QR Úkimetiniń 2016 jyldyń 23 jeltoqsanyndaǵy qaýlysy negizinde bekitilgen elordanyń bas josparyn jáne egjeı-tegjeıli josparlaý jobasyn iske asyrý aıasynda qalanyń jınaqy qurylysy boıynsha qajetti is-sharalar júzege asyrylyp jatyr, dep jazady Egemen.kz.
Elordanyń sáýlet, qala qurylysy jáne jer qatynastary basqarmasy 20 gektar aýmaqqa sozylǵan Kishi Taldykól (Syǵanaq kóshesiniń soltústigi, E22 kóshesiniń ońtústigi, Turan dańǵylynyń shyǵysy jáne Sh.Aıtmatov kóshesiniń batys jaǵy) sý aıdyny saqtalatynyn habarlaıdy.
Bul – sýly-batpaqty oryn jáne sýdyń hımııalyq mólsheri shekti normadan birneshe ese asyp, adam densaýlyǵyna teris áser etýi múmkin. Sol sebepti bul aımaq tazartylady.
Sol sııaqty sý deńgeıin kóterý úshin túbin qazý jumystary júrgizilmek. Osylaısha batpaqty jer tazartylǵan toǵanǵa aınalyp, mańaıynda saıabaq ashylady.
Sýly-batpaqty orynnyń irgeles aýmaǵy abattandyrylady. Onda áleýmettik nysandar: turǵyn úıler, 2,5 myńǵa jýyq oqýshyǵa arnalǵan oqý orny, balabaqsha, medısınalyq ortalyq jáne t.b. ashylatyn bolady.
Aıta ketý kerek, sýly-batpaqty orynnyń Taldykól kólimen tabıǵı baılanysy joq. Jer ústi aǵyndary men jer asty sýlary arqyly ózara qosylmaıdy. Qazirgi ýaqytta sýly-batpaqty oryn organıkalyq qosylystar áserinen shirip ketýi jáne qoqystyń jınalýynan jaǵymsyz ıis shyǵatyn jáne jándikter (masalar, keneler) taralatyn oshaq bolyp sanalady.
Bul orynǵa dalalyq ólsheýlerdi gıdrografııalyq jumystarmen bir ýaqytta júrgizý barysynda hımııalyq quramyn zertteý úshin shógindilerge synama júrgizildi. Kishi Taldykólde adam densaýlyǵyna keri áser etýi múmkin kóptegen hımııalyq zat bar. Qurǵaq qaldyq 6,3 ese, temir mólsheri 6,2 ese, hlorıdter quramy 9,5 ese, sýlfattar 12 ese, ammıak 5 ese artyq. Sonymen qatar, Syǵanaq kóshesi mańyndaǵy ammıaktyń mólsheri 2,5 mg qurady, bul ShRK-dan (shekti ruqsat etilgen konsentrasııa) 1,5 ese asady.
Sondaı-aq zertteý nátıjesi boıynsha sý sapasy sharýashylyq, aýyz sý, balyq sharýashylyǵy jáne rekreasııalyq maqsatta paıdalanýǵa jol berilmeıdi.
Taldykóldiń (úlken Taldykól) óziniń ekologııalyq ınfraqurylymy bolatynyn atap ótken jón. Taldykól kóliniń janynan qoryq jáne orman-saıabaq aýmaǵy bar elimizdegi alǵashqy tabıǵı park ashylady. Tartymdy orynǵa aınalatyn ekinshi ekopark Maıbalyq kóliniń janynda (áýejaı baǵytynyń ońtústik-shyǵys jaǵy) bolmaq.