Baspana baǵasy turaqtala ma?

Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Rýstam Ahmetovtiń aıtýynsha, jyl basynan beri bastapqy naryqtaǵy úılerdiń baǵasy 5 paıyzǵa ósken.

«Biz baǵa ósimin tejeý úshin qurylys júrgizýshilerge 11 eskertý jiberip, kelis­sóz júrgizdik. Qazir baǵa ósýiniń tómen­deýi baıqalady», degen edi R.Ahmetov.

Iá, zeınetaqy qoryndaǵy 1 trln 200 mlrd teńgeniń naryqqa kelip túsýi bas­pana baǵasyn sharyqtatqany belgili. Qymbatshylyqqa sebep bolǵan taǵy bir qyzyq derekti «Atameken» ulttyq kásip­kerler palatasy aıtyp otyr: Kóp­qabatty úılerdiń astynan kólik turaǵyn salý turǵyn úı sharshy metri baǵasyn 16 myń teńgege qymbattatyp jiberedi eken.

«Avtoturaq oryndarynyń shamamen 70 paıyzy  qurylys aıaqtalý kezin­de suranyssyz qalýda, al qurylys salý­shylar ótpeı qalǵan oryndardy kútip-ustaýǵa májbúr. Osy rette qu­rylys salýda qosarly standart qol­danyp jat­qany baıqalady, mysa­ly, mem­le­kettik organdar jáne kvazı­mem­le­ket­­tik sektorǵa avtoturaq oryndarynsyz qu­ry­lys salýǵa ruqsat berilgen», dep habar­lady «Atameken».

Baǵa qashan tómendeıdi?

О́tken aptada «Baspana hıt» ıpoteka­lyq baǵdarlamasynyń toqtatyla­tyny habar­landy. Sarapshylar baǵdarla­ma­nyń naryqtan ketýine baılanysty qaıtalama na­ryq­taǵy páter baǵasy birden 30 pa­ıyz­ǵa quldyraýy múmkin dep boljaıdy.

Orda satu kompanııasynyń satylym jónindegi menedjeri Amanjol Jıen­betovtiń aıtýynsha, 2020 jyl barlyq josparlar men boljamdardy tas-talqan etti. Sondyqtan baǵa ósimine tek qana zeınetaqy qarjysyn kináli etý orynsyz.

– Zeınetaqy aqshasynyń baǵaǵa áserin aıtqan kezde buǵan tereń mán berý kerek. Qurylys salýshynyń qurylysty bastaý týraly sheshimi men úıdi satýǵa deıingi aralyq 6-15 aıǵa sozylady. Biz bárimiz Qazaqstan men álemde qatań lokdaýnnyń 2020 jyly naýryzdan jyl aıaǵyna deıin sozylǵanyn bilemiz. Jaǵdaıdy boljaý múmkin bolǵan joq. Ári qaraı ne bolatynyn da eshkim túsine almady. Endi bastalǵan jańa jobalardyń bári toqtap qaldy. Byltyr III jáne IV toqsanda joǵary valıýtalyq kútilimderge baılanysty keıinge qaldyrylǵan suranys jú­zege asa bastady. Al zeınetaqy qar­jy­syn paıdalaný bastalǵan kezde naryqta páter tapshylyǵy sezildi. Ári baǵ­darlama páter alýdy josparlap otyr­maǵan azamattardyń ózin yntalandyrdy. Bul jaǵdaı barlyq segmenttegi baǵa ósimine ákelip soqty, – deıdi sarapshy.

Al «Arbat Rıel Esteıt» agenttiginiń dırektory Marına Grýshınanyń aıtýynsha, kúzde naryqtaǵy baǵa ósimi turaqtalady.

– Qazir Almaty naryǵynda ekinshi dárejeli úılerdiń sharshy metri shamamen 420 myń teńgeni quraıdy. Zeınetaqy kampanııasy kezinde turǵyn úı quny 20 paıyzǵa ósti. Suranystyń kóp bolýy osyǵan alyp keldi. Satyp alýshylar negizinen jańa qurylystarǵa mán berdi. О́ıtkeni jerdi qazý satysyndaǵy bastapqy baǵa ekinshi naryqtaǵy úılerdiń qunymen teń. Adamdar birinshi kezekte bastapqy naryqtaǵy úılerdi qaraıdy, yńǵaıly nusqa tappasa ǵana qaıtalama naryqqa aýysady. Bul rette adamdardy eki kategorııaǵa bólip qarastyrýǵa bolady. Olardyń alǵashqylary zeınetaqy qarjysyn kapıtalızasııalaý úshin ǵana jyljymaıtyn múlik alǵysy keledi. Ondaı azamattar alynatyn aqshaǵa qoljetimdi nysandardy qarastyrady. Qarjy árkimniń shotynda ártúrli kórinis tabady. Biraq negizinen kóbiniń qarjysy ortalyqtan jańa baspana satyp alý úshin jetkiliksiz ekeni de belgili, – deıdi M.Grýshına.

Onyń aıtýynsha, bul sanattaǵy satyp alýshylar buryn turǵyn úı satyp alý­ǵa qulyqsyz bolǵan perıferııalyq na­ryqty jandandyryp jibergen. Iаǵnı olar bas­panany keıin jalǵa beremin neme­se satyp jiberemin degen maqsatty al­ǵa shy­ǵa­rý­shylar. Al ekinshi sanatqa jata­­tyn­dar – zeınetaqy qarjysymen tur­­ǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýdy oıla­ǵan ne­mese ıpotekasyn japqysy kel­gen azamattar.

– Pandemııadan soń mundaı bastama­nyń qolǵa alynýy naǵyz óz ýaqytynda istelgen jumys boldy. Degenmen bastama úı salýshylardyń baǵany kóterip jiberýine de áser etti. Tamyzǵa taman bas­pana baǵasy turaqtalýy tıis. Oǵan deıin suranys qubylyp turady. Kóktemde satyp alýdy júzege asyra almaǵan klıentter naryqqa shyǵady. Degenmen osy ýaqytta satyp alýshylardyń jappaı naryqtan ketýine de kýá bolamyz. Qazirdiń ózinde belsendilik 30 paıyzǵa azaı­dy, ol ári qaraı tek tómendeı beredi. Eger jyl sońyna deıin aıtarlyqtaı eko­no­mıkalyq dúmpý oryn almasa onda jel­toqsanda úı baǵasy tabıǵı qal­pyna oralyp, zeınetaqy naýqanyna deıingi deńgeıine keledi, – deıdi sarapshy.

Tap qazir naryqtaǵy baǵa turaqsyz jáne kún saıyn qubylyp tur. Báseke­les­­tik­ti qorǵaý jáne damytý agenttiginiń bas­­­shysy Serik Jumanǵarın osyndaı pi­kir aıtypty. Sózine súıensek, bıyl qań­tar-sáýir aralyǵynda birinshi naryq­taǵy ba­ǵa ósimi 5,5 paıyz bolǵan. Byltyr dál sol kezeńde baǵa ósimi nebári 1,5 paıyzdy qu­rapty. Baǵa ósimi jaǵynan ekinshi na­ryq­­­taǵy úıler quny tipti aspandaıdy. Byl­­tyr ósim 2,2 paıyz bolsa, bıyl 2020 jyl­ǵa qaraǵanda 12,3 paıyzǵa kóterilip ketken.

– Baspana qunynyń ósýine qurylys materıaldarynyń qymbattaýy da áser etip otyr. Jyl basynan beri otandyq qurylys materıaldarynyń baǵasy 16 paıyzǵa ósti. Byltyr mundaı bolmaǵan, kerisinshe tómendegen edi. Agenttik baǵa ósimin boldyrmaý maqsatynda úlken jumystar atqarýda. Sonyń nátıjesinde Shymkentte sharshy metr quny 330 myńnan 270 myńǵa, Qostanaıda 245-ten 230 myńǵa, О́skemende 350-den 220 myńǵa tómendedi, – deıdi S.Jumanǵarın.

Sanaıǵaq

Ulttyq bank deregine súıensek, 2021 jyldyń 1 sáýirindegi jaǵdaı boıynsha elimizde berilgen ıpotekalyq nesıe kólemi 2,3 trln teńgeni quraǵan. Bul 2020 jyldyń dál osy kezeńimen salystyrǵanda 514,4 mlrd teńgege (27,7 paıyz) kóp.

«Otbasy bank» ıpotekalyq portfel ósimi memlekettik sýbsıdııalaý baǵdar­lama­lary esebinen bolyp jatqanyn habar­laıdy. Ipotekalyq portfeldiń 24-30 paıyzyn bastapqy tólemi 50 pa­ıyz­dan tómen nesıeler quraǵan. Al port­feldiń 50 paıyzyn ıpotekalyq zaım somasynyń 50 paıyzy quıylǵan nemese jınaqtaǵan zaımdar quraıdy eken.