne «Gravıtasııalyq, elek­­tromagnıttik, kúshti jáne álsiz áre­ket­testikti teorııalyq zertteý» atty ir­geli zertteýlerdiń ba­symdylyq ba­ǵyt­­tary boıyn­sha Ulttyq ǵylymı baǵ­dar­la­­masynyń da jetekshisi boldy. Ol L.Landaý atyndaǵy TFI (Chernogolovka q.), OIIаI (Dýbna q.), RǴA Tóralqasy ja­nyndaǵy NSK (Máskeý q.), B.Kons­­tantınov atyndaǵy IаFI (Sankt-Peterbýrg q.), t.b. iri shet­eldik-fızıka ınstıtýtta­rymen ǵylymı bir­lestikte ju­mys atqaryp keledi, sondaı-aq ha­lyqaralyq konferensııalar men sımpozıýmdarǵa belsendi qatysýda.

Akademık ǵylymı ınnovasııalardy oqý prosesine engizýge de belsendi úles qosty. Onyń jetekshiligimen «Kvanttyq hromodınamıka», «Keregekózdegi ka­lıbrlik teorııalar» atty arnaýly jańa kýrs­tar túzildi, qosalqy avtorlarmen birlesip oqýlyq, oqý-ádistemelik qu­raldar», sonyń ishinde «Kvanttyq meha­nıka» (2005 j.) atty qazaq tilinde al­ǵashqy oqýlyq jaryq kórdi. Ol (PhD) dok­toranttarynyń ǵylymı jumys­taryna, magıstrant­tar men stý­dentterdiń dıplomdyq jumys­taryna jetekshilik etýde.

Onyń jetekshiligimen kóp­tegen kan­dıdattyq dıssertasııa oryndalyp jáne 5 doktorlyq dıssertasııa qorǵaldy. Ol álem moıyndaǵan ǵylymı mektep qurdy.

T.Qojamqulov Qazaqstan­nyń joǵary mektebi Ǵylym aka­demııasynyń (JM HǴA Qazaq­standyq bólimshesi) negizgi uıym­das­tyrýshysy. Bul akade­mııa­nyń basty maqsaty – joǵary mek­­tepte ǵylymnyń damýyna jár­­demdesý jáne onyń qol jet­kizgen jetistikterin qoǵamnyń ál-aýqaty men rýhanı áleýe­tiniń jo­ǵarylaýyna barynsha qoldaný.

Tólegen Ábdisaǵıuly Ál-Fa­rabı atyndaǵy QazUÝ-dyń rektory bolyp qyzmet atqarǵan jyldary Ýnıversıtet qalashyǵynyń kóp jylǵa jumysy toq­tap qalǵan II kezeńiniń qurylysy Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń ti­keleı qoldaýymen qaıta jandandy. Bul qurylys: irgeli-ǵylymı kitaphana, oqý-zerthanalyq korpýstar, dáris oqıtyn jáne sport zaldary, jataqhanalar t.b. 14 nysannan túziletin, ýnıversıtetti halyqaralyq talaptarǵa saı jo­ǵarǵy deńgeıge kóteretin birden-bir erekshe shara boldy. Jańa kezeń­niń irgetasyn elimizdiń Tuń­­ǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaev ózi qalady.

2006 jyly ál-Farabı atyn­daǵy QazUÝ birinshi bolyp egemen Qazaqstan tarıhyn­da tuńǵysh ret  Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń tap­syrýymen «Altyn sapa» – dárejesin ıelendi.

Fızıka-matematıka ǵylym­darynyń doktory, professor, Qazaqstannyń eńbek si­ńir­­gen ǵylym jáne tehnıka qaı­ratkeri, Qazaqstan Res­pýb­­­lıkasy Joǵary mektep ǵylym akademııasynyń, Ha­lyq­­­aralyq joǵary mektep ǵy­lym akademııasynyń, Halyq­­aralyq shyǵarmashylyq akade­mııa­synyń, Qazaqstan Respýb­lıkasy Inje­nerlik akade­mııa­synyń, Qazaqstan Respýb­lı­kasy Ulttyq ǵylym akade­mııa­­synyń akademıgi, Almaty oblysynyń qurmetti azamaty. Osynyń bárine eren eń­­begimen jetip, tálimger tulǵa bolyp qalyp­tasqan Tólegen Ábdi­saǵı­ulynyń abyz jasyn­daǵy abyroıly kezeńi jalǵasa bermek.

Tókeńniń asqaraly 60 jas­qa tolǵan torqaly toıynda qa­zaqtyń qadirli Áz-aǵasy, Ázilhan Nur­shaıyqov bylaı degen eken: «Siz týǵannan výnder­kınd – ǵa­jap qabiletti bala bolǵan eken­siz. Ǵajap qabiletti ba­lanyń bári birdeı ǵajap ǵalym bolyp shy­ǵa bermeıdi. Árıne, sizge qoǵam kómektesti. Sharapatty qoǵam­nyń qýatymen siz ustaz, ǵalym, kompozıtor, aqyn, ánshi, kúıshi, dombyrashy, syrnaıshy, sportshy, qoǵam qaıratkeri, ýnıversıtet rektory boldyńyz. Qazaqqa ózińizdeı ul bergen taǵ­dyrǵa rahmet!». Názik jany ján­nattyń tórinde shalqýy tıis Áz-aǵamyzdyń áz tilegi áli eskir­gen joq dep bilemiz.

Qazaq bilimi men ǵylymynyń qara­ shańyraǵy sanalatyn QazUÝ-dyń qasıet­ti qabyrǵasynda qana­ty qataıǵan ardager ǵalymnyń eń­seli tulǵasy el nazarynda asqaq­taı bermek.

 

Janseıit TÚIMEBAEV,

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń basqarma tóraǵasy – rektory