Semeıde onkologııalyq aýrýlardy dıagnostıkalaý jáne emdeý úshin ıadrolyq medısına ortalyǵy ashyldy. Qaterli isik aýrýlary men basqa da patologııalardy erte kezeńderde anyqtaýǵa jáne ony sátti emdeýge múmkindik beretin mańyzdy medısınalyq mekemeniń iske qosylýy birqatar merdigerdiń jaýapsyzdyǵynan qaıta-qaıta keıinge qaldyrylyp kelgen edi. Jaýapsyz merdigerler jumysty merziminde aıaqtamaǵany óz aldyna, naýqastardyń kómekke muqtajdyǵyn da eskermegen.
Esterińizge sala ketsek, suıyq radıasııalyq qaldyqtar saqtalatyn jáne joıylatyn bólimdi Úkimet komıssııasy birneshe ret teksergen. «Medtehnıka» kásipornynyń ortalyǵyna ornatyp qoıǵan jabdyqtyń qaýiptiligin medısına qyzmetkerlerine ǵana emes, Ulttyq ıadrolyq ortalyqtan arnaıy shaqyrylǵan ǵalymdarǵa da dáleldeýge týra keldi. Olar saqtaýǵa arnalǵan ydystardyń qaýipsizdik talaptaryna sáıkes kelmeıtindigin, ortalyqtyń qyzmetkerleri men pasıentterine qaýip tóndiretinin anyqtady. Buǵan deıin ǵımarattaǵy jeldetý júıesi de úlken problema bolǵan.
Suıyq radıoaktıvti qaldyqtar saqtaýǵa arnalǵan jańa bólimsheni salý týraly strategııalyq sheshimdi oblys ákimi Danıal Ahmetov 2019 jyly qabyldaǵan edi. Bastysy, azamattar úshin qaýipsiz bolý kerektigine nazar aýdarǵan aımaq basshysy medısınalyq tehnıka ornatylǵan jabdyqtary bar bólimshe jobaǵa sáıkes emes ekendigin rastaǵan. Sóıtip jabdyqty bólshekteý týraly túkpilikti sheshim qabyldanǵanǵa deıin uzaqqa sozylǵan sot prosesi bastalǵan. Eger ortalyqtaǵy aqaýlar ýaqytynda joıylmasa, sońy nege ákelip soǵaryn elestetýdiń ózi qorqynyshty edi. Iаdrolyq ortalyq medısına qyzmetkerleri úshin ǵana emes, Semeı turǵyndary úshin de qaýipti nysanǵa aınalýy múmkin edi. О́ıtkeni suıyq radıoaktıvti qaldyqtar jerasty sýlaryna da túsip ketýi múmkin.
BAQ ókilderi shaqyrylmaǵan «jekpe-jek» jınalysta (14.04.2021 jyly) sóılegen kásiporyn bas dırektorynyń mindetin atqarýshy jańadan satyp alynǵan suıyq radıasııalyq qaldyqtardy kádege jaratý júıesi buryn ornatylǵanymen birdeı ekenin aıtqan. Ol osy sózimen ózderine osy ýaqytqa deıin jala jabylyp keldi degendi meńzese kerek. Biraq atalǵan nysanda birneshe ret jumys istegen, barlyq qujattamany, barlyq normalar men sharttardy egjeı-tegjeıli zerttegen úkimettik komıssııa, osy jabdyqta jumys isteýge tıis mamandar, bólshekteý týraly sheshim qabyldaǵan sot ókilderi, Parlament Májilisiniń depýtattary men sol kezdegi Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Alekseı Soı ortalyqtyń jumysyndaǵy birqatar máseleni ataǵan-dy.
Búginde Iаdrolyq medısına ortalyǵy – oblystaǵy úlken medısınalyq klasterdiń bir bóligi. Ony iske qosý úsh kezeńde júzege asyrylady. Qazirdiń ózinde dıagnostıkanyń eń zamanaýı jáne tıimdi ádisin paıdalanýǵa múmkindik beretin bir fotondy emıssııalyq kompıýterlik tomograf ornatylǵan radıoızotopty dıagnostıka bólimshesi óz jumysyn bastady. Bólimshede 16 medısına qyzmetkeri jumys isteıdi. Atap aıtsaq, ıadrolyq medısına, radıohımııa, radıofarmasevter, medısınalyq fızıkter, radıasııalyq qaýipsizdik jónindegi ınjenerler bar.
Ekinshi kezeń – radıonýklıdtik terapııany engizý, al úshinshi kezeń – PET-dıagnostıka jáne eń zamanaýı sıklotrondaǵy 18 F-ftordezoksıglıýkoz radıofarmpreparatyn óndirý.
Bul ortalyqty biregeı medısınalyq ǵımarat dep aıtýǵa bolady. Sol úshin de ashylýyn júzdegen adam kútti. О́kinishke qaraı, merdigerlerdiń «nemquraıdylyǵyna» baılanysty keıbiri Semeı qalasynyń ıadrolyq medısına jáne onkologııalyq ortalyǵynan qajetti em ala almady. Semeı qalasynyń ıadrolyq medısına jáne onkologııalyq ortalyǵynyń bas dárigeri Marat Sandybaevtyń aıtýynsha, ortalyqtyń kómegine jyl saıyn 600-ge jýyq adam muqtaj. Eger ortalyqty merziminde, ıaǵnı 2015 jyly salsa, «Medtehnıka» jabdyqtaryn ýaqtyly jetkizse, 3 myń adam em ala alar edi.
– Búgingi tańda bul ortalyq Shyǵys Qazaqstan oblysyna ǵana emes, búkil elge qajet. Kópten kútken nysan – oblystaǵy eleýli oqıǵalardyń biri. Dál osy ortalyqta mamandar kez kelgen adam aǵzasynyń, qannyń, lımfanyń jáne zat almasýdyń jaǵdaıyn baǵalap, aýrýlar men qaterli isikterdi der kezinde anyqtap, ony emdeý úshin fýnksıonaldyq dıagnostıka júrgize alady, – deıdi M.Sandybaev.
SEMEI