BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh Qaýipsizdik Keńesinde gýmanıtarlyq daǵdarystyń qýatty tolqyny júrip jatqanyn, bul birinshi kezekte qarýly qaqtyǵystar bolyp jatqan aýdandardaǵy beıbit turǵyndarǵa áser etip otyrǵanyn aıtty. BUU bas hatshysynyń bul úndeýin birinshi orynbasary Amına Muhammed oqyp berdi, dep jazady Egemen.kz BUU Jańalyqtar ortalyǵy taratqan aqparatqa silteme jasap.
Gýmanıtarlyq agenttikterdiń aldynda turǵan úlken qıyndyqtar týraly aıtqan BUU basshysy Antonıý Gýterrısh Gýmanıtarlyq keńistikti saqtaý jónindegi arnaıy keńesshi qyzmetin qurýǵa sheshim qabyldady.
BUU málimetteri boıynsha Aýǵanstanda maýsymnyń bir aptasynda bolǵan qarýly shabýyldardyń saldarynan kem degende 24 beıbit turǵyn, onyń ishinde bes medısınalyq qyzmetker qaza tapty. Bıylǵy jyldyń birinshi toqsanynda beıbit turǵyndar arasynda qurban bolǵandardyń sany bul elde 29 paıyzǵa ósti. Iemende kún saıyn ortasha eseppen alǵanda bes beıbit turǵyn qaza bolady nemese jaraqat alady. Jıyrma mıllıon ıemendik gýmanıtarlyq kómekke óte muqtaj, al bes mıllıon adam ashtyqqa tap boldy. Efıopııanyń Tıgraı aımaǵynda beıbit turǵyndardy ólim jazasyna kesý, zańsyz tutqyndaý jáne ustaý, balalarǵa jynystyq zorlyq-zombylyq kórsetý jáne beıbit turǵyndardy jappaı májbúrli túrde qonys aýdarý týraly esepter bar.
Bas hatshy Qaýipsizdik Keńesin beıbit turǵyndardy, gýmanıtarlyq jáne medısınalyq qyzmetkerlerdi jáne jalpy gýmanıtarlyq keńistikti qorǵaý týraly kóptegen qararlardy qoldaý úshin «sheshimdi jáne shuǵyl sharalar qabyldaýǵa» shaqyrdy.
«Bizdiń gýmanıtarlyq agenttikter kóbinese úkimettermen nemese olardyń jumysyna kedergi keltiretin jáne qandaı da bir kómekten tolyqtaı bas tartatyn qaqtyǵysýshy taraptarmen kelissózder júrgizýge májbúr», deıdi BUU Bas hatshysy.
BUU basshysy halyqaralyq qaýymdastyqty gýmanıtarlyq qyzmetkerlerge jáne gýmanıtarlyq uıymdardyń menshigine shabýyldardy toqtatý, halyqaralyq gýmanıtarlyq zańdardy qurmetteýdi qamtamasyz etý jáne BUU qararlaryn buzýshylardy beıbit turǵyndardy, medısınalyq jáne gýmanıtarlyq personaldardy qorǵaý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaýǵa shaqyrdy.
Osyǵan baılanysty ol bes negizgi is-qımyl baǵytyn usyndy.
Birinshiden, Antonıý Gýterrıshtiń aıtýynsha, qoldanystaǵy quraldardy halyqaralyq gýmanıtarlyq quqyqqa úlken qurmetke qol jetkizýge múmkindik beretin barlyq tásildermen nyǵaıtý kerek.
«Bul quraldardy júıeli túrde qoldanǵan kezde biz nátıje kóremiz. Biz ulttyq qarýly kúshterdi daıarlaý, ulttyq saıasattyń negizderin damytý jáne qajet bolǵan jaǵdaıda dıplomatııalyq qysym jasaý týraly aıtyp otyrmyz. Qaýipsizdik Keńesi basqa shara qalmaǵan kezde sanksııalar qoldaný quqyǵyn ózine qaldyrady», dedi BUU basshysy óz sózinde.
Eger jekelegen elderdiń bıligi áreket ete almaıtyn nemese istegisi kelmeıtin bolsa, barlyq qoljetimdi tetikterdi halyqaralyq qaýymdastyq, onyń ishinde Qaýipsizdik Keńesi qoldanýy kerek.
Ekinshiden, Antonıý Gýterrısh bolashaqta gýmanıtarlyq qyzmetkerlerge shabýyl jasaýdyń aldyn alý úshin ótken oqıǵalardy tekserip, kinálilerdi jaýapqa tartý kerek dep atap ótti. Úshinshiden, Antonıý Gýterrısh úkimetter gýmanıtarlyq uıymdarǵa janjaldyń barlyq taraptarymen, onyń ishinde memlekettik emes qarýly toptarmen baılanys ornatýǵa kómektesýi kerek dep sanaıdy. Tórtinshiden, Gýterrıshtiń pikirinshe, terrorızmge qarsy is-qımyl sharalary gýmanıtarlyq keńistikti saqtaý, terrorızmge qarsy is-qımyldardyń gýmanıtarlyq operasııalarǵa áserin barynsha azaıtý jáne gýmanıtarlyq, medısınalyq personaldyń óz jumystaryn oryndaǵany úshin jazalanbaýyn qamtamasyz etý týraly naqty nusqaýlyqtardy qamtýy kerek.
BUU-ǵa múshe elder densaýlyq saqtaý mekemeleri men mektepterin tolyqtaı qorǵaý úshin áskerı saıasatyn qaıta qaraýy kerek.
«Besinshiden, Qaýipsizdik Keńesi mektepter men aýrýhanalarǵa shabýyldardyń tez arada toqtatylýyn qamtamasyz etý úshin, sondaı-aq osy nysandar men olardyń qyzmetkerlerin qorǵaý úshin óz yqpalyn qoldanýy kerek», dedi BUU basshysy.
COVID-19 pandemııasynyń saldarynan bolǵan densaýlyqqa qatysty buryn-sońdy bolmaǵan tótenshe jaǵdaı densaýlyq saqtaý mekemeleri men qyzmetkerlerin qorǵaýdy burynǵydan da mańyzdy etedi.
«BUU-ǵa múshe elder medısınalyq mekemeler men mektepterdiń qorǵalýyn tolyq qamtamasyz etý úshin ózderiniń áskerı saıasatyn qaıta qaraýy kerek. Biz bul nysandardy áskerı maqsatta paıdalanýdy tolyǵymen alyp tastaýymyz kerekk», dedi BUU Bas hatshysy.
Saıyp kelgende, Antonıý Gýterısh atap ótkendeı, BUU-nyń gýmanıtarlyq keńistikti qorǵaýdaǵy jumystarynyń kóbin jerdegi gýmanıtarlyq qyzmetkerler júzege asyrady.
«Halyqaralyq qaýymdastyq olarǵa osy kúrdeli jáne qaýipti jumysta jan-jaqty qoldaý kórsetýge mindetti», dep qorytyndylady BUU Bas hatshysy.