Qaraǵandy oblysynda sońǵy eki aptada koronavırýs ınfeksııasy tipti ekilenip ketken. О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken brıfıngte oblystyń bas sanıtarlyq dárigeri Iýrıı Zalygın qaýipti dertpen aýyrǵandar sanynyń 1,2 ese ósip ketkenin ókine málim etti.
Qazirgi ýaqytta Qaraǵandy, Temirtaý, Jezqazǵan, Sátbaev qalalarynda, Abaı jáne Osakarov aýdandarynda aýrýshańdyqtyń joǵary kórsetkishi baıqalǵan. Al jalpy oblys boıynsha pandemııa bastalǵannan beri 76 347 adamnyń KVI juqtyrǵany zerthanalyq turǵyda rastalyp, resmı tirkelgen eken.
– Koronavırýs ınfeksııasy boıynsha epıdemııalyq jaǵdaıdyń shıelenisýine jáne oblys turǵyndary arasynda «Delta» shtamynyń qarqyndy taralýyna, sondaı-aq klınıkalyq sımptomdary bar naýqastardyń kóbeıýine baılanysty, menshik nysanyna qaramastan Ashyq jobasyna qatyspaıtyn barlyq kásiporyndar men uıymdardyń qyzmetin toqtata turýdy jalǵastyrý týraly sheshim qabyldandy. Munyń tek tirshilikti qamtamasyz etý jáne baılanyssyz qyzmet kórsetý nysandary men quqyq qorǵaý jáne memlekettik organdarǵa ǵana qatysy joq. Buǵan qosa Ashyq qosymshasyna qatysýshylar senbi jáne jeksenbi kúnderi qyzmetin toqtatady, – dedi Iý.Zalygın.
Bul degenińiz – Qaraǵandy oblysy boıynsha tamyz aıynyń 21-nen bastap karantındik shekteýlerdi jumsartpaý jónindegi jańa qaýly kúshine enedi degen sóz.
Alda jańa oqý jyly kele jatyr. Oblystyń bas sanıtarlyq dárigeri oqý jylyn shtattyq rejimde bastaý úshin barlyq bilim berý uıymdarynda Ashyq jobasy júıesin engizýdiń qajettiligin atap ótti. Medısınalyq qarsy kórsetilimderi bar nemese sońǵy úsh aıda KVI-men aýyrǵandardy qospaǵanda, 18-den jáne odan joǵary jastaǵy stýdentter vaksına alýy tıis. Al jataqhanalarǵa tek vaksınalaýdan ótken stýdentter ǵana ornalasa alady.
Brıfıngte oblystaǵy barlyq mektepte bastaýysh, orta jáne joǵary synyp oqýshylary úshin bólek esikter bolýynyń talap etiletini aıtyldy. Kolledjder men joǵary oqý oryndarynda barlyq kirý-shyǵý joldaryn iske qosý qajet bolady.
Sondaı-aq bilim berý uıymdary úshin birqatar talap belgilendi. Mysaly, qyzmetkerler men bilim alýshylar kúndelikti súzgiden ótkiziledi. Dáristerdi qospaǵanda, kez kelgen buqaralyq is-sharalardy ótkizýge tyıym salynady. Kabınettik oqytý júıesi toqtatylyp, úı-jaılardy mindetti túrde jeldetip otyrý jáne basqa da qaýipsizdik sharalary talap etiledi.
Iý.Zalygın Qaraǵandy oblysynyń turǵyndary koronavırýs ınfeksııasyn qaı jerde jıi juqtyratyny týraly derekterdi jarııa etti.
– Aýrýdy qoldaıtyn faktorlardyń ishinde «úı oshaǵy» boıynsha baılanys birinshi oryn alady. Munyń úlesi 30%-dy qurap otyr. Qoǵamdyq kólikti paıdalanýdaǵy úles – 18%, al saýda úıleri men ortalyqtarǵa barǵandar aýyrǵandardyń 16%-yn quraǵan. Anyqtalmaǵan faktorlary bar jaǵdaılardyń úles salmaǵy 19%-ǵa deıin artqan. Bul naýqastardyń kóp adamdar qatysqan toılarǵa jáne basqa da is-sharalarǵa qatysqandaryn jasyrǵanyn janama túrde rastaıdy, – dedi ol.
Budan neni ańǵarýǵa bolady? Bul aýrýdyń negizgi oshaǵy toı-tomalaq jáne basqa da otbasylyq jıyndar ekenin kórsetedi.
Oblystyń bas sanıtarlyq dárigeri 60 jastan asqan adamdardyń aýrýǵa jıi ushyrap jatqanyn aıtty. Olar barlyq tirkelgen KVI jaǵdaılarynyń 23%-yn quraıdy eken. Aıta ketetin taǵy bir jaıt, kommersııalyq sala qyzmetkerleri arasynda aýrýshańdyq eki ese ósken. О́kinishke qaraı, koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵan mektep oqýshylarynyń sany da arta túsipti.
Oblysta karantındik shekteýler tártibin buzǵandarmen kúres te qyzý júrgizilip jatyr. Jyl basynan beri 500-den asa jospardan tys tekserý júrgizilipti. Quqyq qorǵaý organdarynan sanepıdqyzmetke 1 100-den asa materıal kelip túsken. Bıznes nysandaryna jalpy somasy 111 mln teńgeden asatyn 1 387 aıyppul salynypty.
Oblys boıynsha Ashyq jobasynyń kómegimen 4 753 quqyqbuzýshy anyqtalǵan eken. Onyń ishinde 3 946 adamnyń «qyzyl» mártebesi, al 807-siniń «sary» mártebesi bolǵan. Úı karantınin buzǵany úshin 58 adamǵa jalpy somasy 2,5 mln teńgeden asa aıyppul salynypty. Iý.Zalygın «qyzyl» mártebesi bar karantındi buzýshylardyń esimderi Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń saıtynda jáne BAQ-ta jarııalanatynyn eskertti. Biraq osyndaı sharalarǵa qaramastan, toı men as ótkizý sııaqty otbasylyq jıyndardyń tyıylmaı turǵany qynjyltady.
– Buqaralyq is-sharalardy ótkizýge tyıym salynǵanyna qaramastan, buzýshylyqtar azaımaı tur. Keıbir turǵyndar Bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri qaýlysynyń barlyq talaptaryn elemeı, toı, qudalyq, mereıtoı saltanattaryn uıymdastyrady. Taǵy da eske salǵym keledi: osyndaı is-sharalarmen siz ózińizdiń densaýlyǵyńyzǵa ǵana emes, jaqyndaryńyzdyń densaýlyǵyna da qaýip tóndiresiz. О́ıtkeni bireý jasyna nemese densaýlyǵyna baılanysty koronavırýs ınfeksııasyna qarsy tura almaıdy, – dep atap ótti Iý.Zalygın.
Brıfıngtiń sońynda oblystyń bas sanıtarlyq dárigeri qaraǵandylyqtardy koronavırýs ınfeksııasyna qarsy vaksına saldyrýǵa, al aýyra qalǵan jaǵdaıda ózin ózi emdemeı, birden dárigerdiń kómegine júginýge shaqyrdy.
Qaraǵandy oblysy