Pandemııa qarqyny báseńdep, jaǵdaı turaqtaldy desek te, indetke shaldyǵyp jatqandar áli de bar. Sońǵy málimetke sáıkes Almatyda sońǵy táýlikte 549 adamnan koronavırýs anyqtaldy.
Osy oraıda indet juqtyryp alyp, jazylǵan turǵyndardyń densaýlyǵyn qalpyna keltirý, ońaltý sharalary megapolıstiń medısına salasyna aıtarlyqtaı júk bolyp tur. Indet pasıentterdiń aǵzasynda burynnan bar kinárattaryn qozdyratyny aıan bolǵany qashan?!
Almaty qalalyq Qoǵamdyq densaýlyq basqarmasynyń №4 qalalyq emhanasynyń reabılıtology Aıgúl Soltanbek mundaı aýyr ınfeksııaǵa tap bolǵan naýqastardyń emosııalyq qıyndyqtarǵa da ushyraýy múmkin ekenin eske saldy. Ol aldymen árbir adamǵa halyq kóp jınalatyn jerlerde maska taǵýdy ádetke aınaldyrýy qajettigin alǵa tarta kele:
– Bul sharanyń beker jáne densaýlyqqa zııandy ekenine senip alyp, kóz aldaý úshin maska taǵatyn adamdar bar. Sonymen qatar kóptegen adam murynnyń aǵýy, tamaq aýrýy jáne sýyqtyń basqa da jeńil belgileriniń paıda bolýyna mán bermeı, emdelýge asyqpaıdy. Mundaı adamdar ınfeksııany aıaǵymen alyp júredi. Osyǵan baılanysty maska taǵý qosymsha tıimdi shara ekenin túsindirgim keledi. Bul áleýmettik qashyqtyqty saqtaý, qoldy sabynmen jýý jáne antıseptık qoldaný sııaqty basqa sharalarmen birge koronavırýs ınfeksııasynyń aldyn alýǵa kómektesedi, – deıdi dáriger-reabılıtolog.
Koronavırýs ınfeksııadan saýyǵý týraly aıta otyryp, A.Soltanbek aýrýǵa shaldyqqandardyń barlyǵynyń tipti indetti jeńil ótkerse de ońaltýdan ótýi tıis ekenin atady.
– Jalpy, ár naýqas saýyǵyp ketýi múmkin, bul úkim emes. Biz koronavırýstyń ókpe men júrek-qan tamyr júıesine áser etetinin jıi baıqaımyz. Sondyqtan ońaltý emdelý kezeńinde bastalady jáne shyǵarylǵannan keıin jalǵasady – emhanada nemese úıde. Ońaltýdyń qarsy kórsetilimderi bar, sondyqtan ár naýqas úshin naqty sharalardy emdeýshi dáriger anyqtaıdy. Siz aýrýdyń aýyr túrinen keıin de saýyǵyp kete alasyz, – dedi dáriger.
A.Soltanbek naýqastardyń ókpesi 10% ǵana zaqymdalǵanymen, derttiń aýyr bolýy múmkin ekenin aıtady.
– Dárigerler ókpeniń zaqymdaný dárejesine emes, aǵzanyń rezervine nazar aýdarady. Biz ókpeniń ǵana emes, basqa músheler men júıelerdiń zaqymdalýyn da emdeımiz, – dep tolyqtyrdy reabılıtolog.
A.Soltanbek kóbinese koronavırýs ınfeksııasynan keıin naýqastarda pnevmoskleroz men ókpe fıbrozy qaýpi joǵary bolatynyn atap ótti.
– Bizdiń emhana emdelýdiń úshinshi kezeńimen aınalysady, bul – ókpeniń qalpyna kelý kezeńi. Saý kúıde olar serpindi jáne dem alatyn bolýy kerek, al fıbroz kezinde tyrtyqtar paıda bolady, sondyqtan reabılıtolog dárigerler jeke em taǵaıyndaıdy, – deıdi dáriger.
О́kpeniń jumysyn jaqsartý jáne qandaǵy otteginiń qanyqtylyǵyn kóterý úshin emhanalarda tynys alý keshenderi men deneshynyqtyrýdyń arnaıy baǵdarlamalary jasalǵan. Reabılıtolog tájirıbe kórsetip otyrǵandaı, kóp jaǵdaıda vaksınalanǵan naýqastar aýrýhanaǵa jatqyzýdy qajet etpeıtindigine toqtaldy.
– Vaksınalanǵandardyń aýrýy áldeqaıda jeńil ótedi. Mundaı naýqastardyń ımmýndyq júıesi jumylýǵa qabiletti jáne tezirek saýyǵýǵa yqpal etedi. Vaksınalar ımmýnıtetti tómendetpeıtinin, kerisinshe ony kóteretinin bilgen jón. V tobyndaǵy vıtamınder men amınqyshqyldar da deneni qalpyna keltirýge kómektesedi, – dedi A.Soltanbek.
Jalpy, reanımasııa jáne qarqyndy terapııa bólimshelerinde 231 adamnyń aýyr jaǵdaıda jatqanyn aıtý kerek. BMSK men Telemedısına ortalyǵy dárigerleriniń baqylaýynda 5 085 naýqas baqylaýda jatyr.
Almaty qalasynda bir táýlik ishinde, ıaǵnı 22 qyrkúıekte 1-komponentpen 2 257 adam, 2-komponetpen 3 856 adam vaksına aldy. Bıyl aqpannan beri 831 095 almatylyq vaksına saldyrdy. Vaksına alǵandardyń ishinde 60 jastan asqan qart kisiler sany 117 106-ǵa jetti.
Almaty