Jaıyq-Kaspıı sý basseınindegi tabıǵı baılyq – bekire tuqymdas baǵaly balyqtar túrine qyrǵıdaı tıetin brakonerlerdiń aptyǵyn basatyn buǵaý tabylmaı tur. Árıne, brakonerlikke qarsy jyl saıyn 1 sáýir – 31 mamyr aralyǵynda Atyraý, Mańǵystaý jáne Batys Qazaqstan oblystarynda keń aýqymdy «Bekire» balyq qorǵaý aksııasy ótedi. Aty dardaı bolǵanmen, bul aksııadan keıin sý marjanyna sýyq qolyn kótergen brakonerler qatary azaıǵan joq. Nege?
Bul saýal jurtshylyqty tolǵandyrǵaly qashan? Alaıda, dál qazir onyń jaýabyn dóp basyp aıtýǵa eshkimniń dáti barmaıtyn sekildi. Áıtpese, quqyq qorǵaý organdary brakonerlerdi osy zamanǵy baılanys quraldarymen, júrdek qaıyqtarmen qamtýshylardy anyqtap, teńizdiń tórinde bekire tuqymdas balyqtardy baýdaı túsirip júrgen sýyq qoldylardy qoldaýshylardyń atyn atap, túsin túster edi. Qandaı «qudireti» bar ekeni belgisiz, brakonerlerdi qoldaıtyn astyrtyn toptar áli kúnge anyqtalar emes. Sol sebepti «baıaǵy jartas, bir jartastyń» kerimen «Bekire» aksııasyn ótkizýshiler tek tárkilengen baǵaly balyqtar men quqyq buzýshylarǵa salynǵan aıyppuldy tizbeleýmen ǵana shekteledi.
Máselen, «Bekire-2020» aksııasynyń nátıjesinde 759 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 33 qylmystyq is qozǵalǵan. Balyq qorǵaý zańdylyǵyn buzýshylarǵa 13 mln teńgeden astam somaǵa ákimshilik aıyppul salynypty. Al zańsyz aınalymnan 13,9 tonna balyq tárkilengen. Onyń ishinde 943,6 kılo bekire tuqymdas balyq túrleri, 16,34 kılo bekire tuqymdas balyq ýyldyryǵy, 439 aýlaý, 20 júzý, 7 kólik quraly bar.
Mundaı derekke bıyl da qanyq bolǵaly otyrmyz. О́ıtkeni «Bekire-2021» aksııasy bastalǵaly beri Jaıyq-Kaspıı oblysaralyq basseındik balyq sharýashylyǵy ınspeksııasynyń ınspektorlary quqyq qorǵaý, tabıǵat qorǵaý organdarynyń jáne shekara qyzmetiniń qyzmetkerlerimen birlesip, tabıǵat qorǵaý zańnamasyn buzýdyń 730 deregin anyqtap otyr. Sonyń nátıjesinde 495 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Al 63 is ákimshilik sot organdaryna joldandy. Brakonerlikpen, sırek kezdesetin jáne quryp ketý qaýpi tóngen balyq túrlerimen zańsyz aınalysý deregine baılanysty 37 qylmystyq is qozǵaldy. Zań talabyn buzýshylarǵa 8,1 mln teńge aıyppul salyndy.
Zańsyz aınalymnan alynǵan 25,5 tonna sý marjanynyń 4 tonna 305,2 kılosy bekire tuqymdas balyq túrlerine jatady. Sondaı-aq 710 balyq aýlaý, 18 avtokólik pen 48 sýda júzý quraly tárkilenip otyr. О́zen arnasy men teńiz akvatorııasyn kúndelikti súzýdiń nátıjesinde sý qoımalarynan 2031 zańsyz balyq aýlaý quraly tabylypty.
– Oblystyq polısııa departamentiniń qyzmetkerleri Atyraý qalasyna taıaý ornalasqan Kókarna aýylyndaǵy saıajaı turǵyndarynyń birinen 812 kılo bolatyn 247 dana bekire balyǵyn tárkiledi. Kúdiktiniń baǵaly balyqty úıinde zańsyz saqtap kelgeni anyqtaldy. Al Isataı aýdanynyń 21 jastaǵy turǵyny úıinde jalpy salmaǵy 29 kılo 800 gramm bolatyn bekire tuqymdas balyq saqtaǵan. Baǵaly balyq qoryna zańsyz qol suqqan eki azamatqa qatysty qylmystyq is qozǵaldy, – dep habarlady departamenttiń baspasóz qyzmeti.
Mine, «Bekire-2021» aksııasynyń alǵashqy aıynda brakonerlikke qatysty osyndaı derekter belgili bolyp otyr.
Atyraý oblysy