• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 21 Maýsym, 2021

О́rkendeýge tyń serpin bergen kezeń

241 ret
kórsetildi

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2018 jyldyń 19 maýsymyndaǵy Jarlyǵyna sáıkes Túrkistan oblysy quryldy. Bul tarıhı sheshim óńirge jańa serpin berdi jáne jan-jaqty damý múmkindikterine jol ashty. Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń kóshpeli brıfınginde oblys ákimi О́mirzaq Shókeev 3 jylda qol jetkizilgen kórsetkishterge toqtalyp, qala damýynyń negizgi baǵyttaryn atap ótti.

«Bizdiń eń basty qundy­ly­ǵy­myz – Ahmet Iаsaýı kesenesi. Sonyń tóńireginde rýhanı mádenı ortalyq quryldy. Sondaı-aq jańa qalyptasyp kele jatqan jańa ákimshilik ortalyq salyndy. Úshinshisi – eski qalany qaıta jań­ǵyrtý máselesi, tórtinshi ba­ǵyt – qalanyń tóńiregindegi klımatqa, ekologııaǵa baılanys­ty jobalar. Atap aıtqanda, azyq-túlik beldeýi, jasyl beldeý syndy baǵyttar», dedi oblys ákimi.

Oblysta jalpy óńirlik ónim 2018 jylmen salystyrǵanda 41%-ǵa artyp, 2,4 trln teńgeni quraǵan, ónerkásiptik ónim kólemi 18%-ǵa, aýyl sharýashylyǵy ónimi 34%-ǵa nemese 185,4 mlrd teńgege artqan. Sońǵy 3 jylda negizgi kapıtalǵa baǵyttalǵan ınvestısııalar kólemi 1,6 trln teńge bolyp, onyń ishinde jeke ınvestısııalar kólemi 968,5 mlrd teńgege jetti. Pandemııa kezinde de báseń­de­megen qarqyndy qu­ry­lys ju­mys­tarynyń nátı­je­sinde 736 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Jalpy óńirlik ónimdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 21%-ǵa deıin jetip, oblys bıýdjetiniń kólemi 1,6 ese artty, ıaǵnı 893 mlrd teńgeni qurady. Bıyldyń 5 aıynda atqarylǵan oblystyń mańyzdy áleýmettik-ekonomıkalyq damý kór­setkishterine toqtalǵan О́mirzaq Shókeev ónerkásip óni­mi­­­niń kólemi 238,2 mlrd teńge bolyp, ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 29,8 mlrd teńgege artqanyn atap ótti. О́ńdeý ónerkásibinde 110,9 mlrd teńgeniń ónimi óndirilgen. О́ńirdiń ındýstrııalyq aımaq­ta­rynda jalpy quny 41 mlrd teńgeni quraıtyn jáne 4 340 jumys ornyn ashýǵa múmkindik beretin 60 joba júzege asyrylýda. Búginde TURKISTAN arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda ınvestısııalyq jalpy quny 480,5 mlrd teńge bolatyn 46 joba iske asyrylýda. Jalpy, bıyl ónerkásip ónimi kólemin 565 mlrd teńgege jetkizý josparlanýda. Aýyl sharýashylyǵynda 5 170,3 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 102,9%-dy qu­ra­ǵan. Atalǵan salaǵa ba­ǵyt­talǵan ınvestısııa 1,9 ese artqan, ıaǵnı 15,3 mlrd teńge bolǵan. Qala aýmaǵynda azyq-túlik beldeýin qalyptastyrý aıasynda quny 35,5 mlrd teńge bolatyn 6 serpindi iri ınvestısııalyq jobalar júzege asyrylýda. Jyl qorytyndysymen ob­lysqa 800 mlrd teńgege ınves­tısııa tartý josparlanýda. О́ńirdiń ónerkásiptik áleýetin damytý maqsatynda «Sastóbe» hımııalyq kesheni, munaı óńdeý zaýyty, kómir-hımııalyq, fosfor kenderin óńdeý zaýyttary, turmystyq tehnıka óndirisi syndy jobalardy iske qosý kózdelýde. Nátıjesinde, 5 myń­nan asa adam jumyspen qam­tylady.

Túrkistan qalasynda týrızm salasyn damytý, onyń áleýetin art­tyrý ári týrısterge tartym­dy etý – búgingi kúnniń basty talap­tarynyń biri. Búginde «Ker­ýen saraıǵa» kún saıyn myń­daǵan adam keledi. Keshen jer­gi­likti myń turǵyndy turaqty ju­myspen qamtyp otyr. Tarıhı jáne mádenı muraǵa baı óńirde Túrkistan, Kentaý qalalary men Otyrar, Ordabasy, Báıdibek aýdandary baǵytynda tarıhı-tanymdyq týrızmi, Saryaǵash kýrorty aýmaǵynda emdik-sa­ýyq­tyrý týrızmi, Túlkibas, Tólebı, Qazyǵurt aýdandarynda ekolo­gııa­lyq týrızm túrleri qar­qyndy damyp keledi. Sonyń biri retinde týrızmdi damytýdaǵy alar orny erekshe «Qasqasý týrıstik-rek­rea­sııalyq kesheni» jobasy iske asy­rylmaq.

«Jobany júzege asyrý má­se­­lesin 12 jyl buryn qaıta kó­ter­gen bolatynbyz. Qazir taǵy oraldyq. Búginde óz qarjysyna salatyn ınvestor tabyldy, al biz ınfraqurylymdy jetkizip berýimiz qajet. Iаǵnı «Qasqasý týrıstik-rekreasııalyq kesheni» jobasy taıaý arada Úkimette talqylanyp, sheshiletin bolady», dedi О́.Shókeev.

Sondaı-aq 2025 jylǵa deıin Túrkistan – Shymkent – Tashkent arasynda joǵary jyldamdyqty temir­jol jobasyn iske asyrý josparlanýda. Bul jobany iske asyrý eki el arasyndaǵy eko­nomıkalyq yntymaqtastyq pen týrızmdi damytýǵa oń áser beredi. Oblys ákiminiń esebinshe, 2025 jyly týrıster aǵyny men kelýshiler sanyn 2 mln adamǵa deıin arttyrý kózdelýde.

Oblys ákimi jańa qurylǵan Saýran aýdany men Kentaý qala­sy­nyń erteńine qatysty aqpa­rat berdi. Kentaýda jylý máse­lesi ózekti. Bul oraıda kógil­dir otyn paıdalanylyp, ár úıge jylý berý kózderin or­na­tý joly qarastyrylýda. Bas­pa­sóz máslıhatynda Baǵys aýy­­ly­na qatysty máseleniń sheshi­min tapqany da aıtyldy. «Eki mem­lekettiń arasyndaǵy she­ka­rany anyqtaýda birneshe prosedýra júzege asyrylady. Ke­zin­de demarkasııa ótti, biraq delımıtasııa tolyq aıaqtalmaǵan. Osyǵan qaramastan bıyl Memleket basshysynyń tapsyrma­symen Úkimet, Syrtqy ister mınıs­tr­ligi, oblystyq ákimshilik, bar­lyǵy birigip úlken keshendi ju­mys atqardy. Nátıjesinde, bu­rynǵy sheshilmeı turǵan 740 gektar jer oblys aýmaǵyna qosyldy», dedi oblys ákimi.

 

Túrkistan oblysy