Áıgili qalamger Ábý Sársenbaev óz estelikterinde maıdan dalasynda birge bolǵan kóptegen qarýlastarynyń esimderin ataı kelip, Rataı Sultanbekovke erekshe toqtalady. Ol jaýmen shaıqasta erlikpen qaza tapqan esil er retinde sýretteledi. Jalpy, Rataı Sultanbekov nebári 21 jasynda batalon komandıri bolyp, «Kishi Baýyrjan Momyshuly» atanǵany týraly jıi aıtylady.
Ol 1921 jyly Talas aýdany, burynǵy «Keńes» keńshary, búgingi Bóltirik sheshen aýylynda dúnıege kelgen. Taǵdyrdyń jazýymen ákesinen jastaı jetim qalǵan Rataı Sultanbekov Túrkistan, Qyzylorda qalalarynda, Mankent eldi mekeninde bilim alǵan, mektepti altyn medalmen bitirgen. Keıin Almaty qalasyndaǵy medısınalyq ınstıtýtqa oqýǵa túsip, úshinshi kýrsta oqyp júrgeninde ásker qataryna alynady. Ol qysqa merzimdi áskerı kýrsty támamdap, maıdan dalasyna leıtenant shenimen attanady. Al 1944 jylǵy 15 qyrkúıek kúni gvardııa maıory Rataı Sultanbekov óziniń týyp-ósken Talas topyraǵyna, aýylyna kelip qaıtady. О́kinishke qaraı, ol 1945 jylǵy 16 sáýirde «Oder» áskerı operasııasy kezinde Berlın qalasynan 40 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan Brandebýrg qalashyǵynyń túbinde erlikpen qaza tabady.
Dańqty gvardııa maıory Rataı Sultanbekovtiń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı, Taraz qalasy turǵyndarynyń arasynda jeńil atletıkadan jarys uıymdastyryldy. Atalǵan marafon oblys ortalyǵyndaǵy Nursultan Nazarbaev alańynan bastalyp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti atyndaǵy saıabaqqa deıin jalǵasty. Marafonshylardy Taraz qalasy ákiminiń orynbasary Almas Sadýbaev, eńbek ardageri Kenishbek Sultanbekov quttyqtap, Rataı batyr týraly, onyń maıdandaǵy erligi haqynda áńgimeledi.
Kezinde «Kishi Baýyrjan Momyshuly» atanǵan Rataı Sultanbekovtiń erligi – búgingi urpaqqa úlgi. Egemen elimizdiń jastaryn patrıottyq, otansúıgishtik baǵytta tárbıeleý jáne dańqty gvardııa maıorynyń esimin este máńgi saqtaý maqsatynda Taraz qalasyndaǵy Halyqaralyq «Qonaev qory» oblystyq fılıalynyń májilis zalynda «Erlik – elge mura, urpaqqa uran» taqyrybynda Rataı Sultanbekovtiń týǵanyna bir ǵasyr tolýyna oraı baspasóz konferensııasy ótti. Onda batyrdyń nemere qaryndasy Sedepkúl Qambarbekova sóz sóılep, ardaqty aǵasy týraly estelikterin ortaǵa saldy.
«Talaı shańyraqtyń otyn sóndirgen soǵysqa meniń ákem Qambarbek, onyń eki inisi Saýqymbek pen Rataı úsheýi de attanady. Saýqymbek sodan habarsyz ketken. Rataıdyń taǵdyry qalaı bolǵanyn ómirbaıanynan, ol jaıly derekterden bilip otyrsyzdar. Sol úsh baýyrdan meniń ákem ǵana aman oralǵan. Oǵan da shúkir. Bir úıden 5-6 baýyr ketip, bireýi de oralmaǵan jaǵdaılar boldy ǵoı. Ákem soǵys týraly áńgime aıtýdy unatpaıtyn. Mektep, aýyl basshylary maıdanger retinde jıynǵa shaqyrsa, kóbinese barmaı qalatyn. Soǵysta nebir bozdaqtardyń jastaı ajal qushqany onyń janyn ómir boıy jaralady. Biraq maıdan dalasynda ákem inisi Rataımen bir márte kezdesip, maýqyn basqan eken. Biz de Rataı aǵaıymyzdyń erligimen maqtanamyz. Búgingi jas urpaq osyndaı erlik isterden úlgi alyp ósýi kerek», dedi ol.
Al batyrdyń nemere inisi Kenishbek Sultanbekov Rataı Sultanbekovtiń erlik jolyna toqtaldy. Kezinde Germanııada batyr jatqan qabirden topyraq ákelinip, týǵan jerine Quran oqylyp, qoıylǵan eken. Onyń aıtýynsha, Rataı Sultanbekov jaıly aqyn Ábý Sársenbaev óziniń «Seniń baqytyńdy qorǵady», «Gvardııashylar bıigi» kitaptarynda keńinen jazǵan eken. Kenishbek Sultanbekov te Ábý Sársenbaevtyń úıinde úsh ret qonaq bolyp, batyr aǵasy jaıly talaı derekterge qanyǵypty. Sol derekterge súıensek, Rataı Sultanbekov generaldar daıarlaıtyn oqý ornynda bilim alǵan tuńǵysh qazaq bolǵan eken.
Sondaı-aq jıynda jýrnalıst Erman Ábdıev sóz alyp, Rataı Sultanbekov jaıly kitap ázirlep jatqanyn, batyrdyń erligi eshqashan umytylmaıtynyn, ol jaıly aqyn Ábý Sársenbaevtan bastap, jergilikti Bıtama Myrzambetuly, Qadirhan Baqqaraev, Mútálip Erejepbaıuly jáne Áskerbek Quıqabaıuly sııaqty qalamgerler de ár kezderde qalam tartqanyn aıtyp ótti.
Oblystyq bıler keńesiniń múshesi Talǵat Jumabekuly da batyrdyń erlikteri turǵysynda jáne aqyn Ábý Sársenbaevpen kezdesken sátteri jaıly estelikter aıtty. Jıyn sońynda Otan qorǵaý jolynda oq pen ottyń ortasynda jastaı sóngen Rataı Sultanbekovtiń rýhyna Quran baǵyshtaldy.
Qan maıdanda kórsetken erligi úshin Rataı Sultanbekov «Qyzyl Juldyz» ordenimen, eki ret birinshi dárejeli «Otan soǵysy» jáne ekinshi dárejeli «Otan soǵysy» ordenderimen marapattalǵan. Búginde batyrdyń Germanııa jerindegi beıitine tasbelgi ornatylyp, qabiriniń topyraǵy týǵan jeri Bóltirik sheshen aýylyndaǵy ata-babasy jatqan zıratqa qoıylǵan. Qazirgi kezde Talas aýdanynyń ortalyǵy Qarataý qalasynda jáne Bóltirik sheshen aýylynda Rataı Sultanbekov atyndaǵy kósheler bar.
Jambyl oblysy