Qazir bıznestiń san alýan túri bar. Qajettilikterdiń kóbeıýine qaraı qoǵamda túrli suranys paıda bola bastaıdy. Sony tamyrshydaı tap basyp, usynysyn zań men bıznes qaǵıdalaryna beıimdegender bir-bir bıznes ıesi bolyp shyǵa kelmek. Sońǵy birneshe jylda paıda bolyp, keńinen taralyp kele jatqan bıznes túri – klınıngtik qyzmet.
Klınıngtik qyzmet kórsetý – jeke úıler men keńselerdi tazalaý. Árıne, ony ózińiz de atqara alasyz. Alaıda jeke tulǵalar da, zańdy tulǵalar da bul sharýany kóp jaǵdaıda kásibı mamandardyń qolyna tabystaǵandy jón sanaı bastady. Endi ǵana óris alyp kele jatqan bıznes bolǵandyqtan, bul qyzmettiń deńgeıi qandaı, elimizde qansha klınıngtik kompanııa bar, olardyń jyldyq tabysy men shyǵyny qandaı degen sekildi suraqtarǵa jaýap tabý qıyn. Internetten izdegenimizde aınalasy on shaqty kompanııanyń tizimi shyqty. Bizdiń nazarymyzǵa ilinbeı qalǵan taǵy birer kompanııa bolýy yqtımal. Qarabaıyr esepteý tásiline salyp, bul qyzmettiń óńirlerde de eptep jolǵa qoıylǵanyn eskerip, kúlli Qazaqstanda 20-30 kompanııa bar dep topshylaýǵa bolatyn sııaqty.
Adal Works kompanııasynyń basshysy Áset Begalıevtiń aıtýynsha, osydan úsh jyl buryn ǵana adamdar kópqabatty turǵyn úılerge kórsetiletin klınıng qyzmetin túsine bermeıtin.
– 2020 jyldan bastap elimizde múlik ıeleri birlestigi quryla bastaǵan soń, turǵyndardyń az bóligi bolsa da turǵyn úıdiń ishki jumystaryna aralasyp, túsine bastaǵan sııaqty. Bul salanyń basqalardan aıyrmashylyǵy, qyzmet úshin tólenetin aqy men qoıylatyn talaptar eki túrli. Máselen, kireberisterdi tazartýdyń jumys kestesi degen uǵym bar. Keste boıynsha aptasyna 3 ret eden jýý kerek delik. Alaıda kóptegen adamdar edenderdiń kún saıyn jýylǵanyn qalaıdy. Osy erekshelikterdi, azamattardyń qalaýyn eskere otyryp, salanyń damýyna úles qosý jolyndamyz, – deıdi Áset.
Qazir onyń kompanııasy Nur-Sultan qalasyndaǵy 50-den astam kópqabatty turǵyn úıge qyzmet kórsetedi. 200-den astam jumysshy bar. О́zimizdi tolyqqandy bıznes retinde qalyptastyra aldyq deıdi.
Pandemııa bul salaǵa da keri áserin tıgizdi. Degenmen de kópqabatty turǵyn úılerdi tazalaý múlde toqtamaǵan.
– Pandemııa kezinde klınıng salalarynyń ishinde oıyn-saýyq keshenderi, ofıs, saýda úıleri klınıng salasyndaǵy jumystar toqtap qaldy. Bizdiń salamyz, ıaǵnı kópqabatty turǵyn úıge qyzmet kórsetý jumystary toqtaǵan joq, kerisinshe jumys qyza tústi. Árıne, úlken táýekel men shyǵyndarǵa da tap boldyq. Mysaly, qoǵamdyq kólikter toqtaǵan soń, jumysshylardy obektilerge jetkizý úshin avtobýstardy jaldaýǵa fırmamyz biraz shyǵyndaldy. Jumysshylarymyzdyń indetti juqtyryp alý qaýpi joǵarylap ketti, – deıdi kompanııa basshysy.
Taǵy bir aıtarlyq jaǵdaı, jergilikti atqarýshy bılik pandemııa kezinde kópqabatty úılerge qyzmet kórsetýshilerdi dálizderdi kúndelikti birneshe márte dezınfeksııalaý jumystaryn júrgizýge mindettegen. Biraq bul mindet olardyń kelisimshartynda qarastyrylmaǵan. Áleýmettik jelide de qyzý talqyǵa túskenine qaramastan, memlekettik basqarý organdarynan nemese sol ýaqytta qurylǵan jedel shtab tarapynan bizdiń qyzmetkerlerge eshqandaı qosymsha aqy qarastyrylmady deıdi. Al dezınfeksııalaý zattarynyń naryqtaǵy quny 5 ese qymbattap ketken.
Mclean kompanııasynyń basshysy Baǵlan Ermekbaeva da sońǵy úsh jylda klınıngtik qyzmettiń erekshe qarqyn ala bastaǵanyn aıtady.
– Sońǵy úsh jylmen salystyrǵanda elde klınıngtik qyzmet kórsetý qarqyny jyldam ósip jatyr. Pandemııaǵa qaramastan, suranys deńgeıi de ósýin toqtatqan joq. Klıentter arasynda zańdy tulǵalar da barshylyq. Qazir «Ábý-Dabı Plaza» turǵyn úı keshenin tazalap jatyrmyz. Sońǵy ýaqytta «Salamatty Astana» emhanasymen de birge jumys istep kelemiz. «Astana Operaǵa» da qarjylyq usynys joldap qoıdyq. Olarmen de jumys isteýge nıettimiz, – deıdi Baǵlan Ermekbaeva.
Onyń sózinshe, qazirgi qyzmetkerler sany orta eseppen 15-20 adam. Uzaq merzimge aýqymdy tapsyrys alǵan kezde kelisimshart negizinde 30-40 adamǵa (jumysshylar) deıin qabyldaıdy.
– Tolyqqandy bıznes retinde qalyptastyq dep aıtý qıyn shyǵar. Biraq qazirgi ýaqytta aldymyzǵa qoıǵan mindetterdiń 50-60 paıyzyn oryndadyq dep senimmen aıta alamyn. Bul bıznesti damytý boıynsha kóptegen josparymyz bar, – deıdi kompanııa jetekshisi.
Pandemııa qyspaqqa alǵan mezette suranystyń kúrt tómendep, tabystyń azaıǵanyn «Moem Okna» kompanııasynyń basshysy Artýr Gýseınov te aıtady. «Klınıng bıznesin endi ǵana qolǵa alyp, jaqynda ǵana qymbat qurylǵylar satyp alǵan kompanııalar olardy tezirek satyp, qaryzdaryn jabýǵa tyrysyp jatyr. Al biz naryqta 2009 jyldan beri kele jatqandyqtan, salanyń qyr-syryn birshama meńgerdik, nesıelerden qutyldyq. Byltyr turǵyndardyń tólem qabileti tómendep, nátıjesinde bizdiń aınalym 80 paıyzǵa quldyrap ketti. Tek mamyr aıynyń ortasynan bastap qana iske kiristik», deıdi.
Sondaı-aq uzaq ýaqyt boıy jumys istemegen saýda oıyn-saýyq ortalyqtary sapaly klınıngtik kompanııalarǵa emes, baǵasy qolaıly kompanııalarǵa basymdyq bere bastaǵan.
– Jeke tulǵalar da klınerler qyzmetin tutynýdy azaıta bastady. Úlken úıi bar turaqty klıentterimizdiń ózi jóndeý, tazalaý jumystaryn kúzge shegerip tastady. Pandemııa kezinde jumys tásilderimizdi qaıta qarastyrdyq. Endi bizdiń qyzmettiń quny bólme sanyna baılanysty bolmaq. Máselen, bir bólmeli páterdi tazalaý 5 myń teńgege baǵalanady. Buryn ol 7-8 myń teńge shamasynda edi. Bastan-aıaq tazalaý jumystaryn júrgizý quny ózgerissiz qaldy – sharshy metrine 490 teńgeden, – deıdi Gýseınov.
Kompanııa basshylary bıyl da bolýy múmkin qatań karantın shekteýlerine qazirden daıyndalyp, kóp mólsherde dezınfeksııalaý zattary men jeke qorǵanys quraldaryn satyp alǵanyn, sondaı-aq vaksınalaý mańyzdylyǵyn jumysshylaryna túsindirip jatqandaryn aıtty.
Áset Begalıev óz bıznesimizdi baǵalaý týraly áli oılanyp kórmedik, eń basty maqsatymyz – berik bıznes qurý degen oıyn jetkizdi.
– Jyldyq taýar aınalymymyz shamamen 400 mln teńgeni quraıdy. Rentabeldilik 10-20 paıyz aralyǵynda. Degenmen biz áli ósý satysyndamyz jáne barlyq bos qarajatty damýǵa qaıta ınvestısııalap jatyrmyz. Qazir kez kelgen bıznes kúshti IT komponentine ıe bolýǵa umtylý kerek. Bul máselede de shette qalmaýǵa tyrysamyz. Biraq tap qazir IT máselesin damytýǵa artyq qarjymyz joq, – deıdi Adal Works kompanııasynyń basshysy.
2020 jyly bastalǵan koronadaǵdarys osy bıznesti qurýshylarǵa qaı baǵytqa qaraı oıysý keregin, óz saıasattaryn qalaı ıkemdeý keregin túsindirip bergendeı. Qatań lokdaýndar bolmasa da bıyl da shekteýler jalǵasyp jatyr. Biraz mekeme onlaın qyzmet kórsetýde. Soǵan saı tabys ta tómen. Iаǵnı jyl sońyna deıin korporatıvti klınıng naryǵy áli birshama quldyraýy múmkin. Tıisinshe, osyǵan deıin tek oıyn-saýyq ortalyqtary, saýda úıleri, bank bólimsheleri jáne joǵary oqý oryndarymen jumys istep kelgen klınıngtik kompanııalar naryqtan yǵysýy da yqtımal. Osylaısha, birshama kompanııanyń tabystan qaǵylýy ózge oıynshylardyń tyń ádis, ózgeshe tásilmen naryqqa kirýine de jol ashýy ǵajap emes.