Túrkistan óńiriniń turǵyndary jańa oqý jylynda bilim berý prosesi dástúrli formatta júrgizilgenin qalap otyr. Oǵan oblystaǵy epıdemııalyq ahýal da, mektepterdegi daıyndyq ta múmkindik beretini aıtylýda. Jańa 2021-2022 oqý jylynda Túrkistan oblysy boıynsha 927 kúndizgi orta bilim berý uıymynda 516 740 oqýshy oqıdy dep kútilýde. Barlyq bilim oshaǵynda sanıtarlyq normalardyń saqtalýy erekshe nazarǵa alynyp, qajetti dezınfeksııalyq qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen.
Búginde bilim beretin 83 897 pedagogtiń 71 809-yna (85,6%), tehnıkalyq personaldardyń 27 560-yna (96,6%) vaksına egilgen. Bul kórsetkish 100%-dy quraıdy. Bıyl ata-analardyń ótinishterimen 47 266 bala birinshi synypqa qabyldandy. Jańa oqý jylyna jalpy sany 2 mln 250 myń dana oqýlyq satyp alýǵa 4,8 mlrd teńge qarjy bólingen.
Sonymen qatar tamyz aıynyń basynda oqýlyqtardyń tasymalynan únemdelgen qarjyǵa, oqýshylar sanynyń ósimine baılanysty barlyq synypqa jetispeıtin jáne eski oqýlyqtardy jańartý úshin 826,1 myń dana oqýlyq alynýda. Bul oraıda 17 baspamen oqýlyqtardy satyp alý jáne tasymal boıynsha kelisimshart jasalǵan. Oqýlyqtardyń tasymaly 25 tamyzda tolyǵymen aıaqtalady.
Tabıǵı ósimi joǵary óńirde mektep qurylysy da qarqyndy júrgizilýde. Naqtyraq aıtsaq, bıyl oblys boıynsha jalpy 78 mektep, onyń 70-i oblystyq bıýdjetten, 8-i «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda salynyp jatyr. Budan bólek Túrkistan qalasynda 720 oryndyq Nazarbaev Zııatkerlik mektebi salynýda. Oblystyq adamı áleýetti damytý basqarmasynyń basshysy Raqymbek Jolaevtyń málimdeýinshe, qurylysy júrgizilip jatqan 78 mekteptiń 15-in birinshi qyrkúıekte, 44-in jyl sońyna deıin paıdalanýǵa berý josparlanǵan. О́ńirde 6 apatty jáne 4 úsh aýysymdy mektep bar. Bıyl 2 apatty jáne 1 úsh aýysymdy mekteptiń máselesi sheshiledi. Aıta ketelik, Nur Otan partııasynyń «О́zgerister joly: Ár azamatqa laıyqty ómir!» atty saılaýaldy baǵdarlamasyna sáıkes 2025 jylǵa qaraı óńirde 130 mektep salý josparlanǵan. Bıyl baǵdarlama aıasynda jalpy 47 mektep qurylysy josparlanǵan. Onyń 17-si 1 qyrkúıekke paıdalanýǵa berilip, qalǵany jyl sońyna deıin ashylady dep josparlanýda. Sondaı-aq oblys boıynsha 12 mekteptiń kúrdeli jóndeý jumystaryna 2,8 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵan. Bes mektepte jóndeý jumystary tamyz aıynyń sońynda aıaqtalsa, qalǵan altaýy jyl sońyna deıin paıdalanýǵa beriledi. Bir mekteptiń jumysy kelesi jyly bitedi. Sonymen qatar jergilikti bıýdjet esebinen 18 mektepke 86 mln teńgege aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizildi. Al 100-ge jýyq mekteptiń ashanalaryn jóndeý, 108 mekteptiń kitaphanalaryn jańǵyrtý jumystary qolǵa alynǵan.
Oqýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda oblysta 900 memlekettik mektep tolyǵymen beınebaqylaý júıesimen qamtamasyz etilgen. Oblystaǵy bilim ordalaryn mamandandyrylǵan kúzet pen «Dabyl batyrmalarymen» qamtýdy kezeń-kezeńimen sheshý josparlanýda. Byltyr 756 mektepti ishki ájethanalarmen qamtamasyz etý josparlanǵan. О́tken jyly – 679, bıyl 20 mekteptiń ishki ájethanalary retke keltirildi. Qalǵan 57 mekteptiń máselesi 1 qyrkúıekke deıin tolyǵymen sheshilmek. Jylý maýsymyna daıyndyq ta belgilengen keste boıynsha júrgizilýde. О́ńirdegi jylý maýsymyna daıyndyq jumystaryna sáıkes 1 279 bilim nysanyn gıdravlıkalyq syǵymdaýdan ótkizý jumystary 88%-ǵa oryndalǵan. Bilim berý mekemelerin 107 myń tonna kómir jáne 3,5 myń tonna suıyq otynmen qamtamasyz etý josparlanǵan. Oblys ákimdiginiń habarlaýynsha, qazirgi tańda tasymaldaý jumystary 40%-ǵa oryndalǵan.
Orta bilim berý ordalary da jańa oqý jylyna daıyndyq jumystaryn pysyqtaýda. Jańa 2021-2022 oqý jylyna orta bilimdi kadrlardy daıarlaýǵa 52 mamandyq boıynsha 6 myńnan asa orynǵa memlekettik grant berildi. Onyń jartysynan astamy bilikti jumysshy kadrlardy, qalǵany orta býyn mamandary men qoldanbaly bakalavrıat mamandaryn daıarlaýǵa baǵyttalǵan.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń kolledjderdiń tehnıkalyq jáne kásiptik bilimge kóshý máselelerindegi strategııalyq baǵdarlardy aıqyndaı otyryp, damytýdy keshendi qaraý jónindegi tapsyrmasyna sáıkes ótken jyldyń basynan bastap Túrkistan oblysynda 10 jylǵa satyp alý quqyǵynsyz 3 memlekettik kolledjdi senimgerlik basqarýǵa berý týraly sheshim qabyldanǵan bolatyn. Baıqaý nátıjesi boıynsha 3 basqarýshy kompanııa anyqtaldy. Jańa basqarýshy kompanııalar stýdentterdi sapaly bilimmen jáne jumysqa ornalastyrýmen qamtamasyz etý boıynsha ózderine mindettemeler aldy. Senimgerlikke bergen kolledjderde nátıje baıqalýda. Búginde dýaldy oqytý formaty qoldanylyp, oqytýdyń 40%-y teorııa, 60%-y tájirıbe túrinde júrgizilýde. Stýdentter shákirtaqydan basqa, naqty óndiriste tájirıbeden ótip, jalaqy alýda. Sala mamandary stýdentterdiń sabaqqa qatysýy 95%-ǵa deıin artyp, zańsyz tólemder qysqarǵanyn, oqytýshylarǵa óndiristik tájirıbege qatysqany úshin qosymsha tólemder ulǵaıtylǵanyn aıtýda. Jumysqa ornalasqan túlekterdiń úlesi 90%-ǵa deıin ósken. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi tarapynan kelisim berilgen jaǵdaıda, bıyl taǵy da 10 memlekettik kolledjdi senimgerlik basqarýǵa berý qarastyrylǵan. Sondaı-aq senimgerlik basqarýǵa usynylǵan tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý kolledjderi «Jas maman» jobasyna enbek.
Túrkistan oblysy