Belarýs Respýblıkasynda qazaq kúresinen tórtinshi álem chempıonaty ótti.
Jahandyq jarysqa 29 eldiń balýandary qatysty. Osy synda Qazaqstan quramasy barlyq salmaqta altyn júldeni jeńip aldy. Atap aıtqanda, 60 kılo salmaqta Abzal Arystanbekov, 70 kıloda Erlan Estek, 80 kılo salmaqta Ersin Muhamedjanov, 90 kıloda Muhıt Tursynov jáne asa aýyr salmaqta Aıbek Nuǵymarov álem chempıony atandy. Sonymen birge, osy básekede bizdiń komandanyń ekinshi quramy da júldeli oryndarǵa ıe boldy.
Belarýs Respýblıkasynda qazaq kúresinen tórtinshi álem chempıonaty ótti.
Jahandyq jarysqa 29 eldiń balýandary qatysty. Osy synda Qazaqstan quramasy barlyq salmaqta altyn júldeni jeńip aldy. Atap aıtqanda, 60 kılo salmaqta Abzal Arystanbekov, 70 kıloda Erlan Estek, 80 kılo salmaqta Ersin Muhamedjanov, 90 kıloda Muhıt Tursynov jáne asa aýyr salmaqta Aıbek Nuǵymarov álem chempıony atandy. Sonymen birge, osy básekede bizdiń komandanyń ekinshi quramy da júldeli oryndarǵa ıe boldy.
Sonyń ishinde bolashaǵynan zor úmit kúttiretin balýandarymyzdyń biri Alpamys Tókıev (90 kg) kúmis medaldi ıelense, Amangeldi Satybaldınov (60 kg), Erasyl Sákenuly (70 kg) men Ádiljan Ystybaev (90 kg) qola júldeni qanaǵat tutty.
Taǵy aıtatyn nárse, osy básekede Maqsat Mázibaev degen talantty balýanymyz absolıýtti salmaqta ótken beldesýde mońǵol alyby Suǵarjarǵyl Boldpýrevti jeńdi. Bul balýandy jaqynda Taraz qalasynda ótken «Eýrazııa barysy» halyqaralyq týrnırinde Beıbit Ystybaev ta jeńgen bolatyn. Endi, mine, onyń jeńisin Maqsat Mázibaev qaıtalap otyr. Jalpy, bıylǵy básekege qatysqan balýandardyń bári namysqa tyrysyp, júldeli oryndarǵa talasty. Máselen, Ázerbaıjannan qatysqan eki balýannyń ekeýi de qola júldege ıe boldy. Olardan úshinshi oryndy Zaýr Bagızov (90 kılodan astam) pen Kámshat Rzaev (80 kg) ıelendi. Basqa elderden de bir-ekeýden balýandar kilemge shyǵyp, kúresti. Sonyń ishinde grýzın Besarıon Berkýlava (80 kg) kúmis medaldi alsa, onyń otandasy Lasha Gýınashvılı (60 kg) qola júldeni, grek Pavnıs Tomas (70 kg), aýǵan Daper Nııazı (90 kg) men gollandııalyq Denıel Sen Mıýýı (90 kılodan astam) úshinshi orynǵa kóterildi. Al Belarýsten jarysqa qatysqan tórt balýannyń ekeýi – Evgenıı Bedýlın kúmis, Aleksandr Steshenko qola júlde ıelendi.
Básekeden Qyrǵyzstan men Armenııanyń balýandary da oljaly qaıtty. Qyrǵyzstan quramasynda 60 kılo salmaqta kúsh synasqan Sanjar Osmanálıev, Armenııa sapynda 70 kıloda Armen Nazarıan ekinshi oryndy ıelendi. Osy synda bizdiń komandaǵa bir-eki salmaqtan basqa laıyqty qarsylas bolatyn balýandar bolǵan joq. Máselen, asa aýyr salmaqtaǵy Aıbek Nuǵymarov aqtyq synǵa deıingi beldesýlerin jeńispen aıaqtap, fınalda belorýs Evgenıı Bedýlınnen aıqyn basym tústi.
Jarysta jeńil salmaqtaǵylar arasynda ótken beldesýler qyzyqty jáne tartysty ótti. Mysaly, 60 kıloda Abzal Arystanbekov pen Amangeldi Satybaldınovtiń jartylaı fınaldaǵy kezdesýleri uzaqqa sozylyp ketti. Bul ekeýi de elimizdiń óz salmaqtaryndaǵy myqtylary bolyp sanalady. Beldesýdiń negizgi ýaqytynda jeńimpaz anyqtalmady. Abzal qarsylasyn qosymsha ýaqytta ǵana taza jeńip, fınalǵa joldama aldy. Osy salmaqta Qyrǵyzstan atynan qatysqan Sanjar Osmanálıev te jaman kúresken joq. Ol fınalǵa deıin qarsylastaryn utyp, altyn júlde úshin kezdesýde ǵana Abzaldan jeńilýge májbúr boldy.
Kelesi, 70 kılo salmaqta ótken beldesýler ózinshe qyzyqty ótti. Bul synǵa bizdiń elden Erlan Estek qatysyp, osymen ekinshi ret álem chempıony ataǵyn jeńip aldy. Bul joly da bizdiń balýannyń qarsylastary ońaı bolǵan joq. Ásirese, Erlanǵa irikteý beldesýde úndi Sharma Shanjeev pen fınalda armıan Armen Nazarıan qatty qarsylyq kórsetti. Degenmen, Erlan tájirıbesiniń arqasynda aılasyn asyryp, ekeýine de esh múmkindik bermedi. Sóıtip, ol eki dúrkin álem chempıony atanyp, halyqaralyq dárejedegi sport sheberi ataǵyn ıelendi. Osy synda bizdiń balýandardyń arasynan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi ataǵyn 90 kılo salmaqtaǵy Muhıt Tursynov aldy. Desek te, biz álem chempıony ataǵy bizdiń elge buıyrsa da 90 kılo salmaqta qazaq kúresinen biraz elderde myqty balýandardyń bar ekenin kórdik. Mysaly, osy salmaqtaǵy taǵy bir balýanymyz Alpamys Tókıev, belorýs Aleksandr Steshenko men ýkraın Andreı Kýnık ózderin jaqsy jaǵynan kórsetti. Irikteý beldesýlerde ol osy eki sheteldiń balýandarymen kezdesken bolatyn. Osy beldesýde ekeýi de bizdiń otandasymyzǵa laıyqty qarsylas boldy.
Bıylǵy básekede 80 kılo salmaqtaǵy balýandar arasynda ótken synǵa bizdiń elden úsh balýan qatysty. Onda Ersin Muhamedjanov, Maqsat Mázibaev pen Ádiljan Ystybaev kúsh synasty. Osy jarysta atletterimiz arasynan Maqsat pen Ersin bir-birimen jartylaı fınalda kezdesti. Bul kezdesýde ekeýi de ádis-tásilder jasap, bir-birine ese jibermeýge tyrysty. Ekeýi de kilemde bir-birine naǵyz qarsylas ekenderin kórsetti. Sóıtip júrgende, kezdesýdiń sońǵy mınýtynda tóreshiler Ersinniń jasaǵan ádisin sanap, soǵan jeńisti áperdi. Ol fınalda Besarıon Berýlavamen kezdesip, upaı sanymen jeńdi. Osydan keıin absolıýtti salmaqtaǵy balýandar arasynda ótken beldesýde 80 kılo salmaqtaǵy Maqsat Mázibaev mońǵol alyby Suǵarjarǵal Boldpýrevti jeńip, Mınsk tórinde qazaqtyń mereıin taǵy bir ósirip tastady.
Jarys sońynda Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń prezıdenti Serik Tókıev, erkin kúresten úsh dúrkin Olımpıada chempıony Aleksandr Medved pen basqa laýazym ıeleri álem chempıondary men júldegerlerin marapattap, aqshalaı syıaqy tabys etti. Sonymen birge, federasııa prezıdenti aty ańyzǵa aınalǵan ardagerge «Qazaq kúresiniń damýyna qosqan úlesi úshin» degen altyn alqany tapsyrdy.
Osy jerde bıylǵy álem chempıonatynyń fınaldyq beldesýleri Aleksandr Medvedtiń kúres saraıynda, irikteý jarystary Mınskiden 18 shaqyrym jerdegi Olımpıadalyq bazada ótkenin aıta ketken jón. Álem chempıonaty kezinde atalǵan sport ordasynda Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń kongresi ótip, onda Serik Tókıev taǵy bes jylǵa federasııa prezıdenti bolyp saılandy.
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan».
MINSK – ASTANA.